Studimet më të fundit shkencore sugjerojnë se disa analiza të thjeshta gjaku mund të ndihmojnë në zbulimin e shenjave të demencës shumë vite përpara shfaqjes së simptomave klinike, duke ofruar mundësi për diagnostikim dhe ndërhyrje më të hershme. Një pjesë e kërkimeve tregojnë se ndryshimet në biomarkerë specifikë në gjak mund të parashikojnë rënien njohëse deri në 25 vite para shfaqjes së sëmundjes, veçanërisht tek gratë e moshuara.
Studime të tjera fokusohen në proteinat tau dhe beta-amiloide, të cilat lidhen ngushtë me Alzheimerin, duke treguar se nivelet e larta të këtyre proteinave në gjak mund të shoqërohen me përkeqësim më të shpejtë të kujtesës dhe funksioneve njohëse.
Një biomarker i veçantë, pTau217, është identifikuar si një tregues i rëndësishëm i rrezikut për demencë dhe në disa raste ka treguar aftësi për të zbuluar ndryshimet e hershme më saktë se skanimet tradicionale të trurit si PET.
Një studim tjetër ka gjetur se edhe ndryshimet në mikrobiomën e zorrëve mund të lidhen me funksionin e trurit, pasi metabolitët e prodhuar nga bakteret intestinale ndryshojnë tek personat me dëmtime të lehta njohëse.
Në këta individë janë vërejtur nivele më të ulëta të metabolitëve neuroprotektivë dhe nivele më të larta të substancave toksike që mund të ndikojnë negativisht në tru.
Ekspertët theksojnë se rreth 74% e pacientëve me Alzheimer janë mbi moshën 75 vjeç, por sëmundja mund të shfaqet edhe më herët, duke e bërë zbulimin e hershëm edhe më të rëndësishëm.
Megjithatë, studiuesit paralajmërojnë se këto teste janë ende në faza kërkimore dhe kërkohet validim më i gjerë para përdorimit klinik rutinë, pasi rezultatet mund të ndryshojnë në varësi të moshës, gjinisë dhe faktorëve gjenetikë.
Në përgjithësi, këto gjetje hapin rrugën për diagnostikim më të hershëm dhe trajtim potencialisht më efektiv të demencës. /Gazeta Shneta/