Hulumtimi i udhëhequr nga shkencëtari kroat Ivan Barilar, me një adresë në Gjermani, ka zbuluar një nga arsyet e rëndësishme pse tuberkulozi rezistues ndaj antibiotikëve është në rritje alarmante në disa pjesë të botës.
Studimi, i publikuar në revistën prestigjioze Lancet Infectious Diseases, u krye në Mozambik, ku numri i të sëmurëve me tuberkuloz është ndër më të lartët në botë (368 raste për 100 mijë banorë).
Është gjithashtu një vend ku ka një rritje të madhe të numrit të rasteve të tuberkulozit rezistues ndaj barnave të shumta, duke përfshirë ilaçin kryesor rifampicin.
Pse bakteret e tuberkulozit zhvillojnë rezistencë?
Tuberkulozi konsiderohet një sëmundje bakteriale infektive e të varfërve, sepse është e lidhur fort me standardet e jetesës. Më së shumti gjendet në vendet më të varfra të Afrikës, Azisë dhe Evropës Lindore. Është një sëmundje afatgjatë që është e vështirë për t’u trajtuar.
Tuberkulozi pulmonar, i cili përhapet me pika përmes kollitjes, teshtitjes dhe të folurit, zhvillohet në mushkëri ku formon granuloma, grupime makrofagësh dhe limfocite me një qendër nekrotike, të pasur me lipide, të cilat vështirë depërtohen me ilaçe.
Edhe nëse një trajtim vret shumicën e baktereve, disa do të mbeten ende në trup. Nëse një dozë antibiotiku e pamjaftueshme për të depërtuar mjaftueshëm thellë në granuloma përdoret vazhdimisht, bakteret mund të zhvillojnë rezistencë.
Një koktej me katër antibiotikë
Barilar thotë se kjo është arsyeja pse një kombinim i katër antibiotikëve jepet për tuberkulozin rezistues.
“Me kohëzgjatjen e shkurtuar të trajtimit, konsiderohet se ka pak mundësi që të njëjtat baktere të arrijnë njëkohësisht të zhvillojnë mekanizma të shumëfishtë të rezistencës ndaj një numri më të madh antibiotikësh. Efekti i kombinuar i antibiotikëve të duhur jep mundësinë më të madhe për shërimin e pacientit. Kjo është arsyeja pse diagnostikimi i mirë është i rëndësishëm. Domethënë, nëse ka rezistencë të padiagnostikuar ndaj një ose dy antibiotikëve, atëherë do të ketë një shans më të madh që trajtimi të dështojë dhe që bakteret të zhvillojnë rezistencë ndaj të tjerëve në koktej”, thotë Barilar.
Rezistenca është më e përhapur në Evropën Lindore dhe Azi
Rezistenca është më e përhapur në Evropën Lindore dhe Azi, dhe supozohet se arsyeja për këtë është përdorimi i tepërt i antibiotikëve në vitet 80-90 të shekullit të 20-të. Pikat më të nxehta bashkëkohore të tuberkulozit janë burgjet për shkak të kushteve të vështira dhe kushteve të këqija të jetesës.
Vaksina e tuberkulozit, e njohur si BCG, është një nga më pak efektivet dhe është shumë e vjetër. Ajo u zbulua në vitet 20 të shekullit të 20-të.
Barilar thotë se vazhdimisht kërkohet një vaksinë e re, megjithatë, për shkak të mungesës së modeleve adekuate të kafshëve, formës latente të infeksionit dhe formës së panjohur të reaksionit imunitar që duhet të shkaktojë vaksina, nuk është e lehtë ta zbulosh atë.
“Ka disa kandidatë, por janë ende larg zbatimit”, thotë Barilar.
Rezistenca ndaj antibiotikëve më të fundit
Në vendet në zhvillim, problemi i rezistencës ndaj tuberkulozit ndaj antibiotikëve kryesorë që përdoren për trajtimin e tij ka ardhur duke u rritur vitet e fundit.