Leukemia është një lloj kanceri që prek indet e gjakut, përfshirë palcën e kockave dhe sistemin limfatik. Ajo fillon kur qelizat e gjakut zhvillohen në mënyrë jonormale dhe shumëfishohen në mënyrë të pakontrolluar. Ndërsa kjo sëmundje mund të prekë individë të çdo moshe, ajo është më e zakonshme te fëmijët dhe të rriturit e moshuar.
Çfarë Është Leukemia?
Leukemia ndodh kur prodhimi i qelizave të bardha të gjakut bëhet jonormal, duke penguar funksionimin normal të qelizave të shëndetshme të gjakut. Qelizat leukemike mund të grumbullohen dhe të shkaktojnë probleme si:
- Infeksione të shpeshta
- Humbje e aftësisë së gjakut për të mpiksur
- Anemi
Llojet Kryesore të Leukemisë
- Leukemia Akute Limfoblastike (ALL): Kryesisht prek fëmijët dhe të rinjtë.
- Leukemia Akute Mielogjene (AML): Një formë që prek të rriturit dhe fëmijët.
- Leukemia Kronike Limfocitike (CLL): Zakonisht prek të moshuarit dhe përparon ngadalë.
- Leukemia Kronike Mielogjene (CML): Një formë e rrallë që zhvillohet gradualisht.
Simptomat e Leukemisë
Simptomat mund të jenë të lehta në fillim dhe shpesh ngatërrohen me kushte të tjera. Ato përfshijnë:
- Lodhje e rënduar
- Ethe dhe infeksione të shpeshta
- Humbje e peshës pa arsye
- Gjakderdhje ose nxirje të lehta
- Dhimbje në eshtra dhe nyje
- Enjtje e nyjave limfatike
Shkaqet dhe Faktorët e Rrezikut
Shkaku i saktë i leukemisë është i panjohur, por faktorët e rrezikut përfshijnë:
- Ekspozimi ndaj rrezatimit ose kimikateve toksike
- Historia familjare e kancerit
- Çrregullimet gjenetike si sindroma Down
- Pirja e duhanit
Diagnostikimi i Leukemisë
Diagnostikimi përfshin një sërë testesh si:
- Analizat e gjakut: Për të zbuluar numrin jonormal të qelizave të gjakut.
- Biopsia e palcës së kockave: Për të përcaktuar llojin dhe fazën e leukemisë.
- Analizat gjenetike: Për të identifikuar mutacione të veçanta.
Trajtimi i Leukemisë
Trajtimi varet nga lloji dhe faza e sëmundjes dhe përfshin:
- Kimioterapia: Trajtim kryesor për shumicën e llojeve të leukemisë.
- Terapia me rrezatim: Përdoret për të zvogëluar qelizat kancerogjene ose për të trajtuar zonat specifike.
- Transplanti i qelizave burimore: Përdoret për të zëvendësuar palcën e dëmtuar të kockave me qeliza të shëndetshme.
- Imunoterapia: Për të ndihmuar sistemin imunitar të luftojë kancerin.
Parandalimi dhe Mbështetja
Ndërsa nuk ka një mënyrë të sigurt për të parandaluar leukeminë, disa masa mund të ndihmojnë:
- Shmangni ekspozimin ndaj rrezatimit të tepërt dhe kimikateve toksike.
- Ndiqni një stil jetese të shëndetshme me ushqim të balancuar dhe aktivitet fizik.
- Bëni kontrolle të rregullta mjekësore, veçanërisht nëse keni faktorë rreziku./Gazeta Shneta/