Gjetjet e një hetimi të Komisionit zbuluan se Kina ka diskriminuar sistematikisht pajisjet mjekësore të importuara në prokurimet publike, BE-ja tani po peshon kundërmasat.
Komisioni Evropian ka paraqitur “prova të qarta” të Kinës që kufizon në mënyrë të padrejtë aksesin për prodhuesit e pajisjeve mjekësore të BE-së në kontratat e saj qeveritare, sipas një raporti të lëshuar nga ekzekutivi sot.
Gjetjet shënojnë përfundimin e hetimit të parë sipas Instrumentit të ri të Prokurimit Ndërkombëtar (IPI), i cili hyri në fuqi në gusht 2022 për të garantuar mundësi të barabarta për firmat e BE-së që konkurrojnë për kontrata jashtë bllokut, shkruan Euronews, transmeton Gazeta Shneta.
Në një deklaratë, komisioneri i tregtisë Maroš Šefčovich theksoi angazhimin e BE-së për të mbajtur marrëdhënie tregtare të hapura, të drejta dhe reciprokisht të dobishme me Kinën, duke përfshirë edhe prokurimin publik.
“Megjithatë, hapja duhet të jetë reciproke”, vazhdoi ai, duke thënë se ndërsa kontratat e qeverisë së BE-së janë të aksesueshme për subjektet jo-BE, firmat evropiane meritojnë trajtim të ngjashëm jashtë vendit.
Belgjika, Franca, Gjermania, Irlanda, Italia dhe Holanda janë ndër eksportuesit kryesorë në botë të pajisjeve mjekësore, disa duke filluar nga makineritë e teknologjisë së lartë me rreze X dhe stimuluesit kardiak e deri te lentet e zakonshme të kontaktit dhe gipsat ngjitës.
Hetimi u përqendrua në ligjin e prokurimeve të qeverisë së Kinës, i cili zbaton të ashtuquajturën politikë “Blej Kinën”, e cila mandaton entitetet qeveritare të japin përparësi mallrave, shërbimeve dhe projekteve vendase, me disa përjashtime.
Kjo përfshin procese komplekse certifikimi, sisteme jo transparente miratimi, klauzola që përmendin “interesat kombëtare” për të përjashtuar kompanitë e huaja dhe kërkesat e çmimeve që prodhuesit e huaj e kanë të pamundur t’i përmbushin, sipas raportit.
Raporti citoi Strategjinë Made in China 2025, e cila vendos objektiva ambicioze për spitalet për të blerë pajisje mjekësore të nivelit të mesëm dhe të lartë të prodhuar në vend. Qëllimi ishte që pajisje të tilla të përfaqësonin 50% të blerjeve spitalore deri në vitin 2020 dhe 70% deri në vitin 2025.
Gjetjet e hetimit zbuluan pengesa në rritje për pajisjet mjekësore të prodhuara nga BE në tregun e prokurimeve të Kinës. Për shembull, në provincën Guangdong, numri i pajisjeve mjekësore të “miratuara” të importuara ra nga 132 në 2019 në vetëm 46 në 2021.
Autoritetet e tjera provinciale kanë lëshuar deklarata të qarta duke dekurajuar blerjen e pajisjeve të importuara, duke favorizuar alternativat vendase, thuhet në raport. Një analizë e më shumë se 380,000 tenderave të prokurimit të kryera nga janari 2017 deri në maj 2024 zbuloi se 87% përmbanin kufizime ndaj pajisjeve mjekësore të huaja, të qarta ose të nënkuptuara.
BE-ja tani po vlerëson se çfarë kundërmasash mund të jenë të nevojshme për të rivendosur fushën e lojës BE-Kinë në këtë fushë.
Kina mbetet një partner i rëndësishëm tregtar për industritë e teknologjisë mjekësore të Evropës. Sipas Medtech Europe, shoqata tregtare që përfaqëson industritë e teknologjisë mjekësore të Evropës, vendi përbënte 11% të destinacioneve të eksportit të sektorit në vitin 2022.
Megjithatë, BE-ja theksoi rëndësinë e sigurimit të praktikave të balancuara dhe të drejta tregtare me Kinën. “BE-ja është e përkushtuar të angazhojë Kinën në mënyrë konstruktive për të zgjidhur çështjen, por pa një zgjidhje të pranueshme, ne do të shikojmë të gjitha opsionet”, tha një zëdhënës i Komisionit.
Masat e mundshme në shqyrtim përfshijnë kufizimin ose përjashtimin e firmave kineze nga pjesëmarrja në kontratat e qeverisë së BE-së, aplikimin e kufijve për tenderat që tejkalojnë kufijtë e caktuar ose rregullimin e kritereve të vlerësimit për të zvogëluar konkurrencën e ofertuesve kinezë. /Gazeta Shneta/