Uzbekistani do të nisë nga viti 2026 zbatimin e një sistemi kombëtar të sigurimit shëndetësor shtetëror, si pjesë e një reforme të thellë në financimin dhe organizimin e shërbimeve shëndetësore, me synim rritjen e qasjes, transparencës dhe cilësisë së kujdesit për qytetarët.
Reforma parashikon krijimin e një fondi kombëtar të sigurimit shëndetësor, futjen e referimeve digjitale dhe një paketë të garantuar të shërbimeve bazë që do të financohen nga buxheti i shtetit. Sipas autoriteteve, ky sistem synon të reduktojë pagesat informale dhe të përmirësojë menaxhimin e burimeve në shëndetësi.
Drejtori ekzekutiv i Fondit të Sigurimit Shëndetësor Shtetëror, Zokhid Ermatov, e ka cilësuar sigurimin shëndetësor si një mekanizëm mbrojtjeje sociale që garanton qasje në shërbime cilësore për të gjithë qytetarët.
Diskutimet për këtë reformë kanë nisur që në vitin 2017, ndërsa fondi është themeluar në vitin 2020. Programet pilot janë zhvilluar fillimisht në rajonin e Syrdaryas në vitin 2021, ku janë testuar mekanizmat e rinj financiarë dhe sistemet digjitale shëndetësore.
Në nëntor të vitit 2025, qeveria miratoi rregullat e reja për ofrimin e shërbimeve shëndetësore të financuara nga shteti, të cilat hyjnë në fuqi më 1 janar 2026.
Modeli i ri vendos kujdesin parësor në qendër, duke e bërë mjekun familjar pikën e parë të kontaktit për pacientët. Ata do të kryejnë konsultat fillestare dhe, nëse është e nevojshme, do të lëshojnë referime elektronike për specialistë apo trajtim spitalor.
Një nga ndryshimet kryesore është parimi “paratë ndjekin pacientin”, ku institucionet shëndetësore do të financohen në bazë të shërbimeve që ofrojnë.
Sistemi i ri do të funksionojë përmes referimeve elektronike me kod QR. Pacientët do të kenë mundësi të zgjedhin institucionin shëndetësor për trajtim përmes platformës shtetërore apo aplikacioneve mobile.
Referimet do të jenë të vlefshme për 60 ditë, ndërsa pacientët do të kenë 30 ditë kohë për të përzgjedhur klinikën.
Autoritetet theksojnë se ky sistem do të rrisë transparencën, do të reduktojë listat e pritjes dhe do të përmirësojë shpërndarjen e resurseve në sektorin shëndetësor.
Paketa e garantuar përfshin shërbime bazë si konsultat me mjekun familjar, analizat laboratorike, ekzaminimet diagnostike, trajtimin ambulator dhe programet parandaluese.
Po ashtu, do të mbulohet edhe trajtimi spitalor dhe disa shërbime rehabilituese. Institucionet që janë pjesë e këtij sistemi nuk do të lejohen të kërkojnë pagesa shtesë për shërbimet e përfshira në paketë.
Ndryshe nga shumë vende të tjera, qytetarët nuk do të paguajnë kontribute të drejtpërdrejta për sigurimin shëndetësor. Sistemi do të financohet kryesisht nga buxheti i shtetit, përmes taksave.
Ky model synon të sigurojë mbulim universal dhe të eliminojë barrierat financiare për qasjen në shërbime shëndetësore.
Reforma parashikon mbështetje të veçantë për grupet më të ndjeshme, përfshirë fëmijët me aftësi të kufizuara, pensionistët, gratë shtatzëna, të papunët dhe familjet me të ardhura të ulëta.
Për këto kategori, kostot e trajtimit do të mbulohen nga fondi shtetëror dhe skemat e mbështetjes sociale.
Organizatat ndërkombëtare, përfshirë World Health Organization, e kanë vlerësuar reformën si një hap të rëndësishëm drejt mbulimit universal shëndetësor.
Ekspertët theksojnë se suksesi i saj do të varet nga përkushtimi politik, qëndrueshmëria financiare dhe kapacitetet institucionale për zbatimin efektiv të sistemit.
Nëse zbatohet me sukses, kjo reformë pritet të transformojë sistemin shëndetësor në Uzbekistan, duke garantuar që qytetarët të marrin shërbimet e nevojshme pa u përballur me kosto të larta financiare./Gazeta Shneta/