Pas menopauzës, një grua nuk mund të mbetet shtatzënë në mënyrë natyrale, pasi ovulacioni ndalon përfundimisht. Menopauza konsiderohet e arritur kur menstruacionet mungojnë për 12 muaj rresht. Megjithatë, në disa raste, shtatzënia mund të arrihet përmes teknikave të riprodhimit të asistuar, si fekondimi in vitro (IVF).
Pse nuk mund të ndodhë shtatzënia natyrale?
Menopauza shënon fundin e periudhës riprodhuese. Me kalimin e moshës, vezoret prodhojnë gjithnjë e më pak estrogjen dhe progesteron. Rënia e këtyre hormoneve ndalon ovulacionin, procesin gjatë të cilit çdo muaj lirohet një qelizë vezë e pjekur.
Pasi vezoret nuk lëshojnë më qeliza vezë, fekondimi natyral nuk është më i mundur. Shumica e grave hyjnë në menopauzë mes moshës 45 dhe 58 vjeç, ndërsa mosha mesatare është rreth 52 vjeç.
Nëse nuk jeni të sigurta nëse keni kaluar plotësisht menopauzën dhe nuk planifikoni shtatzëni, mjekët këshillojnë të vazhdoni përdorimin e kontracepsionit. Gjithashtu, menopauza nuk mbron nga infeksionet seksualisht të transmetueshme, ndaj përdorimi i prezervativit mbetet i rëndësishëm, shkruan Very Well Health transmeton Gazeta Shneta.
A mund të mbeteni shtatzënë me IVF?
Po. Fekondimi in vitro (IVF) mund të ofrojë mundësi për shtatzëni edhe pas menopauzës. Në këtë procedurë, qeliza vezë fekondohet me spermatozoidin në laborator dhe embrioni më pas transferohet në mitër.
Gratë që kanë kaluar menopauzën mund të përdorin një qelizë vezë të dhuruar ose vezët apo embrionet e tyre të ngrira, nëse i kanë ruajtur më herët. Mund të përdoret gjithashtu sperma e partnerit ose e një donatori.
Megjithatë, specialistët theksojnë se IVF nuk garanton sukses dhe se mundësitë për shtatzëni varen nga mosha, gjendja shëndetësore dhe faktorë të tjerë individualë.
Po gjatë perimenopauzës?
Ndryshe nga menopauza, gjatë perimenopauzës shtatzënia natyrale është ende e mundur.
Perimenopauza është periudha kalimtare që paraprin menopauzën dhe mund të zgjasë disa vite. Gjatë kësaj kohe, nivelet hormonale ndryshojnë, menstruacionet bëhen të parregullta dhe mund të shfaqen simptoma si afshet e nxehta, djersitja gjatë natës dhe luhatjet e humorit.
Edhe pse fertiliteti bie gradualisht, ovulacioni mund të ndodhë ende herë pas here. Për këtë arsye, gratë seksualisht aktive që nuk dëshirojnë shtatzëni duhet të vazhdojnë të përdorin metoda kontraceptive.
Cilat janë rreziqet e shtatzënisë pas menopauzës?
Shtatzënia pas moshës 40 vjeç konsiderohet me rrezik të lartë, ndërsa pas menopauzës rritet edhe më shumë mundësia për komplikime.
Rreziqet kryesore përfshijnë:
- Lindje të parakohshme.
- Peshë të ulët të foshnjës në lindje.
- Lindje me prerje cezariane.
- Shtatzëni të shumëfishta (binjakë ose trinjakë), veçanërisht pas IVF-së.
- Presion të lartë të gjakut gjatë shtatzënisë (preeklampsi).
- Diabet gestacional.
- Placenta previa, kur placenta mbulon pjesërisht ose plotësisht qafën e mitrës.
- Rrezik më të lartë për anomalitë kromozomike, përfshirë sindromën Down.
- Abort spontan.
Për këtë arsye, mjekët rekomandojnë që çdo grua që planifikon një shtatzëni në moshë të avancuar të këshillohet me specialistin për të vlerësuar me kujdes përfitimet dhe rreziqet, si për nënën ashtu edhe për foshnjën.
/Gazeta Shneta/