Sot, më 1 dhjetor, shënohet Dita Botërore e SIDAs, një ditë që prej vitit 1988 i kushtohet kujtimit të viktimave të epidemisë dhe forcimit të përpjekjeve globale për ta luftuar atë.
Aktualisht, 40.8 milionë njerëz në botë jetojnë me HIV, ndërsa vetëm vitin e kaluar nga pasojat e tij kanë vdekur rreth 630 mijë persona, shkruan Euronews transmeton Gazeta Shneta.
Që nga fillimi i krizës, HIV/AIDS ka shkaktuar 44.1 milionë viktima, dhe mbi 91 milionë infektime. Përparimet shkencore kanë qenë të mëdha, por ekspertët paralajmërojnë se shkurtimet e fondeve ndërkombëtare rrezikojnë të kthejnë prapa progresin e arritur.
Pikat kyçe të historisë së luftës kundër HIV/AIDS
1981 – Rastet e para
SHBA raportoi një sëmundje të panjohur te meshkuj të rinj, që më vonë u identifikua si AIDS. Shumë shpejt rastet u shtuan në të gjithë botën.
1996 – Terapia që uli vdekshmërinë
Shkencëtarët prezantuan terapinë e kombinuar antiretrovirale (HAART), që e shndërroi HIV-in nga një diagnozë fatale në një sëmundje kronike të menaxhueshme.
2003 – Themelimi i PEPFAR
Programi amerikan PEPFAR, me miliarda dollarë investime, sot vlerësohet se ka shpëtuar mbi 26 milionë jetë.
2011 – Terapitë që parandalojnë transmetimin
Studimet dëshmuan se terapitë antiretrovirale reduktojnë ndjeshëm rrezikun e transmetimit seksual të virusit.
2012 – Miratimi i PrEP
Përdorimi i PrEP-it (profilaksisë para ekspozimit) u bë një nga mjetet më efektive për parandalimin e infektimit – me efikasitet deri në 99% nga raportet seksuale.
2024 – Injektimi dy herë në vit
Barnat e reja, si lenacapavir, mund të ofrojnë mbrojtje për 6 muaj me një injeksion të vetëm, ndër rezultatet më premtuese deri më tani.
2025 – Krizë financimi
Shkurtime të mëdha të fondeve nga SHBA, Mbretëria e Bashkuar dhe vende të BE-së kanë shkaktuar ndërprerje të shërbimeve të HIV-it në shumë shtete me të ardhura të ulëta.
Pavarësisht përparimit, Afrika vazhdon të mbajë më shumë se dy të tretat e rasteve globale. Ekspertët paralajmërojnë se nëse financimi ndërkombëtar nuk rikthehet, bota rrezikon një rritje të infektimeve dhe vdekjeve në vitet në vijim.