Rreth 2.8 milionë njerëz në mbarë botën kanë sklerozë multiple (MS). Kjo gjendje autoimune është rezultat i sistemit imunitar që dëmton pjesë të nervave në tru dhe palcë kurrizore, gjë që mund të çojë në probleme me lëvizjen, shikimin, ekuilibrin dhe ndjesinë.
Ndërsa shumë simptoma të sklerozës multiple mund të menaxhohen, aktualisht nuk ka asnjë mënyrë për të kuruar ose parandaluar gjendjen. Kjo është për shkak të përgjigjes komplekse imune që çon në këtë sëmundje, shkruan burimi Science Alert, përcjell Gazeta Shneta.
Por një test gjaku i zhvilluar së fundmi nga studiuesit ka lejuar të vlerësojnë forcën e përgjigjes imune tek njerëzit me sklerozë multiple.
Ky zbulim mund të sjellë jo vetëm një hap më afër kuptimit të shkaqeve të sklerozës multiple, por edhe zhvillimit të trajtimeve më të mira për këtë gjendje.
Studiuesit ende nuk janë plotësisht të sigurt se çfarë e shkakton saktësisht sklerozës multiple. Por një numër në rritje i provave sugjeron se nxitësi kryesor i gjendjes është virusi Epstein-Barr.
Virusi Epstein-Barr (EBV) përhapet përmes pështymës dhe zakonisht infekton fëmijët në moshë të re. Simptomat janë shpesh të lehta, të ngjashme me ftohjen e zakonshme. Por për të tjerët mund të kenë dhimbje të fytit dhe nivele të larta lodhjeje.
Megjithatë, trupi nuk e pastron kurrë virusin. Në shumicën e njerëzve, sistemi imunitar e bën atë të padëmshëm. Por njerëzit me sklerozë multiple kanë një përgjigje imune jonormale ndaj këtij virusi – i cili mund të jetë përgjegjës për sëmundjen.
Lidhja midis virusit Epstein-Barr dhe sklerozes multiple është konsideruar për më shumë se 20 vjet, me studime të shumta që nxjerrin në pah prevalencën e lartë të këtij virusi tek njerëzit me sklerozë multiple.
Por në vitin 2022, një studim i madh me më shumë se 10 milionë pacientë më në fund siguroi një bazë të fortë, epidemiologjike për këtë lidhje.
Studimi, i cili ndoqi pjesëmarrësit për 20 vite, zbuloi se rreziku i sklerozës multiple u rrit 32-fish pas një infeksioni EBV. Asnjë infeksion tjetër viral nuk është treguar të rrisë rrezikun e sklerozës multiple.
Simptomat e sklerozës multiple zakonisht menaxhohen duke përdorur barna imunosupresive. Këto shtypin përgjigjen e përgjithshme imune të trupit, gjë që mund të zvogëlojë ashpërsinë e simptomave të sklerozës multiple.
Por këto barna kanë shumë efekte anësore të padëshiruara, duke përfshirë dhimbje koke, dhimbje stomaku dhe probleme gastrointestinale. Dhe, për shkak se ato modifikojnë përgjigjen e sistemit imunitar, kjo mund të rezultojë në infeksione më të shpeshta të gjoksit, sinusit ose fshikëzës.
Barnat antivirale mund të jenë një tjetër rrugë e mundshme trajtimi. Këto synojnë një virus specifik në trup dhe e pengojnë atë të riprodhohet. Për shkak se këto synojnë vetëm një virus specifik, ato nuk e dëmtojnë sistemin e përgjithshëm imunitar të trupit.
Ka pasur një sërë raportesh intriguese të rasteve të njerëzve me sklerozë multiple, të cilët gjithashtu zhvilluan HIV dhe iu dhanë barna antivirale – një pjesë standarde e kujdesit për HIV, pasi ato ndalojnë riprodhimin e virusit.
Pasoja befasuese ishte se simptomat e sklerozes multiple të këtyre njerëzve dukej se po zgjidheshin. Kjo sugjeron që antiviralët mund të jenë një trajtim i dobishëm. Duke parandaluar riprodhimin e virusit EBV në trup, ai mund të ndihmojë në sklerozë multiple.
Por për të zhvilluar një antiviral, ne duhet të dimë se sa e fortë është një përgjigje e sistemit imunitar kundër virusit EBV në pacientët me sklerozë multiple.
Me këtë në mendje, studiuesit zhvilluam një test gjaku që përcakton sasinë e përgjigjes imune të trupit ndaj virusit EBV.
Për të testuar nëse funksionoi, ata morëm mostra gjaku nga njerëzit me sklerozë multiple, epilepsi dhe nga ata që nuk kishin kushte ekzistuese mjekësore dhe shikuan gjithsej 145 persona dhe gjithashtu konfirmuam me teste laboratorike se secili person kishte shenja të infeksionit të mëparshëm EBV.
Studiesit zbuluam se përgjigja imune ndaj virusit EBV ishte më e lartë te njerëzit me sklerozë multiple sesa te njerëzit nga secili prej dy grupeve të tjera. Kjo siguron mbështetje për idenë se është përgjigja imune ndaj EBV që është përgjegjëse për shkaktimin e sklerozës multiple.
Shkencëtarët gjithashtu panë se barnat aktuale të sklerozës multiple ndikojnë në përgjigjen e sistemit imunitar ndaj virusit EBV. /Gazeta Shneta/