Organizata Botërore e Shëndetësisë thotë se do të dërgojë ilaçe kundër lebrës në Nigeri këtë fundjavë pas zgjidhjes së pengesave të testimit që çuan në një vonesë njëvjeçare në mijëra pacientë, përfshirë fëmijë, në marrjen e ilaçeve që u nevojiten për të parandaluar paaftësinë.
Kombi më i populluar i Afrikës, Nigeria raporton mbi 1000 raste të lebrës çdo vit, një sëmundje e shkaktuar nga një bakter, Mycobacterium leprae, dhe që prek kryesisht lëkurën, nervat periferikë dhe sytë.
Është i shërueshëm me terapi me shumë ilaçe, por pa trajtim, sëmundja përparon dhe shkakton plagë dhe paaftësi shpërfytyruese si verbëri dhe paralizë. Pacientët gjithashtu përballen me stigmë të konsiderueshme.
Por Nigerisë i mbaroi stoku i terapisë me shumë ilaçe në fillim të vitit 2024, pasi një vonesë burokratike në furnizimet dhe rregulloret e reja të testimit vendas për ilaçet e importuara mbajtën barnat në Indi, ku prodhohet një nga komponentët, raporton Reuters.
Vonesa, e cila shkaktoi vuajtje të konsiderueshme në Nigeri, është vetëm një shembull i cenueshmërisë së një sistemi global që ka parë rezerva në vende duke përfshirë Indinë, Brazilin dhe Indonezinë në vitet e fundit, tha raportuesi special i OKB-së për lebrën.
Një zëdhënës i OBSH-së i tha Reuters se Nigerisë i kishin mbaruar medikamentet e lebrës dhe agjencia shëndetësore e OKB-së, e cila organizon dërgesat e drogës, kishte kërkuar një heqje dorë nga politika e re e testimit.
“Një dërgesë e barnave të lebrës nga India është konfirmuar për 8 mars, me mbërritjen në Nigeri më 9 mars”, tha zëdhënësi.
Në Spitalin ERCC në shtetin Nasarawa, 200 km (124 milje) në perëndim të kryeqytetit Abuja, vetëm dy pacientë me lebër u pranuan në shkurt, pasi 26 të tjerë ishin dërguar në shtëpi që nga viti i kaluar për shkak të mungesës, duke rritur rrezikun e përhapjes së sëmundjes infektive, e cila mendohet se përhapet përmes pikave të kontaktit të zgjatur me frymëmarrje.
Awwal Musa, një nga pacientët, tha se shëndeti i saj ishte përkeqësuar vitin e kaluar që kur trajtimi i saj u ndërpre. Të gjithë gishtat e saj ishin me kthetra dhe nga këmbët i lëshuan qelb.
“Para vitit të kaluar, plagët e mia po shëroheshin, por tani ato po përkeqësohen. Dhimbja është më e keqe”, i tha ajo Reuters gjatë një vizite në institucionin shëndetësor.
Punonjësit shëndetësorë në ERCC thanë se qëllimi i tyre në vitin e kaluar ishte të parandalonin pacientët nga paaftësia e përhershme.
“Nëse u humbasin gishtat, ku do t’i merrni gishtat dhe do t’i jepni përsëri? Nëse humbasin shikimin, kush do t’u japë shikimin? Komplikimet po shtohen dita ditës”, tha Kuzeh Thomas, drejtoreshë në spital.
Të dhënat e OBSH-së tregojnë se Nigeria është një nga 12 vendet që raportojnë nga 1,000 deri në 10,000 raste në vit, pas Brazilit, Indisë dhe Indonezisë.
Çdo vend kërkon doza të lebrës, një ilaç kapsulor, të administruar në një periudhë prej 12 muajsh, nga OBSH çdo vit. Burimet shëndetësore thanë se kërkesa e Nigerisë ishte e vonuar.
Kontrolli Kombëtar i Tuberkulozit dhe Lebrës në Nigeri nuk iu përgjigj një kërkese për koment.
Ilaçet prodhohen nga Novartis (NOVN.S), hap skedën e redhe dhuruar falas për një program të OBSH-së. Burimet e sektorit shëndetësor thanë se Agjencia Kombëtare e Nigerisë për Administrimin dhe Kontrollin e Ushqimit dhe Barnave kërkoi testime shtesë për dozat e prodhuara nga Sandoz, një kompani spin-off e Novartis, kur dërgesa arriti në Nigeri, sepse ai komponent ishte bërë në objektet indiane.
Një Sandoz (SDZ.S), hap skedën e rezëdhënësi tha se “për arsye kontraktuale, [ne] nuk mund të ndajmë detajet e furnizimeve tona palëve të treta”.
Novartis tha se “mbeti e angazhuar për të punuar drejt çrrënjosjes së kësaj sëmundjeje” pa dhënë detaje të mëtejshme.
Quontrol, një laborator me bazë në Indi, i tha Reuters se ka inspektuar barnat, por nuk ka nxjerrë rezultatet e inspektimit. Ilaçet u dorëzuan për testim në Nigeri në nëntor dhe morën miratimin në dhjetor 2024.
Raportuesi Special i OKB-së për eliminimin e diskriminimit ndaj personave të prekur nga lebra dhe anëtarëve të familjes së tyre, Beatriz Miranda-Galarza, i tha Reuters se “ndërsa sistemi i shpërndarjes MDT (terapia me shumë ilaçe) duket i mirëstrukturuar në letër, në praktikë, ai përballet me sfida të rëndësishme strukturore dhe politike”.
Sunday Udoh, kreu i Misionit jofitimprurës të Lepros Nigeria shtoi: “Kjo është hera e parë që ne po shohim këtë lloj situate shumë të çuditshme, shumë të dhimbshme, ku pacientët me lebër që i përkasin më të varfërve të të varfërve nuk janë në gjendje të kenë akses në këtë mjekim që shpëton jetën”./Gazeta Shneta/