Gaza po përballet me një situatë “apokaliptike” pasi organizatat kryesore të ndihmës u mbaruan rezervat ushqimore ditët e fundit, kanë paralajmëruar agjencitë e OKB-së që punojnë në territorin palestinez, dy muaj pasi Izraeli filloi bllokadën totale të ndihmës humanitare.
Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë po mban një javë seancash dëgjimore mbi detyrimin e Izraelit për të “siguruar dhe lehtësuar” ndihmën humanitare për civilët palestinezë në Gaza.
Izraeli ndërpreu hyrjen e ndihmës në Gaza më 2 mars dhe rinovoi fushatën e tij ushtarake më 18 mars në një përpjekje për të ushtruar presion mbi Hamasin që të lironte pengjet e mbetura që grupi militant mori në sulmin e tij të 7 tetorit 2023.
Gjithashtu ndaloi bashkëpunimin me aktivitetet e UNRWA-së në Gaza dhe Bregun Perëndimor të pushtuar, duke pretenduar se është infiltruar nga Hamasi, gjë që agjencia e OKB-së e mohon fuqimisht.
Menaxherja e Komunikimit për Lindjen e Mesme dhe Afrikën e Veriut e Fondit të OKB-së për Fëmijë (UNICEF), Tess Ingram, i tha Euronews se që nga ky vit janë identifikuar rreth 10,000 raste të kequshqyerjes akute tek fëmijët, nga të cilat 1,600 janë të rënda. Të dhënat i referohen fëmijëve të moshës midis gjashtë muajsh dhe 5 vjeç.
Kequshqyerja në rritje midis fëmijëve të Gazës
Numri i fëmijëve në Gaza të trajtuar për kequshqyerje akute pothuajse u dyfishua gjatë një muaji, tregojnë shifrat e ofruara nga UNICEF, me 2,027 fëmijë të shtruar në spital për trajtim në shkurt, mes armëpushimit, dhe 3,696 fëmijë në mars.
Kequshqyerja akute pothuajse nuk ekzistonte në Gaza para luftës Izrael-Hamas, e cila ka vazhduar prej 18 muajsh, tha OKB- ja.
Ingram tha se fëmijët nën pesë vjeç janë “më të prekshëm” ndaj kequshqyerjes për shkak të “nevojave specifike ushqyese”. “Pa furnizime të mjaftueshme ushqimore, do të shohim rritjen e numrit të fëmijëve të kequshqyer – dhe pa trajtim, fëmijët e kequshqyer rëndë do të sëmuren më shumë dhe kjo do të bëhet kërcënuese për jetën”.
Stoqet ushqimore të UNICEF-it për parandalimin e kequshqyerjes (siç janë furnizimet me mikronutrientë të shumtë) janë “shteruar plotësisht”, sipas Ingram, ndërsa rezervat ushqimore për trajtimin e kequshqyerjes “janë shterruar në nivele shumë të kufizuara”.
Kequshqyerja e rëndë akute kërkon trajtim specifik, shtoi Ingram, me rreziqe afatgjata duke përfshirë ndikime gjatë gjithë jetës në zhvillimin e trurit të fëmijëve.
Ingram shtoi se një anketë e kohëve të fundit zbuloi se fëmijët nën dy vjeç zbuluan se 90% hanin dy ose më pak grupe ushqimore, duke shtuar se këto ishin qumështi i gjirit dhe drithërat. “Është e qartë se kjo nuk është e mjaftueshme për rritjen ose zhvillimin e një fëmije – dhe kjo është vazhduar për shumë muaj”.
“Gjatë një vizite në veri të Gazës në shkurt, mjekët më thanë: nuk shohim më kurrë foshnje të shëndosha. Ato kanë peshë të ulët në lindje, lindin para kohe – sepse nënat nuk po marrin lëndët ushqyese që u nevojiten”.
Familjet po përballen me rrethana të dëshpëruara, ndërsa furnizimet e mbetura me ushqime po pakësohen. Disa përpiqen të përballojnë “atë pak që munden në tregje”, por çmimet janë rritur në mënyrë astronomike.
Një raund imunizimi kundër poliomelitit u pezullua në prill, tha Ingram, si për shkak të bombardimeve ashtu edhe të bllokadës, duke e përkeqësuar situatën.
Që nga viti i kaluar ka pasur dy raunde fushatash imunizimi kundër poliomelitit, por mbeten dhjetëra mijëra fëmijë që nuk janë vaksinuar ose janë vaksinuar vetëm pjesërisht kundër poliomelitit”, tha ajo.
Shëndeti mendor i fëmijëve, si dhe i kujdestarëve të tyre, është në një pikë kritike, tha Ingram. “Unë njoh një vajzë 5-vjeçare që mbeti jetime dhe më pas u nda për një periudhë nga gjyshja e saj, e cila ishte bërë kujdestarja e saj kryesore. Ajo pushoi së foluri për muaj të tërë”.
OJQ-ja Mercy Corps raportoi gjithashtu kushte të tmerrshme në terren. Në një deklaratë të ndarë me Euronews, një nga anëtarët e ekipit të saj në Gaza tha: “Situata është jashtëzakonisht e mjerueshme dhe po përkeqësohet me shpejtësi, jeta po përkeqësohet në çdo mënyrë”.
“Ushqimi është kryesisht i padisponueshëm; kanë mbetur vetëm disa produkte të konservuara, bishtajore dhe perime lokale me çmime të larta”, thanë ata.
“Njerëzit po mbijetojnë me çfarëdo ushqimi të konservuar ose makarona që kishin ruajtur, ose po paguajnë çmime të padurueshme për pakën që ka mbetur. Kolapsi i sistemeve ushqimore ka lënë shumë familje pa asnjë vakt të vetëm në ditë”.
Jonathan Fowler, menaxher i lartë i komunikimit në UNRWA, i tha Euronews se situata në Gaza ishte “distopike dhe apokaliptike”. “Me çdo orë që kalon (nën bllokadë), më shumë njerëz bien në një kategori më të lartë rreziku” të kequshqyerjes.
“Parashikimi është për kequshqyerje të rëndë akute (më të përhapur). Dhe ne nuk kemi mjete për ta frenuar atë, sepse ushqimi i mjekuar gjithashtu nuk po vjen fare”, tha ai, duke iu referuar produkteve ushqimore të përdorura për të trajtuar format më serioze të kequshqyerjes, të tilla si ato të ofruara nga UNICEF.
UNRWA-së i kanë mbaruar mielli për të furnizuar kuzhinat që drejton. Fowler i tha Euronews se në fund të javës së kaluar ajo shpërndau 250 pakot e mbetura me ushqim emergjent, që përmbanin ushqim të tharë dhe të konservuar për dy javë. Programi Botëror i Ushqimit gjithashtu mbeti pa rezerva ushqimore këtë javë.
“Po shkojmë drejt urisë… Po e shohim këtë rrezik përballë”, tha ai.
“Një e treta e ilaçeve tashmë janë jashtë stokut, duke përfshirë ato për diabetin, ilaçet antimikrobike dhe ilaçet topike, ndërsa një e treta tjetër pritet të mbarojë brenda disa javësh”, tha Fowler.
“Organizatat humanitare kanë ndihmë gati për të hyrë në Gaza”, tha ai. “Kjo përfshin gati 3,000 kamionë të UNRWA-së me ndihma shpëtimtare. WFP thotë se më shumë se 116,000 ton metrikë ndihma ushqimore – të mjaftueshme për të ushqyer një milion njerëz për deri në katër muaj – janë gati të sillen në Gaza sapo të rihapen kalimet”.
Fowler pohoi se incidentet e plaçkitjes së ndihmave dhe “njerëzve që sulmojnë konvojet” që kanë ndodhur gjatë luftës kanë rënë gjatë armëpushimit, ndërsa flukset e ndihmës humanitare u bënë më të bollshme.
“Nëse ka mungesë, atëherë ndihma që vjen ka vlerë për ata që mund ta përdorin atë për arsye kriminaliteti”, tha ai.
Qeveria izraelite e ka akuzuar vazhdimisht Hamasin për kontrollimin e rrjedhës së ndihmave dhe përfitimin prej saj, ndërkohë që i lejon palestinezët në Rrip të vdesin urie.
Në fund të prillit, Ministri i Mbrojtjes, Israel Katz, tha se grupit militant duhet t’i hiqet çdo qasje në ndihmën humanitare të destinuar për Gazën, të cilën ai pretendoi se Izraeli po e ndante pavarësisht bllokadës.
“Sa herë që bëhet e nevojshme të lejohet ndihmë shtesë, duhet të sigurohet që ajo të mos kalojë përmes Hamasit, i cili shfrytëzon ndihmën humanitare për të ruajtur kontrollin mbi popullsinë civile dhe për të përfituar në kurriz të tyre – fitime që financojnë dhe mbështesin infrastrukturën terroriste të përdorur për të synuar ushtarët e IDF dhe civilët izraelitë”, tha Katz në një postim në X./Gazeta Shneta/