Në vitin 2023, ka pasur 4,800 projekte të financuara nga Instituti Kombëtar i Shëndetit të SHBA-së (NIH) me partnerë në Evropë.
Administrata Trump ka ngrirë financimet për shumicën e bashkëpunimeve ndërmjet hulumtuesve mjekësorë në Shtetet e Bashkuara dhe jashtë saj, me pasoja që pritet të ndihen për mijëra shkencëtarë me bazë në Evropë, raporton Euronews Health përcjell Gazeta Shneta.
Instituti Kombëtar i Shëndetit i SHBA-së (NIH) – agjencia më e madhe në botë për kërkime biomjekësore – në njoftimet e publikuara së fundmi, ka përmendur mungesën e transparencës në mënyrën se si shpenzohen paratë jashtë vendit dhe nevojën për të mbrojtur sigurinë kombëtare të SHBA-së.
NIH ndau mbi 35 miliardë dollarë (33.6 miliardë euro) për universitete, shkolla mjekësore dhe institucione të tjera në vitin 2023. Shumica e këtyre fondeve shpenzohen në SHBA, por organizatat atje shpesh bashkëpunojnë me ekipe kërkimore jashtë vendit.
Në vitin 2023, viti më i fundit me të dhëna të disponueshme, ka pasur 4,800 projekte të financuara nga NIH me bashkëpunëtorë në Evropë, sipas të dhënave të qeverisë amerikane, megjithëse kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht që të gjitha janë aktive.
Projektet përfshijnë gjithçka, nga zhvillimi i vaksinës kundër HIV deri te zbulimi i mënyrës se si disa gjene rrisin rrezikun për çrregullimin obsesiv-kompulsiv (OCD).
Politika e re i eliminon menjëherë të gjitha grantet e ardhshme, përfshirë edhe mundësinë e rinovimit të projekteve ekzistuese. NIH planifikon ta zëvendësojë programin e nën-financimeve me një mekanizëm tjetër financimi deri në fund të shtatorit.
Agjencia ka deklaruar se nuk do t’i heqë fondet për projektet aktuale që kanë partnerë të huaj, por ka lënë të hapur mundësinë që mund ta bëjë këtë në të ardhmen.
Për Maria Yazdanbakhsh, drejtuese e Qendrës për Sëmundje Infektive në Universitetin e Leiden në Holandë, kjo politikë krijon pasiguri për të ardhmen e bashkëpunimit ndërkombëtar në kërkimet mjekësore – përfshirë edhe projektin e saj të financuar nga NIH për zhvillimin e një vaksine më efektive kundër malaries.
Në të ardhmen, hulumtuesit me bazë në Evropë do të mund të aplikojnë për financim direkt nga NIH, gjë që rrallëherë u akordohet shkencëtarëve jashtë SHBA-së. Agjencia tha se kjo do t’i mundësojë të ndjekë më nga afër mënyrën se si shpenzohen fondet.
Në këtë vit fiskal, NIH po financon drejtpërdrejt vetëm 17 projekte me bazë në Evropë, nga 129 që ishin vitin e kaluar; 10 janë të bazuara në Mbretërinë e Bashkuar, ndërsa dy janë në Francë dhe në Holandë, dhe nga një në Suedi, Finlandë dhe Austri.
Për momentin, këto grante të drejtpërdrejta nuk janë në rrezik, por kërkuesit shprehen se kanë frikë se ato mund të jenë të radhës.
“Ka pasoja me ndikim të gjerë,” tha për Euronews Health Nicola Stonehouse, virologe në Universitetin e Leeds që studion enteroviruset me një grant nga NIH.
“Nuk dihet sa e lehtë do të jetë për njerëzit jashtë SHBA-së që të përfshihen në këto projekte [kërkimi mjekësor] në të ardhmen,” shtoi ajo. Ky vendim “dëmton vërtet bashkëpunimin ndërkombëtar”. /Gazeta Shneta/