Tuberkulozi vrau rreth 1.25 milionë njerëz në mbarë botën në vitin 2023.
Tuberkulozi është sërish sëmundja infektive më vdekjeprurëse në botë dhe numri i njerëzve të sapodiagnostikuar me TB arriti një nivel të ri në vitin 2023, sipas vlerësimeve të reja globale.
Vitin e kaluar, 10.8 milionë njerëz në mbarë botën u sëmurën me TB, nga 10.1 milionë në vitin 2020, sipas analizës së re nga Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH), shkruan Euronews, transmeton Gazeta Shneta.
Numri i vdekjeve ra në vitin 2023, por mbeti i lartë në 1.25 milionë dhe tejkaloi COVID-19 si shkaku kryesor i vdekjeve nga sëmundjet infektive për herë të parë në tre vjet.
Tuberkulozi është një sëmundje ajrore e shkaktuar nga një bakter që zakonisht prek mushkëritë dhe faktorët kryesorë të rrezikut përfshijnë kequshqyerjen, HIV-in, abuzimin me alkoolin, duhanin dhe diabetin.
Sëmundja mund të parandalohet dhe shërohet – por aksesi në diagnostikim dhe trajtim ndryshon në mënyrë të konsiderueshme në të gjithë botën.
Pesë vende përbënin 56 përqind të rasteve të reja në 2023: India (26 përqind), Indonezia (10 përqind), Kina dhe Filipinet (6.8 përqind secila) dhe Pakistani (6.3 përqind).
Rajonet më të goditura ishin Azia Juglindore (45 përqind), Afrika (24 përqind) dhe Paqësori Perëndimor (17 përqind).
“TB ndodh në çdo pjesë të botës”, tha Dr Tereza Kasaeva, e cila drejton programin global të TB të OBSH-së, gjatë një konference për shtyp.
Bota nuk është në rrugën e duhur për të përmbajtur tuberkulozin
Pavarësisht disponueshmërisë së vaksinave, trajtimeve dhe diagnostikimeve të reja kundër tuberkulozit – dhe barrës “katastrofike” për vendet e goditura rëndë nga TB – Kasaeva tha se bota është “jashtë rrugës” për ta eliminuar atë.
Në vitin 2023, Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara (UNGA) vendosi objektiva për të trajtuar TB deri në vitin 2027, duke përfshirë vendosjen e gjerë të testimit të shpejtë dhe trajtimin parandalues për grupet në rrezik të infeksionit.
Por vitin e kaluar, vetëm 48 për qind e njerëzve të sapodiagnostikuar kishin një test të shpejtë. Ndërkohë, 21 për qind e kontakteve të tyre familjare dhe 56 për qind e njerëzve me HIV – dy grupe me rrezik të lartë – kishin marrë trajtim parandalues, tregon analiza.
Një sfidë tjetër është të sigurohet që njerëzit të kenë akses në mjekimet e duhura në kohën e duhur, veçanërisht duke pasur parasysh se TB po bëhet gjithnjë e më rezistente ndaj ilaçeve , duke e bërë atë më të shtrenjtë dhe të vështirë për t’u trajtuar.
Rreth 400,000 njerëz vlerësohet të kenë zhvilluar TB që është rezistente ndaj barnave të shumta në vitin 2023, por vetëm 44 për qind e tyre u diagnostikuan dhe u trajtuan.
“TBC-ja rezistente ndaj barnave vazhdon të jetë një kërcënim për shëndetin publik”, tha Kasaeva.
Mungesa e financimit mbetet
OKB-ja vendosi gjithashtu një objektiv prej 22 miliardë dollarësh (rreth 19,7 euro) për parandalimin, diagnostikimin dhe trajtimin e TB – por që nga viti i kaluar, ky buxhet ishte vetëm 5,7 miliardë dollarë (rreth 5,1 miliardë euro), ose 26 për qind e asaj që nevojitet.
Financimi i kërkimit nuk është gjithashtu në nivel, sipas raportit. Objektivi është 5 miliardë dollarë (rreth 4.5 miliardë euro), por në vitin 2022 ishte 1 miliard dollarë (rreth 896 milionë euro).
“Financimi global për parandalimin dhe kujdesin e tuberkulozit madje u ul në vitin 2023 dhe mbetet shumë nën objektivin”, tha Kasaeva. “Vendet me të ardhura të ulëta dhe të mesme … përballen me mungesa të konsiderueshme fondesh”.
Në anën e mirë, janë gjashtë kandidatë për vaksina në studimet klinike të fazës së vonë dhe Kasaeva tha se është optimiste që të paktën një do të bëhet e disponueshme në vitet e ardhshme.
“Ka prova klinike në vazhdim në vendet me ngarkesën më të lartë,” tha ajo. “Por përgatitjet për pranim duhet të fillojnë që tani”. /Gazeta Shneta/