Shkencëtarët nga Fakulteti i Mjekësisë i Universitetit të Britanisë së Kolumbisë (UBC) kanë bërë një zbulim të rëndësishëm në fushën e neuroshkencës, duke zbuluar një lloj të ri qelize truri, të quajtur “qeliza ovoid”, që luan një rol kyç në procesin e kujtesës dhe njohjes së objekteve. Ky zbulim mund të ndryshojë mënyrën se si kuptojmë funksionimin e kujtesës dhe ka implikime të mëdha për trajtimin e sëmundjeve të trurit, si Alzheimer dhe epilepsia.
Në një studim të publikuar në Nature Communications, hulumtuesit zbuluan se këto qeliza, që marrin emrin “ovoid” për shkak të formës së veçantë të trupit të tyre qelizor, janë të pranishme në hippocampus dhe aktivizohen çdo herë që ndeshemi me një objekt të ri. Ato luajnë një rol të rëndësishëm në ruajtjen e objekteve në kujtesë dhe në mundësinë për t’i njohur ato pas disa muajsh ose edhe vite. Dr. Mark Cembrowski, autori kryesor i studimit dhe profesor asociativ në UBC, shpjegon rëndësinë e këtij zbulimi, duke thënë se “kujtesa për njohjen e objekteve është qendrore për identitetin tonë dhe për mënyrën se si ndërveprojmë me botën. Dijenia nëse një objekt është i njohur ose i ri mund të ndikojë në gjithçka, nga mbijetesa deri te funksionimi i përditshëm, dhe ka implikime të mëdha për sëmundjet dhe çrregullimet e kujtesës” shkruan MedicalXpress transmeton GazetaShneta
Studimi është udhëhequr nga Adrienne Kinman, një studente doktorature në laboratorin e Dr. Cembrowski, e cila bëri këtë zbulim gjatë analizimit të një mostre të trurit të miut. Ajo vuri re një grup të vogël qelizash me një shprehje gjenetike shumë të dallueshme. “Ato ishin aty, para syve tanë,” shpjegon Kinman. “Dhe pas një analize më të thelluar, pashë se ato janë shumë të ndryshme nga qelizat e tjera, si në nivelin celular dhe funksional, ashtu edhe në lidhjet e tyre nervore.”
Studiuesit tani po e shqyrtojnë rolin që këto qeliza mund të luajnë në sëmundje të ndryshme të trurit. Hipoteza e ekipit është se kur këto qeliza bëhen të pasjellshme, duke qenë shumë aktive ose jo aktive mjaftueshëm, ato mund të ndikojnë në simptomat e kushteve si Alzheimer dhe epilepsia. “Kujtesa për njohjen e objekteve është një nga karakteristikat dalluese të sëmundjes së Alzheimer-it—njerëzit harrojnë çfarë janë çelësat ose atë foto të një personi që duan,” thotë Kinman. “Po sikur të mund të manipulonim këto qeliza për të parandaluar ose për të përmirësuar këtë humbje?”
Dr. Cembrowski thekson rëndësinë e këtij zbulimi, duke e quajtur atë një përmbysje të konceptimeve tradicionale mbi hippocampus-in. “Ky zbulim transformon kuptimin tonë mbi funksionimin e kujtesës,” thotë ai. “Hap derën për mundësinë që mund të ketë edhe lloje të tjera të pa zbuluara qelizash në tru, secila me role të specializuara në mësim, kujtesë dhe njohuri. Kjo krijon një botë mundësish që mund të ndryshojë plotësisht mënyrën se si e kuptojmë dhe trajtojmë shëndetin e trurit dhe sëmundjet.”/GazetaShneta?