Në shumicën e rasteve, kolesteroli i lartë është një gjendje “e heshtur”.
Zakonisht nuk shkakton asnjë simptomë. Shumë njerëz as nuk e kuptojnë se kanë kolesterol të lartë derisa të zhvillojnë komplikime serioze, të tilla si një atak në zemër ose goditje në tru, shkruan Healthline përcjell Gazeta Shneta.
Kjo është arsyeja pse kontrolli rutinë i kolesterolit është i rëndësishëm.
Shkaqet e kolesterolit të lartë
Ngrënia e shumë ushqimeve që janë të larta në kolesterol, yndyrna të ngopura dhe yndyrna trans mund të rrisë rrezikun e zhvillimit të kolesterolit të lartë.
Të jetosh me obezitet gjithashtu mund të rrisë rrezikun. Faktorë të tjerë të stilit të jetesës që mund të kontribuojnë në kolesterolin e lartë përfshijnë pasivitetin dhe pirjen e duhanit.
Gjenetika juaj mund të ndikojë gjithashtu në shanset tuaja për të zhvilluar kolesterol të lartë.
Gjenet kalojnë nga prindërit te fëmijët. Disa gjene udhëzojnë trupin tuaj se si të përpunojë kolesterolin dhe yndyrnat. Nëse prindërit tuaj kanë kolesterol të lartë, edhe ju mund të jeni në një rrezik më të madh për ta pasur atë.
Në raste të rralla, kolesteroli i lartë shkaktohet nga hiperkolesterolemia familjare. Ky çrregullim gjenetik parandalon trupin tuaj që të largojë LDL.
Gjendje të tjera shëndetësore, të tilla si diabeti dhe hipotiroidizmi, mund të rrisin gjithashtu rrezikun e zhvillimit të kolesterolit të lartë dhe komplikimeve të lidhura me to.
Kolesteroli LDL, ose “kolesteroli i keq”
Kolesteroli LDL shpesh quhet “kolesteroli i keq”. Ajo bart kolesterolin në arteriet tuaja. Nëse nivelet tuaja të kolesterolit LDL janë shumë të larta, ai mund të grumbullohet në muret e arterieve tuaja.
Ky grumbullim njihet edhe si pllaka e kolesterolit. Kjo pllakë mund të ngushtojë arteriet tuaja, të kufizojë rrjedhën e gjakut dhe të rrisë rrezikun e mpiksjes së gjakut. Nëse një mpiksje gjaku bllokon një arterie në zemrën ose trurin tuaj, mund të shkaktojë një atak në zemër ose goditje në tru.
Kolesteroli HDL, ose “kolesteroli i mirë”
Kolesteroli HDL nganjëherë quhet “kolesteroli i mirë”. Ndihmon në kthimin e kolesterolit LDL në mëlçi për t’u hequr nga trupi juaj. Kjo ndihmon në parandalimin e krijimit të pllakave të kolesterolit në arteriet tuaja.
Kur keni nivele të shëndetshme të kolesterolit HDL, mund të ndihmojë në uljen e rrezikut të mpiksjes së gjakut, sëmundjeve të zemrës dhe goditjes në tru.
Trigliceridet, një lloj tjetër lipidi
Trigliceridet janë një lloj tjetër lipidesh. Ata janë të ndryshëm nga kolesteroli. Ndërsa trupi juaj përdor kolesterolin për të ndërtuar qeliza dhe disa hormone, ai përdor trigliceridet si një burim energjie.
Kur hani më shumë kalori sesa trupi juaj mund të përdorë menjëherë, ai i konverton ato kalori në trigliceride. Ai ruan trigliceridet në qelizat tuaja yndyrore dhe gjithashtu përdor lipoproteina për të qarkulluar trigliceridet përmes qarkullimit të gjakut.
Nëse hani rregullisht më shumë kalori sesa trupi juaj mund të përdorë, nivelet e triglicerideve mund të bëhen shumë të larta. Kjo mund të rrisë rrezikun e disa problemeve shëndetësore, duke përfshirë sëmundjet e zemrës dhe goditjen në tru.
Mjeku juaj mund të përdorë një test të thjeshtë gjaku për të matur nivelin tuaj të triglicerideve, si dhe nivelin e kolesterolit. /Gazeta Shneta/