Çrregullimi i hiperaktivitetit të deficitit të vëmendjes (ADHD) është një gjendje e shëndetit mendor që mund të shkaktojë nivele të pazakonta të hiperaktivitetit dhe sjelljeve impulsive.
Njerëzit me ADHD gjithashtu mund të kenë vështirësi të përqendrojnë vëmendjen e tyre në një detyrë të vetme ose të qëndrojnë ulur për periudha të gjata kohore, shkruan burimi Healthline përcjell Gazeta Shneta.
Si të rriturit ashtu edhe fëmijët mund të kenë ADHD. Është një diagnozë e njohur nga Shoqata Amerikane e Psikiatrisë (APA).
Simptomat e ADHD
Një gamë e gjerë sjelljesh është e lidhur me ADHD. Disa nga më të zakonshmet përfshijnë:
– duke pasur probleme me fokusimin ose përqendrimin në detyra;
– duke harruar kryerjen e detyrave;
– duke u shpërqendruar lehtësisht;
– duke pasur vështirësi të qëndrojë ulur;
– duke ndërprerë njerëzit ndërsa ata janë duke folur;
Shenjat dhe simptomat mund të jenë specifike për aspekte të ndryshme të ADHD, të tilla si hiperaktiviteti, impulsiviteti ose vështirësia në fokusim.
Një person që po përjeton hiperaktivitet dhe impulsivitet mund të:
– kenë të vështirë të qëndrojnë ulur;
– kanë probleme të luajnë ose të kryejnë detyrat në heshtje;
– flasin tepër;
– e kanë të vështirë të presin radhën e tyre;
– ndërprisni të tjerët kur ata janë duke folur, duke luajtur ose duke kryer një detyrë.
Dikush që ka vështirësi të përqendrohet mund të:
– bën gabime të shpeshta ose humbet detaje kur studioni ose punoni;
– e kanë të vështirë të ruajnë fokusin kur dëgjojnë, lexojnë ose mbajnë një bisedë;
– kanë vështirësi në organizimin e detyrave të tyre të përditshme;
– shpërqendrohen lehtësisht nga gjërat e vogla që ndodhin rreth tyre.
Çfarë e shkakton ADHD?
Pavarësisht se sa e zakonshme është ADHD, mjekët dhe studiuesit ende nuk janë të sigurt se çfarë e shkakton gjendjen. Besohet se ka origjinë neurologjike. Gjenetika gjithashtu mund të luajë një rol.
Një studim sugjeron që një reduktim i dopaminës është një faktor në ADHD.
Dopamina është një kimikat në tru që ndihmon në lëvizjen e sinjaleve nga një nerv në tjetrin. Ai luan një rol në nxitjen e reagimeve dhe lëvizjeve emocionale.
Studime të tjera sugjerojnë një ndryshim strukturor në tru. Gjetjet tregojnë se njerëzit me ADHD kanë më pak vëllim të lëndës gri. Lënda gri përfshin zonat e trurit që ndihmojnë me:
– të folurit;
– vetëkontroll;
– vendimmarrje;
– kontrollin e muskujve.
Studiuesit janë ende duke studiuar shkaqet e mundshme të ADHD, siç është pirja e duhanit gjatë shtatzënisë.
Diagnoza dhe testimi i ADHD
Nuk ka asnjë test të vetëm që mund të tregojë nëse ju ose fëmija juaj keni ADHD.
Një studim i vitit 2017 theksoi përfitimet e një testi të ri për të diagnostikuar ADHD-në e të rriturve, por shumë mjekë besojnë se një diagnozë ADHD nuk mund të bëhet bazuar në një test.
Për të vendosur një diagnozë, një mjek do të vlerësojë çdo simptomë që ju ose fëmija juaj keni pasur gjatë 6 muajve të mëparshëm.
Mjeku juaj ka të ngjarë të mbledhë informacion nga mësuesit ose anëtarët e familjes dhe mund të përdorë lista kontrolli dhe shkallë vlerësimi për të shqyrtuar simptomat. Ata gjithashtu do të bëjnë një ekzaminim fizik për të kontrolluar për probleme të tjera shëndetësore.
Në varësi të diagnozës, ata gjithashtu mund të sugjerojnë të bëni një takim me një psikiatër ose neurolog. /Gazeta Shneta/