Gjetja e një kure për kancerin ka qenë një synim i gjatë i shkencëtarëve në mjekësi prej shumë vitesh.
Me përjashtim të dy vaksinave të vetme të kancerit të disponueshme aktualisht – një për Human Papillomavirusin (HPV), shtamet e së cilës mund të shkaktojnë kancer, duke përfshirë kancerin e qafës së mitrës dhe një për hepatitin B, i cili mund të shkaktojë kancer të mëlçisë – për të tjera llojet e kancerit ende – gjetjet janë të pakapshme.
Tani, një vaksinë kundër kancerit të gjirit, aktualisht në prova klinike njerëzore, po synon ta ndryshojë këtë fakt, raporton burimi Yahoo Life përcjell Gazeta Shneta.
Vaksina ka për qëllim të parandalojë përsëritjen e kancerit të gjirit trefish negativ, i cili përbën rreth 10% deri në 15% të të gjithë kancereve të gjirit dhe është veçanërisht sfidues për t’u trajtuar.
Mes tjerash, ‘kanceri triple negativ’ është gjithashtu një nga format më agresive të kancerit të gjirit pasi rritet shpejt dhe ka një shkallë më të lartë të përsëritjes – lokalisht, në zonën e gjirit ose në pjesë të tjera të trupit.
Jennifer Davis, një infermiere 46-vjeçare dhe nënë e tre fëmijëve që jeton në Ohio, është personi i parë në botë që ka marrë vaksinën si pjesë e provës klinike. Ja pse vendosi të marrë pjesë dhe si funksionon vaksina.
Për infermieren Davisin, është personale. Ajo u diagnostikua me kancer të gjirit trefish negativ në shtator 2018.
Trajtimi i saj i kancerit në Cleveland Clinic filloi menjëherë pas kësaj – këtu përfshinte kryerjen e një mastektomie të dyfishtë, si dhe disa raunde kimioterapie dhe rrezatimi.
Ajo mësoi për provën e vaksinës së kancerit të gjirit – 20 vjet në përgatitje dhe bazuar në hulumtimin e udhëhequr nga Vincent Tuohy, i cili vdiq në janar 2023 – gjatë një takimi pasues në Cleveland Clinic. Provat njerëzore për vaksinën filluan në tetor 2021.
“Ekipi im i kujdesit shëndetësor më informoi për vaksinën që Dr. Tuohy kishte studiuar për një kohë të gjatë”, thotë infermiere Davis për Yahoo Life.
Gjithashtu, si infermiere, Davis e kupton se provat klinike janë “shumë të rëndësishme”, duke shtuar, “Kjo është mënyra se si ne avancojmë mjekësinë dhe bëjmë ndryshime dhe një ditë, shpëtojmë nga kanceri i gjirit”.
Çfarë thonë ekspertët
Vaksinat janë mjete mjekësore që shfrytëzojnë sistemin imunitar të trupit për të ndihmuar në mbrojtjen kundër sëmundjeve të caktuara. Pra, mund të jetë pak konfuze që gratë që morën pjesë në provat fillestare klinike njerëzore për vaksinën kishin tashmë kancer të gjirit trefish negativ.
Por, tani për tani, qëllimi i vaksinës është të parandalojë të njëjtin kancer – i cili, përsëri, ka një shkallë të lartë përsëritjeje – apo të rikthimit.
Amit Kumar, kryetar dhe shef ekzekutiv i Anixa Biosciences, e cila është e licencuar për të zhvilluar vaksinën që po testohet nga Cleveland Clinic, thotë se 42% e grave me kancer të gjirit trefish negativ do ta marrin përsëri kancerin brenda pesë viteve.
“Është zakonisht shumë më agresive, kështu që rezultati për ato gra nuk është shumë i mirë,” thotë ai për Yahoo Life.
Qëllimi i vaksinës së kancerit të gjirit është të “eliminojë përsëritjen për ato gra dhe përfundimisht, të parandalojë shfaqjen e kancerit”.
Ndërsa fokusi për momentin është te kanceri trefish negativ sepse “është forma më vdekjeprurëse”, thotë Kumar, “ne përfundimisht duam të bëjmë prova klinike në lloje të tjera të kancerit të gjirit. Ne mund të jemi në gjendje të eliminojmë kancerin e gjirit si sëmundje, ashtu siç kemi eliminuar poliomielitin [në SHBA] dhe linë.”
Si funksionon vaksina e kancerit të gjirit?
Vaksina funksionon duke trajnuar sistemin imunitar për të njohur alfa-laktalbuminën, një proteinë e dobishme që normalisht gjendet në qumështin e njeriut, shpjegon Justin Johnson, menaxher programi në Cleveland Clinic Lerner Research Institute.
“Në indet e shëndetshme, alfa-laktalbumina prodhohet vetëm në gji dhe vetëm gjatë laktacionit”, thotë ai për Yahoo Life.
“Megjithatë, tumoret e gjirit shpesh shprehin gjithashtu alfa-laktalbuminën, veçanërisht në rastin e kancerit të gjirit trefish negativ.”
Johnson shpjegon se vaksina ndihmon sistemin imunitar të “identifikojë dhe sulmojë” qelizat e kancerit në zhvillim duke synuar këtë proteinë.
Sa premtuese janë rezultatet deri tani?
Prova klinike e fazës I filloi në Klinikën Cleveland dy vjet më parë dhe “deri më sot, ne kemi imunizuar 16 gra, të cilat të gjitha janë të mbijetuara nga TNBC, me vaksinën e kancerit të gjirit”, thotë Johnson.
“Efektet anësore në përgjithësi kanë qenë të lehta, të konsistuara kryesisht në acarim në vendet e injektimit. Të dhënat tona të deritanishme tregojnë se ne kemi krijuar imunitet të fortë ndaj objektivit alfa-laktalbumin në shumicën e subjekteve, madje edhe në dozën më të ulët të testuar.”
Nëse provat klinike më të mëdha shkojnë mirë – faza II është e ardhshme dhe shkencëtarët duan që një grup i ndryshëm pacientësh të marrin pjesë – Kumar mendon se vaksina mund të jetë e disponueshme brenda pesë viteve “për gratë si infermierja Davis që tashmë kanë pasur kancer dhe janë të shqetësuara për përsëritje të tij”. /Gazeta Shneta/