Studiuesit paralajmërojnë se kostoja për sistemet shëndetësore në mbarë botën do të jetë e rëndë nëse nuk bëhet më shumë për të parandaluar dhe trajtuar këto sëmundje.
Shkencëtarët thonë se goditja në tru, dëmtimi i nervit diabetik dhe demenca po i bëjnë sëmundjet neurologjike shkakun më të madh të shëndetit të keq në mbarë botën, raporton Euronews përcjell Gazeta Shneta.
Sipas një studimi të fundit të botuar në revistën “Lancet Neurology”, studiuesit nga Universiteti i Uashingtonit në SHBA dhe bashkëpunëtorët e tyre ndërkombëtarë thonë se kushtet neurologjike prekin tani 3.4 miliardë njerëz në mbarë botën.
DALY janë një masë e barrës së përgjithshme të sëmundjes që përdoret zakonisht në kërkimet globale të shëndetit. Një DALY përfaqëson humbjen e ekuivalentit të një viti të shëndetit të plotë.
Studimi deklaroi 10 gjendje që përbënin DALY-t më të mëdha të sistemit nervor në vitin 2021: goditja në tru, encefalopatia neonatale, migrena, sëmundja e Alzheimerit dhe demenca të tjera, neuropatia diabetike, meningjiti, epilepsia, komplikimet neurologjike për shkak të lindjes së parakohshme, çrregullimi i spektrit të autizmit, kanceri.
Goditjet në tru ishin kontribuesi më i madh globalisht.
Ekspertët thonë se promovimi i ndryshimeve të stilit të jetesës për të ndihmuar në parandalimin e këtyre sëmundjeve është thelbësor duke pasur parasysh burimet e kufizuara për kujdesin shëndetësor dhe mungesën e kurave për shumë sëmundje neurologjike.
Profesor Michael Hanna, drejtor i Institutit të Neurologjisë në University College London, është dakord.
“Nivelet e kolesterolit në veçanti do të ishin të rëndësishme, presioni i lartë i gjakut në veçanti është një faktor rreziku për goditje në tru, siç është diabeti dhe obeziteti kështu që ka një rrugë shumë e qartë ku strategjitë parandaluese dhe kontrolli i popullatës për këta faktorë rreziku dhe marrja e hapave për të adresuar pandeminë e obezitetit janë realisht mundësi”, tha ai.
Bullgaria ka përjetuar prej kohësh një nga numrat më të lartë të goditjeve në Evropë, me rreth 150 vdekje për shkak të goditjes në tru për 100,000 banorë në vitin 2015, sipas një raporti nga “Stroke Alliance for Europe”.
Bullgaria është me të vërtetë në një nga vendet kryesore në Evropë, ndoshta në botë, për sa i përket incidencës së goditjeve në tru.
Por nuk është bërë sa duhet për parandalim, thonë mjekët vendas.
“Bullgaria është me të vërtetë në një nga vendet kryesore në Evropë, ndoshta në botë, për sa i përket incidencës së infarktit në tru. Ky ka qenë rasti për një kohë të gjatë, nuk është diçka e re. Arsyet për këtë janë ndoshta komplekse. Jam përpjekur të analizojini ato”, tha profesori Ivan Milanov, drejtor menaxhues i Spitalit Neurologjik St Naum në kryeqytetin bullgar, Sofje.
“Një numër shumë i vogël i bullgarëve kryejnë një parandalim real, i cili mund t’i mbrojë nga një goditje në tru. Ky është kontrolli i presionit të gjakut dhe disa faktorë të tjerë që lidhen me mundësinë e goditjes në tru. Kjo në Bullgari mendoj se është mjaft e neglizhuar”, shtoi Milanov.
Studimi i botuar në revistën “Lancet” mati gjithashtu normat e DALY në 204 vende dhe territore, duke përdorur shifrat e Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH) nga viti 2021.
Vendet në Afrikën Qendrore dhe Perëndimore nën-Sahariane kishin ngarkesën më të lartë me rreth 8,190.6 dhe 7,967.5 DALY përkatësisht për 100,000 njerëz, për shkak të kushteve neurologjike të shkaktuara nga infeksionet dhe komplikimet e lidhura me lindjen.
Australia dhe vendet e Azi-Paqësorit me të ardhura të larta kishin barrën më të ulët me rreth 2,882.6 dhe 2,984.6 DALY respektivisht për 100,000 banorë.
Studiuesit paralajmërojnë se kostoja për sistemet shëndetësore në mbarë botën do të jetë e rëndë nëse nuk bëhet më shumë për të parandaluar dhe trajtuar këto sëmundje. /Gazeta Shneta/