Blerja e një vape sapo u bë më e vështirë në Australi me prezantimin e disa prej ligjeve më të ashpra në botë kundër avullimit që kufizojnë shitjen e vapave (cigareve elektronike) me nikotinë në farmaci.
Nga e hëna, përdoruesit do të duhet të paraqesin recetën e mjekut te një farmacist për të blerë vapa dhe zgjedhja do të kufizohet në tre shije: nenexhik, mentol dhe duhan.
Dhjetra vende i kanë ndaluar avujt e njëpërdorimshëm, por me ndalimin e shitjeve të vapave në dyqane, stacione shërbimi dhe shitës të tjerë të vegjël, Australia ka futur ligje “lider në botë”, sipas qeverisë.
Autoritetet australiane thonë se ky veprim shënon fundin e markave shumëngjyrëshe dhe shijeve argëtuese që autoritetet thonë se ishte një dredhi për t’i lidhur fëmijët me nikotinë, shkruan CNN, transmeton Gazeta Shneta.
“Nuk ndodh shpesh që parlamenti të ketë mundësinë të bëjë diçka vërtet domethënëse dhe të qëndrueshme për shëndetin e të rinjve australianë”, tha Ministri i Shëndetësisë Mark Butler, pasi parlamenti i vendit miratoi ligjet.
Megjithatë, sipas një marrëveshjeje politike që u arrit për të siguruar miratimin e ligjit, kufizimet do të lehtësohen në tetor, kur vetëm të miturit nën 18 vjeç do të kenë nevojë për një recetë.
Të rriturit do të jenë në gjendje të blejnë vapa në barnatore, pa recetë – por pajisjet mund të jenë të vështira për t’u gjetur pasi disa zinxhirë kryesorë të farmacive deklaruan se do të refuzonin t’i rezervonin ato.
“Farmacistët janë profesionistë të kujdesit shëndetësor dhe farmacitë e komunitetit nuk duan ta furnizojnë këtë produkt potencialisht të dëmshëm dhe shumë të varur pa recetë”, tha Anthony Tassone, nënkryetari kombëtar i Farmacisë së Australisë, i cili përfaqëson mbi 5,900 farmaci të komunitetit në mbarë vendin.
Frika nga një treg i zi në rritje
Partia e Gjelbërve e Australisë kishte shtyrë për ndryshimet për të lejuar të rriturit të blejnë vapa pa recetë, sepse ato nuk mbështesin ndalimin ose kriminalizimin e avullimit.
“Ndalimi i drogës ka dështuar. Të Gjelbrit janë të kënaqur që kemi siguruar ndryshime në këtë legjislacion që do të sigurojnë që asnjë person të mos penalizohet për posedim personal të një produkti avullues”, tha senatori i të Gjelbërve, Jordon Steele-John në një deklaratë.
Nuk është vepër penale të posedosh vapa për përdorim personal, por importi dhe shitja e sasive komerciale të vapave do të sjellë gjoba të mëdha.
Disa kanë frikë se ligjet e reja do të krijojnë një treg të zi për vapa, njësoj si ai që ekziston për cigaret në Australi, i cili vendos disa nga taksat më të larta të duhanit në botë.
Një kuti me 20 cigare kushton rreth 35 dollarë australianë – dukshëm më shumë se në Shtetet e Bashkuara dhe Mbretërinë e Bashkuar.
Dhe kostot pritet të rriten kur taksa e duhanit të rritet me 5% të tjera në shtator.
Pavarësisht nga rritja e kostos së cigareve, disa kanë frikë se avulluesit e rinj – pasi janë mbyllur jashtë tregut të avullit – do t’i drejtohen cigareve për të marrë rregullimin e nikotinës.
“Realiteti për momentin është se vapa në fakt janë akoma më të lira, por me ndryshimin e legjislacionit, kjo pasiguri mund t’i bëjë ata të mendojnë, ‘Epo, nuk do të jem në gjendje ta marr atë. Ndoshta do t’i rikthehem pirjes së duhanit, ose ndoshta do të filloj të pi duhan”, tha Hester Wilson, një ekspert i varësisë në Kolegjin Mbretëror Australian të Mjekëve të Përgjithshëm për transmetuesin kombëtar, ABC.
Vende të tjera po përballen me një rritje të numrit të të rinjve që po merren me avullimin, por ata po adoptojnë qasje të ndryshme për këtë çështje.
Në qershor, Administrata Amerikane e Ushqimit dhe Barnave miratoi produktet e para të cigareve elektronike pa shije duhani, duke shkaktuar kritika të ashpra nga pediatër dhe grupe kundër duhanit.
FDA gjithashtu u bashkua me Departamentin e Drejtësisë për të krijuar një grup pune për të identifikuar dhe synuar shitjet dhe shpërndarjen e paligjshme të cigareve elektronike në SHBA. /Gazeta Shneta/