Një studim i ri zbuloi se tymi i zjarrit mund të jetë më i rrezikshëm për shëndetin e trurit sesa format e tjera të ndotjes së ajrit.
Ekspozimi i tymit nga zjarri mund të rrisë rrezikun e demencës më shumë se llojet e tjera të ndotjes së ajrit, sipas një studimi të ri.
Gjetjet e hulumtimit u raportuan në Konferencën Ndërkombëtare të Shoqatës së Alzheimerit në SHBA, shkruan Euronews, transmeton Gazeta Shneta.
Tymi i zjarrit përmban grimca të imëta të njohura si PM2.5, të cilat janë rreth 30 herë më të vogla se diametri i flokëve të njeriut.
Ato mund të thithen thellë në mushkëri, të lëvizin në qarkullimin e gjakut dhe mund të shkaktojnë ose përkeqësojnë sëmundjet e zemrës dhe mushkërive.
Hulumtimi i fundit shton dëshminë se këto grimca mund të luajnë një rol edhe në demencë.
Studiuesit gjurmuan të dhënat shëndetësore nga 1.2 milion të rritur në Kaliforni të moshës 60 vjeç e lart midis 2009 dhe 2019.
Ata përdorën monitorimin e cilësisë së ajrit dhe të dhëna të tjera për të vlerësuar ekspozimin e banesave ndaj grimcave të imta gjatë tre viteve nga tymi i zjarrit ose shkaqe të tjera.
Ndërsa makinat dhe fabrikat gjithashtu lëshojnë PM2.5, studiuesit zbuluan se rreziku i diagnostikimit të demencës për shkak të ekspozimit ndaj tymit të zjarrit ishte më i lartë.
Studimi zbuloi se shanset për një diagnozë të re të demencës u rritën me rreth 21 për qind për çdo 1 mikrogram për metër rritje në ekspozimin mesatar trevjeçar ndaj grimcave të zjarrit.
Sipas studiuesve nga universitetet e Uashingtonit dhe Pensilvanisë në SHBA, kjo krahasuar me një rrezik të rritur prej 3 për qind për çdo kërcim prej 3 mikrogramësh të grimcave jo të zjarrit.
Rritja e zjarreve
Nuk është e qartë pse do të kishte një ndryshim. Por me zjarret në rritje, kjo ka nevojë për më shumë studim, tha shefja e shkencës e Shoqatës së Alzheimerit, Maria Carrillo.
Kjo posaçërisht duke marrë parasysh se rreziku i Alzheimerit, forma më e zakonshme e demencës, është më e lartë për popullatat me të ardhura më të ulëta të cilat mund ta kenë më të vështirë të shmangin ajrin e pashëndetshëm, tha ajo.
Paralajmërimet shëndetësore kërkojnë të qëndrojmë brenda kur cilësia e ajrit është e dobët, por “ka shumë njerëz që nuk kanë mundësi të qëndrojnë në shtëpi ose punojnë jashtë,” vuri në dukje ajo.
Claire Sexton, drejtore e lartë e programeve shkencore dhe shtrirjes në Shoqatën e Alzheimerit shtoi në një deklaratë se “gjetjet nënvizojnë rëndësinë e miratimit të politikave për të parandaluar zjarret dhe hetimin e metodave më të mira për t’i trajtuar ato”.
Ndryshimet klimatike po çojnë në një rritje të zjarreve, tregojnë hulumtimet, pasi kushtet e ngrohta dhe të thata zgjasin stinët e zjarreve.
Viti i kaluar shënoi një nga vitet më të këqija për zjarret në BE, me një rritje të madhe të zonave të djegura, veçanërisht në Mesdhe. /Gazeta Shneta/