Gratë e ekspozuara ndaj niveleve më të larta të PFAS gjatë shtatzënisë mund të përballen me komplikime shëndetësore më vonë, thotë një studim i ri.
Ekspozimi ndaj kimikateve gjatë shtatzënisë mund të rrisë rrezikun e obezitetit dhe pasojat e tij shëndetësore, sipas një studimi të ri të kryer mbi dy dekada.
Të njohura zakonisht si “kimikte të përhershme” sepse mund të duhen 1000 vjet për t’u shpërbërë, substancat per- dhe polifluoroalkil (PFAS) janë një grup kimikatesh sintetike që përdoren gjerësisht në produktet e konsumit, të tilla si enët e gatimit që nuk ngjiten, filli dentar dhe veshje. Ato mund të ndotin mjedisin dhe të grumbullohen në indet e trupit, duke shkaktuar shqetësim mbi rreziqet e mundshme shëndetësore.
Tani, provat po rriten se ekspozimi ndaj PFAS gjatë shtatzënisë mund të ndikojë në shëndetin e grave më vonë në jetë, shkruan Healthday, transmeton Gazeta Shneta.
Analiza e re përfshiu 547 gra në SHBA që ishin në fillim të shtatzënisë së tyre, nuk kishin histori të diabetit dhe kishin gjashtë lloje të PFAS të identifikueshme në mostrat e plazmës së shtatzënisë, duke përfshirë kimikatin e zakonshëm PFOS, i cili i bën produktet rezistente ndaj njollave dhe yndyrave.
Kur studiuesit i ndoqën gratë 17.7 vjet më vonë, mesatarisht, ata zbuluan se gratë që kishin nivele më të larta të dy llojeve të PFAS prireshin të peshonin më shumë dhe të kishin më shumë yndyrë trupore sesa ato me nivele më të ulëta të PFAS.
Kjo mund t’i vendosë këto gra në rrezik më të madh të obezitetit dhe kushteve kronike të lidhura me to, të tilla si sëmundjet e zemrës dhe kanceri, thanë studiuesit.
“Studimi ynë mbështet idenë se shtatzënia mund të jetë një periudhë e ndjeshme e ekspozimit ndaj PFAS pasi mund të shoqërohet me shtim afatgjatë në peshë dhe rezultate të mëvonshme të pafavorshme të shëndetit kardiometabolik tek gratë”, tha Jordan Burdeau, një nga autorët e studimit.
Studime të tjera kanë treguar një lidhje midis PFAS dhe sëmundjes së tiroides, dëmtimit të mëlçisë, disa llojeve të kancerit, çështjeve të zhvillimit të foshnjave dhe çështjeve të tjera shëndetësore. Dhe në analizat e të njëjtit grup, kolegët e Burdeau zbuluan se ekspozimi ndaj PFAS ishte i lidhur me një probabilitet më të lartë të presionit të lartë të gjakut gjatë shtatzënisë.
Studimi ka disa kufizime, domethënë se kampioni i vogël përfshinte kryesisht gra me arsim të lartë dhe gra të bardha në SHBA, që do të thotë se gjetjet mund të mos përshtaten në mënyrë të përsosur me grupet e tjera të pacientëve, thanë autorët e studimit.
Studiuesit gjithashtu mblodhën mostrat e plazmës së grave nga viti 1999 deri në 2002, përpara se disa PFAS të hiqeshin gradualisht.
Veçanërisht, PFOS ka qenë i kufizuar në Bashkimin Evropian për më shumë se një dekadë , megjithëse nuk është eliminuar plotësisht.
Pavarësisht kufizimeve të studimit, Burdeau tha se gjetjet “mund të përmirësojnë të kuptuarit e efekteve të PFAS në shëndetin kardiometabolik gjatë shtatzënisë, gjë që nga ana tjetër mund të përmirësojë parandalimin ose zbulimin e hershëm të rezultateve negative të shëndetit kardiometabolik tek gratë”. /Gazeta Shneta/