Astma lidhet me vështirësitë e kujtesës tek fëmijët dhe fillimi i hershëm i astmës mund të përkeqësojë deficitet e kujtesës, sipas një studimi të ri nga Universiteti i Kalifornisë.
“Ky studim nënvizon rëndësinë e vështrimit të astmës si një burim potencial i vështirësive njohëse te fëmijët. Ne po bëhemi gjithnjë e më të vetëdijshëm se sëmundjet kronike, jo vetëm astma, por edhe diabeti, sëmundjet e zemrës dhe të tjera, mund t’i vendosin fëmijët në rrezik të shtuar të vështirësive njohëse”, tha autorja Simona Ghetti.
“Ne duhet të kuptojmë faktorët që mund të përkeqësojnë ose mbrojnë nga rreziqet”, tha ajo.
Lidhja e astmës me kujtesën tek fëmijët
Astma është një gjendje kronike që prek mushkëritë. Sulmet shkaktohen kur inflamacioni bën që rrugët e frymëmarrjes të shtrëngohen, duke e bërë të vështirë frymëmarrjen. Astma prek rreth 260 milionë njerëz në mbarë botën. Në Shtetet e Bashkuara, rreth 4.6 milionë fëmijë kanë astmë.
“Fëmijëria është një periudhë e përmirësimit të shpejtë të kujtesës dhe, në përgjithësi, të njohjes. Tek fëmijët me astmë, ky përmirësim mund të jetë më i ngadalshëm”, tha Nicholas Christopher-Hayes.
Ky studim përfshiu të dhëna nga 2,062 fëmijë nëntë deri në 10 vjeç me astmë për të testuar se si gjendja mund të ndikojë në kujtesën episodike dhe masa të tjera njohëse. Kujtesa episodike është një lloj kujtese specifike që përbën historitë e jetës sonë, shkruan MedicalXpress, transmeton Gazeta Shneta.
Kjo është mënyra se si ne kujtojmë përvojat dhe emocionet, si ngjarjet dhe njerëzit dhe objektet që ishin aty.
Analiza zbuloi se fëmijët me astmë kishin rezultate më të ulëta në detyrën e kujtesës episodike sesa fëmijët pa sëmundje të mushkërive.
Në një kampion më të vogël prej 473 fëmijëve që u ndoqën për dy vjet, ekipi hulumtues zbuloi se fëmijët me një fillim më të hershëm të astmës, të cilët e kishin sëmundjen për një periudhë më të gjatë kohore, gjithashtu kishin një zhvillim më të ngadaltë të kujtesës me kalimin e kohës.
Të dhënat nga ky studim erdhën nga Instituti Kombëtar i Shëndetësisë dhe u mblodhën duke filluar nga viti 2015 si pjesë e studimit të madh dhe të vazhdueshëm të zhvillimit njohës të trurit të adoleshentëve me 11,800 fëmijë.
Analiza krahasoi fëmijët që kishin karakteristika dhe prejardhje të ngjashme për të vërtetuar se ndryshimet në kujtesë dhe rezultatet e tjera ishin të lidhura me vetë astmën.
Shmangia e pasojave afatgjata të astmës
Këto deficite të kujtesës mund të kenë pasoja afatgjata, thanë studiuesit. Në studimet e mëparshme me të rriturit e moshuar dhe me kafshët, astma u shoqërua me një rrezik më të madh të demencës dhe sëmundjes së Alzheimerit, të cilat të dyja ndikojnë në kujtesën.
“Astma mund t’i vendosë fëmijët në një trajektore që mund të rrisë rrezikun e tyre për të zhvilluar më vonë diçka më serioze si çmenduria si të rritur”, tha Christopher-Hayes.
Ndërsa studimi nuk vlerësoi mekanizmin përgjegjës për vështirësitë e kujtesës të lidhura me astmën, ekipi hulumtues përmendi faktorë të ndryshëm të mundshëm, si inflamacioni i zgjatur nga astma ose ndërprerjet e përsëritura të furnizimit me oksigjen në tru për shkak të sulmeve të astmës.
Hulumtimet me brejtësit kanë zbuluar gjithashtu se medikamentet e zakonshme të astmës kanë një efekt të matshëm në hipokampus, një strukturë në tru që luan një rol themelor në kujtesën episodike si për brejtësit ashtu edhe për njerëzit. /Gazeta Shneta/