Në epokën moderne, informacioni është në duar të gjithkujt, dhe me zhvillimin e teknologjisë dhe rrjeteve sociale, lajmet janë gjithmonë të pranishme. Njëherë fëmijët mund të ishin të mbrojtur nga pasojat e lajmeve të tmerrshme dhe të dhunshme, por sot kjo është më shumë e vështirë, pasi ata mund të kenë qasje të lehtë në informacion përmes televizionit, internetit dhe platformave të ndryshme sociale. Ky informacion shpesh përmban lajme që mund të jenë shqetësuese dhe të frikshme, dhe shumë prindër pyesin veten: a duhet të lejojmë fëmijët të shohin këto lajme?
Ndikimi psikologjik i lajmeve të frikshme
Fëmijët janë shumë të ndjeshëm ndaj asaj që shohin dhe dëgjojnë, dhe informacioni shqetësues mund të ketë ndikime të thella në mendjen e tyre. Shumë herë, ata nuk janë ende të aftë të kuptojnë plotësisht ngjarjet që shohin, veçanërisht ato që përfshijnë dhunë, tragjedi, ose katastrofa natyrore. Ndërkohë që ne, si të rritur, mund ta kuptojmë më mirë kontekstin e një lajmi, fëmijët mund të krijojnë frikë të tepruar dhe një perceptim të gabuar të sigurisë.
Për shembull, kur fëmijët shohin pamje të dhunshme ose lajme për aksidente apo ngjarje tragjike, mund të mendojnë se këto ngjarje mund të ndodhin edhe në jetën e tyre. Kjo mund të shkaktojë ankth, frikë të vazhdueshme dhe një ndjenjë pasigurie. Shumë fëmijë mund të bëhen të shqetësuar, duke pasur ndjenja frike për të shkuar në shkollë, duke mos u ndjerë të sigurt në shtëpi, ose duke patur vështirësi të flenë natën. Në disa raste, kjo mund të çojë në zhvillimin e problematikave të shëndetit mendor si depresioni ose çrregullime të ankthit.
Edukimi dhe mbrojtja përmes medieve
Prindërit dhe kujdestarët mund të luajnë një rol shumë të rëndësishëm në mbrojtjen e fëmijëve nga ndikimet negative të lajmeve. Këshillat e ekspertëve sugjerojnë që prindërit të monitorojnë gjithmonë atë që fëmijët po shohin dhe lexojnë. Nuk është vetëm çështje e kufizimit të kohës që fëmijët kalojnë përpara ekraneve, por gjithashtu e zgjedhjes së përmbajtjes që ata shohin. Kjo mund të përfshijë vendosjen e orareve për shikimin e lajmeve, përdorimin e mediave për fëmijë dhe biseda të hapura për të kuptuar më mirë atë që ata shohin.
Një tjetër hap i rëndësishëm është të siguroheni që fëmijët të kenë mundësinë të flasin për atë që kanë parë ose dëgjuar. Shumë herë, mund të kenë pyetje apo shqetësime të cilat mund t’i ndihmojnë të përballen me pasojat e lajmeve shqetësuese. Fëmijët ndihmohen kur ndihen të mbrojtur dhe kur kanë mundësinë të shprehin ndjenjat e tyre pa frikë se do të gjykohen.
Ndikimi i mediave sociale dhe internetit
Mediat sociale janë një tjetër faktor që ndikon në mënyrën se si fëmijët ekspozohen ndaj lajmeve. Ndërsa në të kaluarën fëmijët mund të ishin më të mbrojtur nga ndikimet e mediave tradicionale, tani ata mund të kenë qasje të lehtë në informacionin që shpërndahet online. Një foto ose video shqetësuese mund të bëhet virale dhe të shfaqet në ekrane të ndryshme, madje pa asnjë paralajmërim.
Në një studim të vitit 2020, studiuesit treguan se ndikimi i mediave sociale mbi fëmijët dhe adoleshentët mund të krijojë pasiguri dhe frikë të vazhdueshme. Përveç kësaj, lajmet e transmetuara në mediat sociale mund të jenë shpesh të pasakta ose të keqinterpretuara, duke çuar në dezinformim dhe shqetësime të mëtejshme. Fëmijët mund të mos kenë mjetet e duhura për të analizuar informacionin dhe mund të ndikohen nga lajme të rreme, të cilat përkeqësojnë më tej pasigurinë dhe frikën.
Si të menaxhojmë këtë situatë?
Është e rëndësishme që të ofrohen mundësi për fëmijët të zhvillojnë aftësi për të kuptuar dhe përballuar lajmet pa i frikësuar. Prindërit mund të ndihmojnë fëmijët të bëjnë dallimin midis lajmeve dhe informacionit të rremë. Po ashtu, duhet të inkurajojnë fëmijët të mos ndihen të pafuqishëm përballë lajmeve të tronditshme dhe të shprehin shqetësimet e tyre. Edukimi për mediat mund të luajë një rol të madh për t’u mësuar atyre si të konsumojnë informacion në mënyrë të shëndetshme dhe të sigurt.
Në fund, gjithçka varet nga ne si shoqëri për të krijuar një ambient të sigurt dhe të mbrojtur për fëmijët, duke pasur parasysh që ata janë ende në zhvillim dhe nuk mund të përballojnë gjithçka që vjen nga media dhe lajmet. Lajmet mund të jenë të fuqishme dhe të ndryshojnë mendimet, por për fëmijët, ato mund të kenë një ndikim të dëmshëm nëse nuk merren masa për t’i mbrojtur dhe për t’i mbështetur ata.
Përfundim:
Një nga hapat më të rëndësishëm që mund të ndërmarrin prindërit dhe kujdestarët është të krijojnë një mjedis mbështetës dhe edukues për fëmijët. Ky mjedis duhet të sigurojë mbrojtje nga ndikimet e lajmeve shqetësuese, duke inkurajuar gjithashtu diskutime të hapura dhe të ndershme. Lajmet janë një pjesë e rëndësishme e jetës sonë, por mënyra se si i trajtojmë ato mund të bëjë një ndryshim të madh për shëndetin dhe mirëqenien e fëmijëve tanë./Gazeta Shneta/