Pas më shumë se tre vite negociata të gjata dhe një seance maratonë që zgjati deri në orët e para të mëngjesit, vendet anëtare të Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH) kanë miratuar një marrëveshje historike mbi mënyrën e përballimit të pandemive të ardhshme.
Marrëveshja, e përbërë nga 32 faqe, synon të shmangë gabimet dhe pasojat e rënda të pandemisë COVID-19, e cila shkaktoi miliona viktima dhe goditi rëndë ekonominë dhe sistemet shëndetësore anembanë botës.
“Sonte shënojmë një moment historik në rrugëtimin tonë të përbashkët drejt një bote më të sigurt,” deklaroi drejtori i përgjithshëm i OBSH-së, Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus. “Vendet e botës bënë histori sot në Gjenevë.”
Çfarë përfshin marrëveshja?
Në thelb të marrëveshjes qëndron krijimi i një Sistemi për Shkëmbimin e Patogjenëve dhe Shpërndarjen e Përfitimeve (PABS), i cili do të mundësojë ndarjen e shpejtë të informacionit për patogjenët me kompanitë farmaceutike, në mënyrë që të përshpejtohet prodhimi i vaksinave, testeve dhe trajtimeve të nevojshme.
Një nga pikat më të debatuara të marrëveshjes ishte artikulli 11, i cili flet për transferimin e teknologjisë drejt vendeve në zhvillim. Ndërsa disa vende kërkuan që ky transferim të jetë i detyrueshëm, vendet me industri të fuqishme farmaceutike kundërshtuan ashpër. Si kompromis, u vendos që transferimi të jetë “i dakorduar reciprokisht.”
Gjashtë vite pas shpërthimit të COVID-19, takimet në selinë e OBSH-së u zhvilluan nën hijen e kërcënimeve të reja si gripi i shpendëve H5N1, fruthi, mpox dhe Ebola, por edhe pasigurive politike dhe financiare, përfshirë mungesën e SHBA-së në negociatat përfundimtare pas vendimit të ish-presidentit Trump për të tërhequr vendin nga bisedimet.
Pavarësisht sfidave, marrëveshja u miratua me aprovim të plotë nga të gjitha vendet anëtare, dhe do të paraqitet zyrtarisht për miratim në Asamblenë e Përgjithshme të OBSH-së muajin e ardhshëm.
Fillimi i një etape të re
Ekspertë ndërkombëtarë dhe përfaqësues të industrisë farmaceutike e kanë quajtur këtë marrëveshje “hapin e parë drejt një përgjigjeje më të koordinuar dhe të drejtë ndaj pandemive.”
“Puna e vërtetë fillon tani,” u shpreh përfaqësuesi i Eswatini-t, duke theksuar se zbatimi konkret do të jetë prova reale e suksesit të kësaj marrëveshjeje.
Në një botë gjithnjë e më të ndërlidhur dhe të ekspozuar ndaj rreziqeve të reja shëndetësore, vendimi i Gjenevës mund të jetë vendimtar për shpëtimin e miliona jetëve në të ardhmen./Gazeta Shneta/