A ka ardhur fundi i shtatzënisë siç e kemi njohur deri më sot? Një sondazh britanik jep një sinjal të fortë: të rinjtë e Gjeneratës Z janë shumë më të prirur ta pranojnë idenë e rritjes së një fëmije plotësisht jashtë trupit të nënës, falë mitrës artificiale.
Nëse për shumë të rritur kjo ide ngjall kujtime si ato në filmin “The Pod Generation”, për të rinjtë e rritur në epokën digjitale kjo është një risi magjepsëse dhe plot potencial.
A do ta rrisje fëmijën tënd në një mitër artificiale?
Një sondazh i realizuar nga think tank-u Theos mbi një kampion prej 2.292 qytetarësh britanikë tregoi se:
Vetëm 21% e të rriturve e mbështesin përdorimin e plotë të mitrave artificiale.
Mbështetja rritet në 42% mes të rinjve 18-24 vjeç
52% e të rriturve janë kundër në çdo rast, përveç atyre që lidhen me emergjencë mjekësore
62% japin pëlqimin kur uterët artificialë përdoren për të shpëtuar jetën e nënës apo fëmijës
Çfarë është një uter (mitër) artificial?
Në mënyrë teknike quhet “ektogjenezë” dhe është një sistem që imiton funksionet e mitrës natyrore, duke i siguruar fetusit oksigjen dhe lëndë ushqyese nëpërmjet një placente mekanike dhe duke e mbajtur atë në një mjedis të mbushur me lëng amniotik artificial.
Në laboratorë, pajisje të tilla janë testuar me sukses tek qengjat e lindur para kohe, të cilët kanë vazhduar zhvillimin normal.
Qëllimi nuk është vetëm zëvendësimi i shtatzënisë natyrore, por rritja e mbijetesës së të porsalindurve shumë para kohe, që sot është vetëm 10% për ata të lindur në javën e 22-të.
Pse Gjenerata Z është më e hapur ndaj kësaj ideje?
Sipas Chine McDonald, drejtoreshë e Theos:
“Të rinjtë janë më entuziastë ndaj risive teknologjike. Për më tepër, shumica nuk e kanë përjetuar ende prindërimin, kështu që ideja u duket më abstrakte.”
Gjenerata Z, e rritur me bioteknologji dhe ide të reja për të drejtat gjinore dhe prindërimin, duket më e gatshme të rinegociojë konceptet tradicionale si nëna, gjinia dhe familja.
Debate etike dhe kritika feministe
Disa mendimtare feministe, si Andrea Dworkin, paralajmërojnë: nëse shtatzënia biologjike zëvendësohet, gratë mund të bëhen të panevojshme në procesin riprodhues.
Edhe studiues nga University of Pennsylvania dhe Spitali i Fëmijëve në Philadelphia ngrejnë shqetësime:
Reduktimi i shtatzënisë në një akt mekanik
Ndikimi mbi të drejtën për abort: nëse fetusi mund të mbijetojë jashtë trupit, a e humbet gruaja të drejtën për ndërprerje të shtatzënisë?
Siç thotë Vardit Ravitsky:
“Pyetja nuk është vetëm ‘a mund të ndahem nga fetusi’, por edhe ‘a kam të drejtë të mos bëhem nënë biologjike?’”
Kirurgu fetal Dr. Alan Flake, pas mbi 300 testeve të suksesshme tek qengjat, ka dorëzuar rezultatet tek FDA për të nisur testimet tek njerëzit. Ai beson se jemi pranë përdorimit klinik për foshnjat e lindura shumë herët.
Në një botë gjithnjë e më teknologjike, lindja mund të bëhet një proces “jashtë trupit”. Dhe Gjenerata Z duket e gatshme të diskutojë për këtë, ndryshe nga pjesa tjetër e shoqërisë që e sheh me skepticizëm.