Me rastin e Ditës Evropiane të Pacientëve, drejtoresha e Institutit Kombëtar të Shëndetësisë Publike në Kosovë (IKSHPK), Dr. Ardita Baraku, ka folur në mesin e panelistëve në tryezën e diskutimit të organizuar nga Shoqata për të Drejtat e Pacientëve në Kosovë (PRAK).
Në fokus të fjalës së saj ishte integrimi i plotë i edukimit shëndetësor në sistemin arsimor të vendit dhe roli i Institutit në zhvillimin e politikave përmirësuese dhe gjithëpërfshirëse rreth shëndetit të popullatës, shkruan Gazeta Shneta.
“Roli i edukimit shëndetësor nuk është vetëm që nxënësit të dëgjojnë një informacion, por të jenë në gjendje ta kuptojnë, ta zbatojnë dhe ta jetojnë atë në një mjedis shoqëror që e mundëson zbatimin e tij. Kjo ndihmon në marrjen e vendimeve që i predispozojnë për një jetë më të mirë dhe më të shëndetshme,” u shpreh ajo.
Baraku theksoi se edukimi shëndetësor është një ndër investimet më afatgjata, meqë efektet e tij shfaqen me kalimin e viteve. Teksa, ndryshimi i zakoneve dhe mentaliteteve kërkon kohë, përkushtim dhe punë të përbashkët ndërinstitucionale.
Përgjatë fjalimit, ajo tha se që nga viti 2004, ekziston strategjia për shkollat promovuese të shëndetit, dhe që nga ajo kohë është zhvilluar një punë disa vjeçare në bashkëpunim me Ministrinë e Arsimit dhe institucionet tjera.
Drejtoresha bëri të ditur poashtu se edukimi shëndetësor është përfshirë në kurrikulat shkollore përmes lëndëve si edukata fizike, biologjia dhe ndonjëherë edhe edukata qytetare. Krahas kësaj, është punuar për fuqizimin e kapaciteteve të mësimdhënësve me njohuri dhe aftësi që të trajtojnë në mënyrë profesionale temat shëndetësore.
“Gjatë periudhës 2019–2024 janë trajnuar mbi 2,600 mësimdhënës për të ligjëruar rreth edukimit riprodhues dhe seksual gjithëpërfshirës në shkollat e Kosovës. Gjithashtu, është zhvilluar një sistem i monitorimit të gjendjes shëndetësore të popullatës, përfshirë edhe fëmijët, me mbledhje statistikash, analizë të trendeve dhe identifikim të nevojës për intervenime të caktuara”.
Teksa në vitin 2024 janë mbajtur gjithsej 961 ligjërata edukative shëndetësore, prej të cilave 574 në shkolla, duke përfshirë mbi 28 mijë nxënës. Temat kanë përfshirë aktivitetin fizik, parandalimin e aksidenteve, abuzimin me substanca narkotike, alkoolin, HIV/AIDS, shëndetin seksual, kequshqyerjen, kancerin e qafës së mitrës, vaksinën HPV dhe tuberkulozin, ka shtuar më tutje Baraku.
Ndërkohë, janë organizuar edhe 350 sesione informuese për prindërit, me pjesëmarrjen e mbi 4,300 prindërve, ku është diskutuar për vaksinën HPV dhe rëndësinë e saj për vajzat e klasës së gjashtë dhe të shtatë. E veçanta e këtij programi është se vaksinimi tashmë përfshin edhe djemtë, duke arritur deri më tani në 12 mijë të vaksinuar, me një trend të barabartë me atë të vajzave, thotë ajo.
Së fundi, drejtoresha Baraku ka thënë se në bashkëpunim me Ministrinë e Arsimit, po zhvillohet një hulumtim për përdorimin e duhanit në mesin e të rinjve, një studim që realizohet për herë të tretë në Kosovë, pas atyre të mbajtura në vitet 2006 dhe 2014. /Gazeta Shneta/