Nga viti 2010 deri në vitin 2020, vdekjet nga kanceri i gjirit tek gratë e moshës 20-49 vjeç ranë ndjeshëm në të gjitha nëntipet e kancerit të gjirit dhe grupet racore/etnike, me rënie të dukshme që filluan pas vitit 2016, sipas një analize të të dhënave nga regjistri i Mbikëqyrjes, Epidemiologjisë dhe Rezultateve Përfundimtare (SEER) i paraqitur në Takimin Vjetor 2025 të Shoqatës Amerikane për Kërkimin e Kancerit (AACR).
Shkalla e incidencës së kancerit të gjirit tek gratë e moshës 20 deri në 49 vjeç është rritur gjatë 20 viteve të fundit në shumicën e grupeve racore dhe etnike, por pak studime kanë shqyrtuar të dhënat e vdekshmërisë për pacientet në këtë grupmoshë, sipas Adetunji Toriola, MD, Ph.D., MPH.
“Kuptimi i tendencave të fundit në vdekshmëri do të na mundësojë të vlerësojmë progresin gjatë viteve dhe të informojmë se ku t’i drejtojmë burimet për të ulur barrën e kancerit në këtë grupmoshë”, shpjegoi Toriola, e cila prezantoi studimin.
Toriola dhe kolegët e saj analizuan të dhënat nga regjistri i Programit SEER 17, i cili përfshinte të dhëna mbi 11,661 vdekje nga kanceri i gjirit tek gratë e moshës 20-49 vjeç midis viteve 2010 dhe 2020, shkruan MedicalXpress, transmeton Gazeta Shneta/
Ata vlerësuan vdekshmërinë bazuar në incidencën e kancerit të gjirit sipas racës dhe nëntipeve molekulare – duke përfshirë kancerin luminal A, luminal B, kancerin e gjirit të pasuruar me receptorin 2 të faktorit të rritjes epidermale njerëzore (HER2) dhe kancerin e gjirit trefish negativ – dhe identifikuan ndryshimet në trendet duke përdorur ndryshimet vjetore në përqindje (APC). Përveç kësaj, ata kryen analiza relative të mbijetesës duke shqyrtuar shkallën e mbijetesës 10-vjeçare për secilin grup dhe nëntip.
Në të gjitha nëntipet dhe grupet racore/etnike, vdekshmëria bazuar në incidencë ra nga 9.70 për 100,000 gra në vitin 2010 në 1.47/100,000 në vitin 2020. Luminal A pati rënien më të theksuar midis katër nëntipeve, me një rënie gjatë gjithë periudhës kohore dhe rënien më të madhe në vitin 2017 (-32.88% APC). Kanceri i gjirit trefish negativ ndoqi një trend të ngjashëm, me vitin 2018 që shënoi rënien e tij më të madhe (-32.82% APC).
Edhe pse rënia e vdekshmërisë bazuar në incidencë ishte më e madhja për luminalin A në përgjithësi, mbijetesa relative 10-vjeçare për gratë me këtë nëntip të kancerit të gjirit ndryshonte në varësi të moshës. Midis grave të moshës 40-49 vjeç, luminalin A kishte mbijetesën më të lartë 10-vjeçare, ndërsa midis grave të moshës 20-39 vjeç, luminalin A (78.3%) kishte mbijetesë 10-vjeçare më të ulët se luminalin B (84.2%).
“Kjo ishte e papritur pasi luminal A është përgjithësisht nëntipi më pak agresiv me prognozën më të favorshme”, tha Toriola. “Kjo kërkon konfirmim në studime të tjera, por mund të sugjerojë që tumoret luminal A tek gratë e moshës 20-39 vjeç mund të përfaqësojnë një nëngrup më heterogjen biologjikisht dhe potencialisht agresiv”.
Ndërsa vdekshmëria e bazuar në incidencë ra për secilin prej grupeve racore/etnike, gratë me ngjyrë jo-hispanike kishin vdekshmërinë më të lartë të bazuar në incidencë si në vitin 2010 (16.56/100,000) ashtu edhe në vitin 2020 (3.41/100,000) dhe gratë e bardha jo-hispanike kishin vdekshmërinë më të ulët të bazuar në incidencë në vitin 2010 (9.18/100,000) dhe 2020 (1.16/100,000).
Rëniet u bënë më të theksuara për gratë me ngjyrë jo-hispanike në vitin 2016 (-24,15% APC), për gratë jo-hispanike aziatike/banore të ishujve të Paqësorit në vitin 2013 (-18,46% APC), për gratë hispanike në vitin 2017 (-30,15% APC) dhe për gratë jo-hispanike indiane amerikane dhe vendase të Alaskës në vitin 2018 (-47,97% APC).
Analiza 10-vjeçare e mbijetesës relative zbuloi se gratë me ngjyrë jo-hispanike kishin rezultatet më të këqija të mbijetesës, ndërsa gratë e bardha jo-hispanike dhe gratë jo-hispanike aziatike/banore të Ishujve të Paqësorit kishin rezultatet më të mira.
“Ne kemi bërë përparime të jashtëzakonshme në uljen e vdekshmërisë nga kanceri i gjirit tek gratë e reja, por ka ende mundësi për përmirësime, veçanërisht në lidhje me eliminimin e pabarazive”, tha Toriola.
Toriola shpjegoi se rëniet më drastike të vërejtura pas vitit 2016 ka të ngjarë të pasqyrojnë përparimet në opsionet e trajtimit, një përdorim më të madh të mjekësisë precize dhe një akses të zgjeruar në kujdes dhe shqyrtim tek gratë e moshës 40-49 vjeç.
Për shembull, ai përmendi se si miratimi më i gjerë i frenuesve CDK4/6 dhe optimizimi i terapisë endokrine, të cilat filluan të merrnin miratimin e FDA-së dhe miratimin klinik midis viteve 2015 dhe 2016, ka të ngjarë të kenë luajtur role kyçe në përmirësimin e shkallës së vdekshmërisë për kanceret pozitive ndaj receptorëve hormonalë dhe HER2-negative – duke përfshirë kancerin luminal A.
“Ne duhet të vazhdojmë të kryejmë kërkime me ndikim për të siguruar ulje të mëtejshme të vdekshmërisë nga kanceri i gjirit, duke përfshirë kërkimet mbi kuptimin e biologjisë së tumorit dhe mekanizmave molekularë që nxisin kancerogjenezën dhe përgjigjen ndaj trajtimit tek gratë më të reja”, tha Toriola.
“Përveç kësaj, ne duhet të inkurajojmë dhe të ofrojmë akses në shqyrtimin e bazuar në popullatë për gratë e moshës 40-49 vjeç dhe shqyrtimin e synuar për gratë më të reja me rrezik të lartë, si dhe të avokojmë për akses në trajtim dhe kujdes me cilësi të lartë për të gjitha gratë”.
Kufizimet kryesore të këtij studimi përfshijnë një kohë ndjekjeje të kufizuar në 10 vjet dhe një numër relativisht më të vogël të vdekjeve nga kanceri i gjirit në disa grupe racore/etnike./Gazeta Shneta/