Kansasi regjistroi tetë raste të tjera të fruthit brenda një jave, ndërsa zyrtarët e shëndetësisë shtetërore përpiqen të frenojnë një shpërthim në shumë qarqe që lidhet me atë të madh në Jugperëndim.
SHBA-të tejkaluan 1,000 raste me fruth të premten, dhe Teksasi ende përbën shumicën dërrmuese të rasteve në një shpërthim që përhapi fruthin edhe në New Mexico, Oklahoma dhe Kansas.
Dy fëmijë të pavaksinuar në moshë shkollore fillore vdiqën nga sëmundje të lidhura me fruthin në epiqendrën në Teksasin Perëndimor, dhe një i rritur në New Mexico që nuk ishte vaksinuar vdiq nga një sëmundje e lidhur me fruthin.
Shtete të tjera me shpërthime aktive — të cilat CDC i përcakton si tre ose më shumë raste të lidhura — përfshijnë Indianën, Michiganin, Montanën, Dakotën e Veriut, Ohajon, Pensilvaninë dhe Tenesin, shkruan MedicalXpress, transmeton Gazeta Shneta.
Amerika e Veriut ka tre shpërthime të tjera në vazhdim. Një shpërthim në Ontario, Kanada, ka rezultuar në 1,440 raste nga mesi i tetorit deri më 6 maj – 197 raste më shumë se javën e fundit të raportuar. Alberta, Kanada, gjithashtu ka një shpërthim në rritje që ka sëmurë pothuajse 400 persona deri më 14 maj . Dhe shteti meksikan i Chihuahua kishte 1,194 raste të fruthit dhe një vdekje deri të mërkurën, sipas të dhënave nga ministria e shëndetësisë e shtetit.
Fruthi shkaktohet nga një virus shumë ngjitës që përhapet në ajër dhe përhapet lehtësisht kur një person i infektuar merr frymë, teshtin ose kollitet. Mund të parandalohet nëpërmjet vaksinave dhe është konsideruar i eliminuar nga SHBA-ja që nga viti 2000.
Ndërsa virusi përhapet në komunitetet amerikane me shkallë të ulët vaksinimi , ekspertët e shëndetit kanë frikë se përhapja mund të zgjasë për një vit . Ja çfarë tjetër duhet të dini rreth fruthit në SHBA
Zyrtarët shtetërorë të shëndetësisë thanë të martën se ka gjithsej 717 raste në 32 qarqe, shumica e tyre në Teksasin Perëndimor. Shteti konfirmoi vetëm tetë raste të tjera që nga përditësimi i të premtes.
Shteti gjithashtu shtoi një shtrim në spital në numrin e tij, për një total prej 93 gjatë gjithë shpërthimit.
Zyrtarët shtetërorë të shëndetësisë vlerësuan se rreth 1% e rasteve – më pak se 10 – janë aktivisht infektive. Pesëdhjetë e shtatë përqind e rasteve të Teksasit janë në Qarkun Gaines, me popullsi 22,892 banorë, ku virusi filloi të përhapet në një komunitet të ngushtë menonitë të pavaksinuar. Qarku ka pasur 405 raste që nga fundi i janarit – pak mbi 1.7% të banorëve të qarkut.
Sipas Sekretarit të Shëndetësisë Robert F. Kennedy Jr, viktima e 3 prillit në Teksas ishte një fëmijë 8-vjeçar. Zyrtarët lokalë të shëndetësisë thanë se fëmija nuk kishte probleme shëndetësore dhe vdiq nga “ajo që mjeku i fëmijës e përshkroi si dështim pulmonar të fruthit”. Një fëmijë i pavaksinuar pa probleme shëndetësore vdiq nga fruthi në Teksas në fund të shkurtit; Kennedy tha se fëmija ishte 6 vjeç.
New Mexico mbeti e qëndrueshme me 71 raste gjithsej të martën. Shtatë persona janë shtruar në spital që nga fillimi i shpërthimit. Shumica e rasteve të shtetit janë në Qarkun Lea. Tre janë në Qarkun Eddy, dy në Qarkun Doña Ana dhe qarqet Chaves dhe Curry kanë nga një secila.
Një i rritur i pavaksinuar vdiq nga një sëmundje e lidhur me fruthin më 6 mars. Personi nuk kërkoi kujdes mjekësor.
Oklahoma mbeti e qëndrueshme me një total prej 14 rastesh të konfirmuara dhe tre rastesh të mundshme që nga e marta.
Departamenti i shëndetësisë i shtetit nuk po publikon se cilat qarqe kanë raste, por qarqet e Cleveland, Oklahoma dhe Sequoyah kanë pasur ekspozime publike në dy muajt e fundit.
Kansasi ka gjithsej 56 raste në 10 qarqe në pjesën jugperëndimore të shtetit, me dy shtrime në spital. Të gjitha rastet, përveç dy prej tyre, janë të lidhura me njëra-tjetrën dhe shumica e rasteve janë në Qarkun Gray.
Indiana ka tetë raste, të gjitha në Qarkun Allen në pjesën verilindore të shtetit. Rastet nuk kanë lidhje të njohura me shpërthime të tjera, tha Departamenti i Shëndetësisë i Qarkut Allen.
Michigani ka tetë raste të konfirmuara të fruthit, me një shpërthim prej katër rastesh të lidhura në Qarkun Montcalm në pjesën perëndimore të shtetit që zyrtarët e shëndetësisë thonë se është i lidhur me shpërthimin e Ontarios.
Zyrtarët shtetërorë të shëndetësisë thanë të mërkurën se ajo që ata mendonin se ishte një rast i nëntë nuk ishte pas testimeve të mëtejshme; një fëmijë kishte një sëmundje të palidhur, por fillimisht rezultoi pozitiv për fruthin sepse kishte marrë vaksinën kohët e fundit.
Vaksinimi nuk shkakton fruth dhe njerëzit që janë vaksinuar së fundmi nuk janë ngjitës. Vaksina kundër fruthit përmban një formë të dobësuar të virusit të gjallë që mund të shkaktojë një përgjigje të sistemit imunitar që shfaqet në testet e hershme.
Montana shtoi tre raste të reja me fruth në dy javët e fundit, duke e çuar totalin në tetë. Shpërthimi në shtet filloi në mesin e prillit në Qarkun Gallatin jugperëndimor – rastet e para të fruthit në Montana në 35 vjet. Zyrtarët e shëndetësisë nuk thanë nëse rastet janë të lidhura me shpërthime të tjera në Amerikën e Veriut.
Dakota e Veriut ka 11 raste të fruthit deri të dielën. Zyrtarët e shëndetësisë thanë se shteti nuk kishte parë fruth që nga viti 2011.
Zyrtarët shtetërorë të shëndetësisë njoftuan dy raste të reja në Qarkun Cass në anën lindore të shtetit. Pjesa tjetër janë në Qarkun Williams në Dakotën e Veriut perëndimore në kufirin me Montanën dhe nuk janë të lidhura me Qarkun Cass.
Departamenti i shëndetësisë i shtetit thotë se tre nga rastet e konfirmuara në Qarkun Williams janë të lidhura me rastin e parë – një fëmijë i pavaksinuar për të cilin zyrtarët e shëndetësisë besojnë se e ka marrë atë nga një vizitor jashtë shtetit.
Pesë rastet e tjera ishin njerëz që nuk ishin vaksinuar dhe nuk kishin pasur kontakt me rastet e tjera, duke shkaktuar shqetësim për transmetimin në komunitet. Departamenti i shëndetësisë i shtetit tha se katër persona të diagnostikuar me fruth ndoqën mësime ndërsa ishin infektivë në një shkollë fillore, shkollë të mesme dhe shkollë të lartë në Williston.
Sipas Departamentit të Shëndetësisë të Ohajos, Ohajo ka 34 raste të fruthit dhe një shtrim në spital. Ky numër përfshin vetëm banorët e Ohajos.
Shteti ka dy shpërthime: Qarku Ashtabula pranë Cleveland ka 16 raste, dhe Qarku Knox në Ohajon lindore-qendrore ka 20-14 midis banorëve të Ohajos dhe pjesën tjetër midis vizitorëve.
Qarqet Allen, Cuyahoga, Holmes dhe Defiance kanë nga një rast secila.
Pensilvania ka 15 raste gjithsej në vitin 2025 që nga e premtja, duke përfshirë rastet e lidhura me udhëtimet ndërkombëtare në Qarkun Montgomery dhe një në Filadelfia .
Në fund të prillit pati tetë raste të fruthit në Qarkun Erie në veriperëndim të Pensilvanisë; qarku shpalli një shpërthim në mesin e prillit.
Tenesi kishte gjashtë raste me fruth që nga fillimi i majit. Zëdhënësi i departamentit të shëndetësisë, Bill Christian, tha se të gjitha rastet janë në pjesën qendrore të shtetit dhe se “të paktën tre nga këto raste janë të lidhura me njëra-tjetrën”, por nuk pranoi të specifikonte më tej. Shteti gjithashtu nuk tha nëse rastet ishin të lidhura me shpërthime të tjera ose kur filloi shpërthimi i Tenesit.
Raste të fruthit janë raportuar gjithashtu në Alaska, Arkansas, Kaliforni, Kolorado, Florida, Xhorxhia, Hawaii, Illinois, Kentucky, Luiziana, Maryland, Minesota, Misuri, Nju Xhersi, Nju Jork, Rhode Island, Vermont, Virxhinia dhe Uashington.
Rastet dhe shpërthimet në SHBA shpesh i atribuohen dikujt që e ka kapur sëmundjen jashtë vendit . Në vitin 2019, SHBA-të panë 1,274 raste dhe pothuajse humbën statusin e vendit që e kishte eliminuar fruthin.
Mënyra më e mirë për të shmangur fruthin është të bëni vaksinën kundër fruthit, shytave dhe rubeolës . Vaksina e parë rekomandohet për fëmijët e moshës 12 deri në 15 muajsh dhe e dyta për fëmijët e moshës 4 deri në 6 vjeç.
Marrja e një doze tjetër MMR si i rritur është e padëmshme nëse ka shqetësime për dobësimin e imunitetit, thotë CDC. Njerëzit që kanë dokumentacion për marrjen e një vaksine të gjallë kundër fruthit në vitet 1960 nuk kanë nevojë të rivaksinohen, por njerëzit që janë imunizuar para vitit 1968 me një vaksinë joefektive të bërë nga virusi “i vrarë” duhet të rivaksinohen me të paktën një dozë, tha agjencia.
Njerëzit që kanë dokumentacion se kanë kaluar fruthin janë imunë, dhe ata që kanë lindur para vitit 1957 në përgjithësi nuk kanë nevojë për vaksinat sepse kaq shumë fëmijë e kanë kaluar fruthin në atë kohë sa kanë “imunitet të supozuar”.
Fruthi ka një vështirësi të përhapet nëpër komunitete me norma të larta vaksinimi – mbi 95% – për shkak të “imunitetit të tufës”. Por normat e vaksinimit të fëmijëve kanë rënë në të gjithë vendin që nga pandemia dhe më shumë prindër po pretendojnë heqje dorë nga ndërgjegjja fetare ose personale për të përjashtuar fëmijët e tyre nga vaksinat e detyrueshme.
Fruthi fillimisht infekton traktin respirator, pastaj përhapet në të gjithë trupin, duke shkaktuar temperaturë të lartë, hundë që rrjedhin, kollë, sy të skuqur e me lot dhe skuqje.
Skuqja zakonisht shfaqet tre deri në pesë ditë pas simptomave të para, duke filluar si njolla të kuqe të sheshta në fytyrë dhe më pas duke u përhapur poshtë në qafë, trung, krahë, këmbë dhe shputa. Kur shfaqet skuqja, ethet mund të rriten mbi 45 gradë Celsius, sipas CDC-së.
Shumica e fëmijëve do të shërohen nga fruthi, por infeksioni mund të çojë në komplikacione të rrezikshme si pneumonia, verbëria, ënjtja e trurit dhe vdekja.
Nuk ka trajtim specifik për fruthin, kështu që mjekët në përgjithësi përpiqen të lehtësojnë simptomat, të parandalojnë ndërlikimet dhe t’i mbajnë pacientët të ndihen rehat./Gazeta Shneta/