Rastet e reja të demencës në Shtetet e Bashkuara kanë rënë nga viti 2015 në vitin 2021, por numri i njerëzve që jetojnë me këtë gjendje vazhdoi të rritet për shkak të plakjes së popullsisë, me gati 2.9 milionë përfitues tradicionalë të Medicare (rreth 12%) që jetojnë me një diagnozë demence në vitin 2021, zbulon një studim.
Për më tepër, një barrë më e madhe e demencës u vu re në komunitetet e margjinalizuara dhe me burime të pakta, duke theksuar rëndësinë e qasjeve politike për të promovuar kujdesin e barabartë për demencën, thonë studiuesit.
Është vlerësuar se demenca do të dyfishohet duke prekur gati 14 milionë njerëz në SHBA deri në vitin 2060, me implikime të gjera sociale dhe ekonomike. Por provat me cilësi të lartë mbi trendet e fundit në rastet e reja (incidencën) dhe prevalencën (rastet ekzistuese) të demencës në praktikën klinike rutinë janë të pakta.
Për të adresuar këtë çështje, studiuesit përdorën të dhëna nga kërkesat mjekësore për të përcaktuar incidencën dhe prevalencën e demencës sipas racës, seksit dhe privimit të lagjes në më shumë se 5 milionë përfitues të Medicare me pagesë për shërbim, të moshës 66 vjeç e lart, midis viteve 2015 dhe 2021.
Pasi u morën parasysh ndryshimet në moshë dhe seks, incidenca e përgjithshme e demencës u ul midis viteve 2015 dhe 2021 nga 3.5% në 2.8%, por prevalenca u rrit gjatë kësaj kohe nga 10.5% në 11.8%, shkruan MedicalXpress, transmeton Gazeta Shneta.
Përfituesit meshkuj kishin një incidencë më të lartë sesa përfitueset femra të së njëjtës moshë në vitin 2015 (3.5% kundrejt 3.4%), një ndryshim që u zgjerua deri në vitin 2021 (2.9% kundrejt 2.6%).
Për t’i shtuar kontekst këtyre shifrave, autorët vërejnë se, ndërsa burrat kanë një incidencë më të lartë sesa gratë e së njëjtës moshë, shumica e njerëzve me demencë janë femra (60% në vitin 2021), kështu që ndikimi i demencës në nivel popullsie është më i spikatur tek gratë (ndoshta sepse më shumë gra jetojnë mjaftueshëm gjatë për të zhvilluar demencë).
Për më tepër, barra e demencës ishte e shpërndarë në mënyrë të pabarabartë, me incidencën dhe prevalencën më të lartë të demencës midis përfituesve me ngjyrë dhe atyre që jetonin në lagje të privuara socioekonomikisht.
Për shembull, incidenca ishte më e lartë në vitin 2015 për përfituesit me ngjyrë (4.2%), të ndjekur nga përfituesit hispanikë (3.7%) dhe përfituesit e bardhë (3.4%), dhe në vitin 2021 për përfituesit me ngjyrë (3.1%), të ndjekur nga përfituesit e bardhë (2.8%) dhe përfituesit hispanikë (2.6%).
Arsyet e mundshme pas uljes së incidencës së demencës përfshijnë një menaxhim më të mirë të faktorëve të rrezikut kardiovaskular dhe vdekjeve nga COVID-19 tek pacientët që përndryshe do të ishin diagnostikuar me demencë, ndërsa rritja e prevalencës ka të ngjarë të jetë për shkak të më shumë njerëzve që mbijetojnë mjaftueshëm gjatë për të zhvilluar demencë, ose më shumë njerëzve që jetojnë më gjatë pasi janë diagnostikuar me demencë, thonë autorët.
Ky është një studim vëzhgues, kështu që nuk mund të nxirren përfundime të forta rreth shkakut dhe pasojës, dhe autorët pranojnë disa kufizime, duke përfshirë që të dhënat e kërkesave të Medicare mund të mos jenë plotësisht të sakta, janë të kufizuara në klasifikimin e tyre të racës dhe etnisë, dhe mund të mos vlejnë për pacientët me mbulim të ndryshëm sigurimi.
Megjithatë, ata thonë se rezultatet e tyre bazohen në një mostër të madhe kombëtare të të dhënave të mbledhura rregullisht, gjë që i lejoi ata të pasqyrojnë me saktësi modelet diagnostikuese të vërejtura në praktikën klinike të përgjithshme dhe të plotësojnë një boshllëk të rëndësishëm në literaturë.
Ata bëjnë thirrje për studime të mëtejshme për të hetuar mekanizmat që qëndrojnë pas ndryshimeve të vëzhguara dhe thonë se pabarazitë në këto matje sipas racës/etnisë, seksit dhe statusit socioekonomik të lagjes duhet të motivojnë masat e ardhshme për të promovuar barazinë shëndetësore.
Këto rezultate janë në përputhje me gjetjet nga studime të tjera, por përdorimi i të dhënave rutinë për të zbuluar trendet themelore paraqet sfida, thonë studiuesit në Mbretërinë e Bashkuar.
Për shembull, ata theksojnë se, meqenëse pakicat e margjinalizuara janë të nën-përfaqësuara në planet e Medicare me pagesë për shërbim, pabarazitë e vërteta sipas indeksit të privimit të zonës ka të ngjarë të jenë më të mëdha se ato të raportuara.
Një monitorim më i mirë shëndetësor, ndërgjegjësim më i madh dhe diagnostikim në një fazë më të hershme mund të rrisin gjithashtu shifrat për grupet më të favorizuara, duke maskuar më tej pabarazitë socioekonomike.
Si të tilla, ata thonë se këto gjetje “nxjerrin në pah jo vetëm nevojën për përmirësim të shërbimeve për njerëzit që jetojnë me demencë në komunitete ku mund të pritet incidencë dhe prevalencë më e lartë, por edhe nevojën për të zbatuar politika për përmirësimin e profileve të faktorëve të rrezikut në të gjitha popullatat që nga jeta e hershme e tutje”./Gazeta Shneta/