Njerëzit që konsumojnë sasitë më të larta të ëmbëlsuesve që gjenden zakonisht në pije dhe ëmbëlsira me pak kalori përjetojnë rënie njohëse 62 për qind më shpejt se ata që konsumojnë sasitë më të ulëta, kanë zbuluar studiuesit.
Zëvendësuesit artificialë të sheqerit, të tillë si aspartami dhe sakarina, që gjenden zakonisht në pijet e gazuara dhe ëmbëlsirat me pak kalori, mund të kenë efekte afatgjata në tru, sipas një studimi të ri.
Njerëzit që konsumonin sasitë më të larta të ëmbëlsuesve artificialë zakonisht tregonin një rënie më të shpejtë të aftësive njohëse, të tilla si të menduarit dhe kujtesa, sesa ata që konsumonin sasitë më të ulëta, sipas studimit.
Rënia ishte rreth 62 për qind më e shpejtë, afërsisht ekuivalente me 1.6 vjet plakje, zbuloi hulumtimi, shkruan MedicalXpress, transmeton Gazeta Shneta.
“Ëmbëlsuesit me pak dhe pa kalori shpesh shihen si një alternativë e shëndetshme ndaj sheqerit, megjithatë, gjetjet tona sugjerojnë se disa ëmbëlsues mund të kenë efekte negative në shëndetin e trurit me kalimin e kohës”, tha autorja e studimit Claudia Kimie Suemoto.
Studimi analizoi pothuajse 13,000 të rritur në Brazil, me një moshë mesatare prej 52 vjeç. Studiuesit i ndoqën pjesëmarrësit për një mesatare prej tetë vjetësh, duke kryer teste mbi kujtesën, gjuhën dhe aftësitë e tyre të të menduarit në fillim, në mes dhe në fund të studimit.
Pjesëmarrësit u ndanë në tre grupe sipas sasisë së ëmbëlsuesve artificialë që konsumuan. Grupi me konsumin më të ulët konsumoi mesatarisht 20 mg/ditë, ndërsa grupi me konsumin më të lartë konsumoi mesatarisht 191 mg/ditë. Kjo është afërsisht ekuivalente me sasinë e aspartamit që gjendet në një kanaçe me pije të gazuar dietike.
Hulumtimi u përqendrua në një grup të zgjedhur ëmbëlsuesish artificialë, duke përfshirë aspartamin, sakarinën, acesulfamin-K, eritritolin, ksilitolin, sorbitolin dhe tagatozën.
Të gjitha ishin të lidhura me rënie më të shpejtë njohëse, përveç tagatozës, për të cilën nuk u gjet asnjë lidhje e tillë.
Lidhja midis rënies njohëse dhe konsumit të ëmbëlsuesve artificialë ishte më e fortë tek pjesëmarrësit me diabet sesa tek ata pa diabet.
“Ndërsa gjetëm lidhje me rënien njohëse tek njerëzit e moshës së mesme, si me diabet ashtu edhe pa të, njerëzit me diabet kanë më shumë gjasa të përdorin ëmbëlsues artificialë si zëvendësues të sheqerit”, tha Suemoto.
Megjithatë, nuk u vu re asnjë lidhje midis përkeqësimit të shëndetit të trurit dhe konsumit të ëmbëlsuesve tek pjesëmarrësit mbi moshën 60 vjeç.
Gjetjet nuk vijnë si surprizë: shqetësimet mbi efektet negative të sheqernave artificiale tashmë po diskutohen në komunitetet shkencore dhe mjekësore.
Hulumtimet e mëparshme kishin treguar tashmë efektet anësore të mundshme të ëmbëlsuesve pa sheqer, duke përfshirë rrezikun në rritje të diabetit të tipit 2 dhe sëmundjeve kardiovaskulare.
Për më tepër, produkte të tilla si aspartami klasifikohen si potencialisht kancerogjene për njerëzit nga Agjencia Ndërkombëtare për Kërkime dhe Kancer.
Megjithatë, studimi ka edhe disa kufizime. Ai u mbështet në informacionin mbi dietën të raportuar nga pjesëmarrësit dhe analizoi ekskluzivisht disa ëmbëlsues jo-sheqerorë. Për më tepër, ai nxori në pah një lidhje midis rënies njohëse dhe përdorimit të alternativave të sheqerit, por jo një marrëdhënie të drejtpërdrejtë shkak-pasojë.
Në Bashkimin Evropian, alternativat e sheqerit i nënshtrohen një vlerësimi sigurie përpara se të komercializohen në tregun e përbashkët dhe përdorimi i tyre duhet të tregohet në etiketën e një ushqimi ose pijeje.
Autoriteti Evropian i Sigurisë Ushqimore (EFSA) po rivlerëson aktualisht sigurinë e të gjithë ëmbëlsuesve të lejuar për përdorim në ushqime para janarit 2009./Gazeta Shneta/