Depresioni dhe psikoza janë më të zakonshme tek gratë pas lindjes sesa më parë, por rreziku i përpjekjeve për vetëvrasje zvogëlohet.
Rezultatet sugjerojnë se udhëzimet kombëtare për shqyrtimin mund t’i ndihmojnë gratë të marrin ndihmë më herët.
Shëndeti i dobët mendor në lidhje me shtatzëninë dhe lindjen e fëmijës mund të ketë pasoja afatgjata për shëndetin e grave. Gjatë kësaj periudhe, ndodhin ndryshime të mëdha biologjike dhe psikosociale që mund të rrisin ndjeshmërinë ndaj depresionit, ankthit dhe gjendjeve të tjera psikiatrike.
Pavarësisht hulumtimeve të mëparshme, njohuritë kanë qenë të kufizuara, veçanërisht në lidhje me mënyrën se si zhvillohen diagnozat e ndryshme psikiatrike para, gjatë dhe pas shtatzënisë.
Në një studim të ri, studiuesit kanë përdorur të dhëna nga regjistrat suedezë që mbulojnë të gjitha gratë që lindën në Suedi midis viteve 2003 dhe 2019 – një total prej gati 1.8 milion shtatzënish, shkruan MedicalXpress, transmeton Gazeta Shneta.
Studimi, tregon se shëndeti i dobët mendor është rritur me kalimin e kohës gjatë kësaj periudhe, veçanërisht para shtatzënisë. Gjatë vetë shtatzënisë, numri i diagnozave të reja zvogëlohet, por pas lindjes së fëmijës, rreziku rritet përsëri, veçanërisht për depresionin dhe psikozën.
“Mund të shohim se rreziku i depresionit është rreth 20% më i lartë gjatë javëve pesë deri në 15 pas lindjes së fëmijës, krahasuar me vitin para shtatzënisë. Për psikozën, rreziku është deri në shtatë herë më i lartë gjatë 20 javëve të para pas lindjes së fëmijës”, thotë autorja e parë e studimit, Emma Bränn, studiuese.
Kur udhëzimet kombëtare për shqyrtimin e depresionit tek gratë shtatzëna u prezantuan në vitin 2020, kjo hapi mundësinë e zbulimit më herët të sëmundjeve mendore.
Duke krahasuar gratë që lindën para dhe pas vitit 2020, studiuesit panë se kulmi i diagnozave të depresionit ndodhi më herët pas lindjes tek gratë që lindën pasi u prezantuan udhëzimet.
“Nuk shohim që më shumë njerëz po diagnostikohen, por shqyrtimi mund të nënkuptojë që gratë identifikohen më herët dhe nuk duhet të vuajnë aq gjatë para se të marrin mbështetjen dhe ndihmën që u nevojitet”, thotë Brann.
Studimi tregon gjithashtu se rreziku i diagnozave të tjera psikiatrike, siç janë ankthi, gjendjet që lidhen me stresin dhe abuzimi me substancat, është më i ulët gjatë shtatzënisë dhe pas lindjes krahasuar me më parë.
Studiuesit besojnë se kjo mund të jetë për shkak të ndryshimeve biologjike, ndryshimeve në stilin e jetës dhe kontaktit të shtuar me kujdesin shëndetësor gjatë shtatzënisë.
Një studim tjetër nga i njëjti grup kërkimor ka hetuar rrezikun e vetëvrasjes në lidhje me shtatzëninë dhe lindjen e fëmijës. Në studimin, të botuar në Nature Human Behaviour, studiuesit zbuluan se nënat kishin më pak gjasa të tentonin vetëvrasje gjatë dhe pas shtatzënisë krahasuar me baballarët.
Kjo është e kundërta e asaj që studiuesit zakonisht vëzhgojnë në popullatën e përgjithshme, ku gratë kanë tendencë të kenë shkallë më të lartë të përpjekjeve për vetëvrasje sesa burrat. Për baballarët, rreziku u ul në dhjetë javët e para pas lindjes, vetëm për t’u rritur përsëri.
“Rezultatet tona sugjerojnë që si nënat ashtu edhe baballarët kanë më pak gjasa të tentojnë vetëvrasje menjëherë pas lindjes së një fëmije, veçanërisht nënat”, thotë autori i parë Yihui Yang.
“Edhe pse përpjekjet për vetëvrasje gjatë dhe pas shtatzënisë janë të rralla, ato mund të kenë pasoja shkatërruese dhe shpesh janë të parandalueshme. Prandaj është e rëndësishme që ofruesit e kujdesit shëndetësor të kryejnë kontrolle të rregullta gjatë dhe pas shtatzënisë për të identifikuar prindërit që po përballen me vështirësi dhe të ofrojnë mbështetje për të parandaluar vetëvrasjen”./Gazeta Shneta/