Sëmundjet e zemrës mbeten shkaku kryesor i vdekjeve në botë, duke shkaktuar 1 në çdo 3 vdekje në të gjithë globin, thotë një studim i ri.
Në mbarë botën, numri i vdekjeve që lidhen me zemrën është rritur ndjeshëm, duke u ngjitur në 19.2 milionë në vitin 2023 nga 13.1 milionë në vitin 1990.
Sëmundjet e zemrës, gjakderdhjet në tru, goditjet në tru dhe presioni i lartë i gjakut ishin kërcënimet më të zakonshme për shëndetin, zbuluan studiuesit.
“Ky raport është një thirrje zgjimi: sëmundjet e zemrës mbeten shkaku kryesor i vdekjes në botë dhe barra po rritet më shpejt në vendet më pak të pajisura për ta përballuar atë”, tha Dr. Harlan Krumholz, profesor në Shkollën e Mjekësisë të Universitetit Yale në New Haven, Conn.
“Lajmi i mirë është se ne i dimë rreziqet dhe si t’i adresojmë ato”, shtoi ai në një njoftim për shtyp. “Nëse vendet veprojnë tani me politika dhe sisteme efektive shëndetësore, miliona jetë mund të shpëtohen”.
Për studimin, studiuesit vlerësuan barrën e 375 sëmundjeve, përfshirë sëmundjet e zemrës, mbi shëndetin e njerëzve në 204 vende midis viteve 1990 dhe 2023, shkruan Healthyday, transmeton Gazeta Shneta.
Rezultatet tregojnë se faktorët e rrezikut të lidhur me stilin e jetës përbëjnë rreth 80% të viteve të jetës së rregulluar për paaftësinë e humbura nga sëmundjet e zemrës, thanë studiuesit.
Vitet e jetës së rregulluar për paaftësinë janë një masë që kombinon vitet e jetës së humbura nga vdekja e hershme me vitet e jetuara me paaftësi, për të krijuar një pamje të plotë të viteve të shëndetshme të jetës së humbura nga sëmundjet.
Faktorët kryesorë të rrezikut përfshinin indeksin e lartë të masës trupore (një vlerësim i yndyrës trupore bazuar në gjatësi dhe peshë); nivelet e larta të sheqerit në gjak; pirja e duhanit; alkooli; dhe dieta e dobët, thanë studiuesit. Faktorë të tjerë kryesorë të rrezikut përfshinin ekspozimet mjedisore si ndotja e ajrit, ekspozimi ndaj plumbit dhe temperaturat më të larta, thanë ata.
Problemet metabolike si pesha e tepërt dhe sheqeri i lartë në gjak kontribuan në 67% të viteve të jetës të rregulluara nga paaftësia e lidhur me zemrën, zbuloi studimi. Sjellje të tilla si pirja e duhanit, alkooli dhe dieta e dobët kontribuan në 45%, dhe ekspozimet mjedisore në 36%.
“Duke synuar rreziqet më të rëndësishme dhe të parandalueshme, me politika efektive dhe trajtime të provuara dhe me kosto efektive, ne mund të punojmë për të zvogëluar vdekshmërinë e parakohshme nga sëmundjet jo-ngjitëse”, tha studiuesi i lartë Dr. Gregory Roth.
“Çdo vend mund të gjejë prova të besueshme dhe një lloj recete politike për shëndet më të mirë kardiovaskular në rezultatet tona”, shtoi ai në një njoftim për shtyp.
Studimi zbuloi gjithashtu se sëmundjet e zemrës prekën rreth 240 milionë njerëz në mbarë botën në vitin 2023; sëmundja e arteries periferike, 122 milionë.
Burrat kishin shkallë më të lartë vdekjeje nga sëmundjet e zemrës sesa gratë në shumicën e rajoneve, dhe rreziku u rrit ndjeshëm pas moshës 50 vjeç.
Studimi tregoi gjithashtu një ndryshim 16-fish midis vendeve me shkallët më të ulëta dhe më të larta të viteve të jetës të humbura nga sëmundjet e zemrës, të rregulluara për paaftësinë.
“Analiza jonë tregon ndryshime të gjera gjeografike në barrën e sëmundjeve kardiovaskulare që nuk mund të shpjegohen vetëm nga niveli i të ardhurave”, tha Roth.
“Duke pasur parasysh këtë lloj ndryshimi, gjetjet tona ofrojnë mundësinë për të përshtatur politikat lokale shëndetësore për të synuar rreziqet më të rëndësishme për popullatat specifike”./Gazeta Shneta/