Lufta kundër kancerit të fëmijërisë u vu në qendër të vëmendjes globale në margjinat e javës së Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara në Nju Jork.
Udhëheqësit botërorë, zonjat e para dhe ekspertët globalë të shëndetit u zotuan të rrisin shkallën e mbijetesës nga kanceri i fëmijërisë në mbarë botën në 60 përqind deri në vitin 2030. Angazhimi përqendrohet në ndërtimin e sistemeve shëndetësore më të forta, sigurimin e aksesit më të drejtë në trajtim dhe zgjerimin e bashkëpunimit ndërkombëtar.
Eventi ndërkombëtar i quajtur “Një Lëvizje Globale për të Përmirësuar Mbijetesën dhe për të Zvogëluar Vuajtjet për Fëmijët me Kancer dhe Sëmundje të Tjera Katastrofike” u organizua nga Uzbekistani, Organizata Botërore e Shëndetësisë, Spitali Kërkimor i Fëmijëve St. Jude dhe Fondacioni Zamin.
Zonja e Parë e Uzbekistanit, Ziroat Mirziyoyeva, gjithashtu kryetare e Bordit të Administratorëve të Fondacionit Zamin, theksoi se më shumë se dy miliardë fëmijë në mbarë botën janë në rrezik ose vuajnë tashmë nga sëmundje jo-ngjitëse, shkruan Euronews, transmeton Gazeta Shneta.
“Kjo është pothuajse një e treta e popullsisë së botës. Miliona prej tyre po luftojnë kancerin. Pavarësisht arritjeve të mjekësisë moderne, normat e mbijetesës mbeten të pabarabarta: në vendet e zhvilluara, ato janë mbi 80 përqind, ndërsa në vendet në zhvillim, ato janë nën 30 përqind. Ky është një hendek i papranueshëm. Ne jemi të detyruar të ndërmarrim hapa për të parandaluar këtë tragjedi”, vuri në dukje ajo.
Takimi në Nju Jork mblodhi zonjat e para nga Turqia, Azerbajxhani, Angola, Vietnami, Guatemala dhe Serbia, si dhe ministra të shëndetësisë dhe përfaqësues nga më shumë se 25 vende. Të mbijetuarat gjithashtu ndanë histori personale, përfshirë Samira Idrisova, një e diplomuar në shkollën Mehrli maktab të Uzbekistanit, e cila foli për udhëtimin e saj me kancerin.
Pjesëmarrësit riafirmuan angazhimin e tyre për të rritur mbijetesën globale nga kanceri tek fëmijët në 60 përqind deri në vitin 2030 dhe diskutuan veprime të përbashkëta mbi aksesin në trajtim dhe iniciativat kundër anemisë drepanocitare.
Drejtori i Përgjithshëm i OBSH-së, Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, nënvizoi se “çdo fëmijë që vuan nga kanceri meriton të drejtën e barabartë për të luftuar për jetën e tij, pavarësisht nga vendi ose komuniteti nga vjen”.
“Kjo është arsyeja pse ne lançuam Iniciativën Globale të OBSH-së për Kancerin tek Fëmijët. Rezultatet flasin vetë: programi ka ndihmuar më shumë se 400 mijë fëmijë në 80 vende me të ardhura të ulëta dhe të mesme”, tha ai.
Duke folur në këtë aktivitet, Presidenti i Spitalit Kërkimor të Fëmijëve St. Jude, James R. Downing, deklaroi: “Për të përmbushur premtimin tonë se asnjë fëmijë nuk duhet të vdesë në agim të jetës, ne po hedhim themelet e Iniciativës Globale për Sëmundjen Drapanocitoze, që synon përmirësimin e shkallës së mbijetesës tek fëmijët me këtë gjendje. I bëj thirrje çdo shteti anëtar të Kombeve të Bashkuara të bashkohet me të dyja nismat globale. Kjo duhet të bëhet një përparësi për të gjitha vendet”.
Dilrorom Makhmudova, Sekretare Shkencore në Qendrën e Onkologjisë Pediatrike, Hematologjisë dhe Imunologjisë në Uzbekistan, shpjegoi për Euronews se zbulimi i hershëm mbetet mjeti më i fuqishëm.
“Diagnoza laboratorike luan një rol kryesor, sepse ndryshimet në gjak mund të shfaqen një muaj para simptomave klinike. Një analizë e thjeshtë gjaku në çdo klinikë pediatrike mund ta zbulojë kancerin herët, dhe nëse trajtimi fillon shpejt, mbijetesa mund të arrijë deri në 100%”, vuri në dukje ajo.
Zyrtarja Teknike e OBSH-së për Kontrollin e Kancerit, Sharon Kapambwe, vlerësoi përpjekjet kombëtare të Uzbekistanit.
“Miratimi i një strategjie kombëtare për kancerin e fëmijërisë, me qëllime, rrugë dhe burime të qarta, është një hap kritik për Uzbekistanin. OBSH mbetet e përkushtuar për të mbështetur qeverinë, veçanërisht në ndërtimin e një qeverisjeje të fortë, përmirësimin e koordinimit dhe përdorimin e të dhënave për ta bërë strategjinë të funksionojë”, tha ajo.
Sipas ekspertëve të shëndetësisë, Uzbekistani po kontribuon në lëvizjen globale për shëndetin e fëmijëve.
Në vitet e fundit, vendi ka zbatuar programe në shkallë të gjerë për të ulur vdekshmërinë nga kanceri tek fëmijët, ka mobilizuar burime shtesë, ka futur standarde të reja për diagnostikimin dhe trajtimin dhe ka zgjeruar aksesin në ilaçe.
Carlos Rodriguez-Galindo, Zëvendëspresident i Spitalit Kërkimor të Fëmijëve St. Jude, tha: “Kemi parë shumë përparim në Uzbekistan. Gjatë disa viteve të fundit, kemi parë një përshpejtim të qartë me rezoluta të reja, krijimin e një qendre të ekselencës dhe plane për të optimizuar kujdesin në rajone. Nga pikëpamja ime, Uzbekistani është një shembull i shkëlqyer për t’u ndjekur nga republikat e tjera në rajon dhe në nivel global”.
Vendi ka miratuar Strategjinë Kombëtare për të Luftuar Kancerin e Fëmijërisë për vitet 2025–2030, në përputhje me kuadrin CureAll të OBSH-së. Strategjia parashikon rritjen e shkallës së zbulimit të hershëm në 65 përqind, rritjen e mbijetesës njëvjeçare nga 34% në 90%, mbijetesën pesëvjeçare në 60% dhe sigurimin e aksesit 100 përqind në kujdesin e specializuar multidisiplinar.
“Shkalla e mbijetesës për kanceret pediatrike u rrit nga 37 përqind në 42 përqind, dhe për tumoret malinje hematologjike nga 17% në 36.9% në vetëm dy vjet”, tha për Euronews Jamilya Polatova, Drejtoreshë e Qendrës Mjekësore Shkencore dhe Praktike të Onkologjisë Pediatrike, Hematologjisë dhe Imunologjisë, Republika e Uzbekistanit.
Për më tepër, në Tashkent është krijuar një Qendër Akademike Ndërkombëtare për Kancerin e Fëmijërisë që synon lehtësimin e integrimit të standardeve ndërkombëtare në diagnostikim, trajnime specialistësh dhe inovacion, si dhe shkëmbimin e praktikave më të mira dhe zhvillimin e kërkimeve klinike moderne.
Polatovai tha se do të zgjerojë trajtimin falas për fëmijët dhe të rinjtë deri në moshën 21 vjeç.
“Po aq e rëndësishme është edhe avancimi i legjislacionit mbi kujdesin paliativ dhe krijimi i një sistemi gjithëpërfshirës mbështetjeje për familjet në nevojë. Këto përpjekje plotësohen nga prokurimi i centralizuar, bashkëpunimi ndërkombëtar dhe dialogu i qëndrueshëm për hir të fëmijëve”, tha ajo.
Organizatorët theksuan se objektivi i mbijetesës prej 60% është më shumë se një numër. Ai përfaqëson një premtim global se asnjë fëmijë, pavarësisht se ku lind, nuk duhet të lihet pa një shans të drejtë për të mbijetuar nga kanceri.