Mungesa e hekurit është një nga problemet më të përhapura ushqyese, por edhe një nga më të nënvlerësuarat. Shumë njerëz jetojnë për vite me radhë pa e ditur se organizmi i tyre nuk ka hekur të mjaftueshëm, ndërsa pasojat mund të jenë serioze për shëndetin e përgjithshëm.
Hekuri është thelbësor për prodhimin e hemoglobinës, proteina që ndihmon qelizat e kuqe të gjakut të transportojnë oksigjen në trup.Kur ky proces dëmtohet, shfaqet anemia nga mungesa e hekurit, e cila shoqërohet me lodhje të vazhdueshme, dobësi, marramendje, gulçim dhe ulje të përqendrimit.
Ndryshe nga sa mendohet zakonisht, mungesa e hekurit nuk lidhet gjithmonë me ushqimin e pamjaftueshëm. Në shumë raste, problemi qëndron te përthithja e dobët e hekurit nga organizmi. Ekspertët theksojnë se ka disa faktorë kyç që mund të pengojnë këtë proces jetik.
Një prej tyre është sëmundja celiake. Kjo gjendje autoimune dëmton zorrën e hollë dhe ul ndjeshëm aftësinë e trupit për të përthithur lëndët ushqyese, përfshirë hekurin. Tek personat me këtë sëmundje, konsumimi i glutenit shkakton dëmtime që e bëjnë pothuajse të pamundur përthithjen normale të hekurit, ndaj dieta pa gluten është thelbësore. Një tjetër faktor i rëndësishëm është kombinimi i gabuar i ushqimeve.
Konsumimi i sasive të mëdha të kalciumit bashkë me ushqime të pasura me hekur mund të zvogëlojë ndjeshëm përthithjen e tij. Për shembull, shtimi i djathit ose produkteve të bulmetit në vakte me mish të kuq mund të reduktojë përfitimin real të hekurit që trupi merr. Edhe pijet e përditshme si kafeja dhe çaji luajnë rol negativ.
Ato përmbajnë substanca që pengojnë përthithjen e hekurit, ndaj rekomandohet të konsumohen larg vakteve kryesore, veçanërisht nëse këto vakte janë të pasura me hekur.
Mungesa e hekurit është veçanërisht e shpeshtë te vegjetarianët dhe veganët, pasi hekuri nga burimet shtazore përthithet më lehtë sesa ai me bazë bimore. Për këtë arsye, personat që ndjekin këto dieta duhet të jenë më të kujdesshëm në përzgjedhjen e ushqimeve dhe kombinimin e tyre.
Nëse ndiheni vazhdimisht të lodhur pa arsye të dukshme, ekspertët këshillojnë të mos e neglizhoni problemin. Një analizë e thjeshtë gjaku dhe këshillimi me mjekun mund të zbulojnë një mungesë hekuri që po ndikon drejtpërdrejt në cilësinë e jetës suaj./Gazeta Shneta/