Inteligjenca artificiale (AI) po hap një kapitull të ri në diagnostikimin e hershëm të kancerit të lëkurës, duke mundësuar identifikimin e personave me rrezik të lartë për melanomë vite përpara se sëmundja të shfaqet.
Një studim i ri nga University of Gothenburg në Suedi ka treguar se modelet e avancuara të inteligjencës artificiale mund të identifikojnë individët që kanë gjasa të zhvillojnë melanomë brenda pesë viteve të ardhshme, duke përdorur të dhëna ekzistuese nga sistemet shëndetësore.
Studiuesit analizuan të dhënat mjekësore të rreth 6 milionë të rriturve në Suedi, të mbledhura gjatë viteve 2005–2014. Përveç faktorëve bazë si mosha dhe gjinia, modeli i AI-së përfshiu edhe:
historikun e medikamenteve
diagnoza të tjera shëndetësore
të dhëna sociodemografike
Rezultatet treguan se modeli më i avancuar arriti të dallojë personat që më vonë zhvilluan melanomë në rreth 73% të rasteve, krahasuar me vetëm 64% kur përdoren vetëm mosha dhe gjinia.
Sipas studiuesve, kombinimi i këtyre të dhënave bëri të mundur identifikimin e grupeve të vogla me rrezik shumë të lartë, ku probabiliteti për zhvillimin e melanomës brenda pesë viteve arrinte deri në 33%.
“Studimi ynë tregon se të dhënat që tashmë ekzistojnë në sistemet shëndetësore mund të përdoren për të identifikuar individët me rrezik të shtuar,” ka deklaruar studiuesi Martin Gillstedt.
Melanoma shkaktohet kryesisht nga ekspozimi ndaj rrezeve ultravjollcë, nga dielli apo solarët. Ajo është një formë agresive e kancerit të lëkurës që mund të përhapet shpejt në pjesë të tjera të trupit.
Sipas të dhënave të European Commission, melanoma përbënte:
rreth 4% të rasteve të reja të kancerit në BE në vitin 2020
dhe 1.3% të vdekjeve nga kanceri
Kjo e bën atë një nga format më të shpeshta dhe më të rrezikshme të kancerit.
Përdorimi i AI-së mund të ndryshojë mënyrën se si bëhen kontrollet parandaluese. Mjekët mund të:
identifikojnë më herët personat në rrezik
t’i ftojnë për kontrolle të synuara
përmirësojnë përdorimin e burimeve shëndetësore
“Kontrolli i përzgjedhur i grupeve me rrezik të lartë mund të çojë në monitorim më të saktë dhe përdorim më efikas të sistemit shëndetësor,” ka theksuar autori kryesor i studimit, Sam Polesie.
Megjithëse rezultatet janë premtuese, studiuesit theksojnë se nevojiten më shumë kërkime dhe vendime politike përpara se kjo metodë të përdoret gjerësisht në praktikën e përditshme mjekësore.
Megjithatë, ky zhvillim konsiderohet një hap i rëndësishëm drejt mjekësisë së personalizuar, ku rreziku i sëmundjeve mund të parashikohet dhe parandalohet më herët se kurrë më parë./Gazeta Shneta/