Rastet e reja me kancer në mbarë botën pritet të rriten me 66.7 për qind deri në vitin 2050, ndërsa pabarazitë në qasjen ndaj diagnostikimit dhe trajtimit vazhdojnë të jenë të mëdha mes vendeve të pasura dhe atyre me të ardhura të ulëta, paralajmëron një raport i ri i Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH).
Sipas raportit, numri i rasteve të kancerit do të rritet për shkak të plakjes së popullsisë, rritjes demografike dhe ekspozimit më të madh ndaj faktorëve të rrezikut, si ndotja e ajrit, mbipesha, mungesa e aktivitetit fizik dhe ushqyerja jo e shëndetshme, shkruan Euronews transmeton Gazeta Shneta.
Rritjet më të mëdha parashikohen në rajonin e Afrikës, me 125.2 për qind, dhe në Mesdheun Lindor, me 109.8 për qind. Për shkak të pabarazive të vazhdueshme, barra më e rëndë e sëmundjes pritet të bie mbi vendet me të ardhura të ulëta dhe të mesme të ulëta.
OBSH thekson se panorama globale e kancerit karakterizohet nga pabarazi të thella. Për shembull, mbijetesa pesëvjeçare për kancerin e gjirit dhe kanceret tek fëmijët është mbi 85 për qind në vendet me të ardhura të larta, por bie nën 45 për qind në vendet me të ardhura të ulëta.
Raporti vëren se mungesa e qasjes në diagnostikimin e kancerit pengon zbulimin e hershëm dhe përcaktimin e saktë të fazës së sëmundjes, duke vonuar trajtimin e duhur. Në shumë vende, shumica e pacientëve diagnostikohen në faza të avancuara, edhe për llojet e kancerit që mund të zbulohen herët.
Pabarazitë në kujdesin ndaj pacientëve shihen si mes shteteve ashtu edhe brenda tyre dhe lidhen me nivelin e arsimit, vendbanimin urban apo rural, përkatësinë etnike, gjininë, aftësinë e kufizuar, statusin e popullsive autoktone, si dhe atë të emigrantëve apo personave të zhvendosur.
Drejtori i Përgjithshëm i OBSH-së, Tedros Adhanom Ghebreyesus, tha se mbijetesa nga kanceri nuk duhet të varet nga vendi ku lind një person apo nga të ardhurat që ai ka.
Megjithëse 82 për qind e vendeve tashmë kanë plane kombëtare për kontrollin e kancerit dhe përparimet shkencore po përshpejtohen, OBSH paralajmëron se këto zhvillime nuk po përkthehen në përmirësime të mjaftueshme për pacientët.
Aktualisht, një në pesë persona rrezikon të diagnostikohet me kancer gjatë jetës, ndërsa 92 për qind e njerëzve do të kenë një anëtar të afërt të familjes të prekur nga kjo sëmundje.
Vetëm gjatë vitit 2024 u regjistruan rreth 20.6 milionë raste të reja me kancer dhe rreth 9.7 milionë vdekje në nivel global. Kanceri mbetet shkaku i dytë kryesor i vdekjeve në botë, pas sëmundjeve kardiovaskulare. Tek burrat, llojet më të shpeshta janë kanceri i mushkërive dhe i prostatës, ndërsa tek gratë dominojnë kanceri i gjirit dhe ai i mushkërive.
Për të frenuar këtë prirje, OBSH u bën thirrje qeverive të forcojnë sistemet e mbledhjes së të dhënave, të rrisin investimet në parandalim dhe trajtim, si dhe të intensifikojnë bashkëpunimin ndërkombëtar për ta bërë luftën kundër kancerit më efektive në vitet që vijnë. /Gazeta Shneta/