Virusi, i identifikuar për herë të parë në 2001, është një nga një sërë sëmundjesh të frymëmarrjes që përhapen këtë dimër. Kjo është ajo që ne dimë për shpërthimin aktual.
Kina po përjeton një shpërthim të metapneumovirusit njerëzor (HMPV), një sëmundje e frymëmarrjes që po bën valë mes një rritjeje globale të infeksioneve këtë dimër.
Ndryshe nga koronavirusi që shkaktoi pandeminë COVID-19 në 2020, HMPV është një virus i njohur, me rreziqe dhe kundërmasa të vendosura.
Megjithatë, ai përbën një rrezik për grupet vulnerabël, si foshnjat, njerëzit e moshuar dhe ata me sistem imunitar të dobësuar. Dhe ka disa tipare që mund ta bëjnë më të vështirë gjurmimin sesa viruset e tjera.
“Është një patogjen shumë i rëndësishëm, mjaft i vështirë për t’u zbuluar dhe shpesh nuk shfaqet as në testet laboratorike që bëhen në spital”, tha Dr Peter Openshaw.
Ja çfarë dimë – dhe nuk dimë – për HMPV, shpërthimin në Kinë dhe çfarë do të thotë për Evropën.
Çfarë është HMPV?
Është një virus i zakonshëm i frymëmarrjes që shkencëtarët holandezë e zbuluan për herë të parë në vitin 2001, megjithëse ka të ngjarë të qarkullonte te njerëzit shumë kohë më parë.
Shumica e fëmijëve infektohen nga HMPV të paktën një herë në moshën pesë vjeçare, me infeksionet që zakonisht arrijnë kulmin në fund të dimrit ose në fillim të pranverës.
“Është pjesë e koktejit të viruseve të dimrit ndaj të cilit jemi të ekspozuar”, tha në një deklaratë John Tregoning, një imunolog vaksinash.
Sa i rëndë është virusi?
Virusi shkakton simptoma të ftohjes ose gripit, të tilla si kollë, rrjedhje hundësh, mbingarkesë dhe gulçim, nga të cilat njerëzit zakonisht shërohen brenda pak ditësh. Megjithatë, disa infeksione mund të jenë të rënda, që kërkojnë shtrimin në spital.
Fëmijët dhe të moshuarit kanë më shumë gjasa të shtrohen në spital me HMPV, i cili gjithashtu mund të shkaktojë sëmundje më serioze te njerëzit me mangësi të sistemit imunitar ose kushte kronike të mushkërive.
Në një studim italian nga sezoni i virusit dimëror 2018-2019, 10 për qind deri në 12 për qind e pacientëve të infektuar me HMPV ose RSV – që është një virus i ngjashëm – kishin nevojë për kujdes intensiv.
Ku po përhapet?
Rastet e HMPV janë rritur në Kinën veriore, veçanërisht tek fëmijët nën 14 vjeç, thanë zyrtarët lokalë.
Ndërkohë, një kombinim i HMPV dhe gripit duket se po ushtron presion mbi sistemet e kujdesit shëndetësor në rajone me popullsi të dendur, sipas Vasso Apostolopoulos, një profesor imunologjie në Universitetin RMIT në Australi.
HMPV që qarkullon në Kinë nuk duket të ketë pësuar mutacion në një lloj më të rrezikshëm, tha Apostolopoulos, por monitorimi i sëmundjeve dhe përpjekjet për kontrollin e infeksionit do të jenë të rëndësishme për të minimizuar rreziqet e shëndetit publik.
“Në këtë fazë, gjasat janë që Kina po përjeton një sezon të keq HMPV, në të njëjtën mënyrë që në disa vite kemi një sezon dërrmues gripi”, tha Dr Sanjaya Senanayake.
A duhet të shqetësohen evropianët?
Ndërsa zyrtarët kinezë po monitorojnë shpërthimin e tyre, aktualisht nuk duket se ka një rrezik global nga virusi.
Megjithatë, rastet e HMPV janë gjithashtu në rritje në vende si Anglia, e cila kishte një normë pozitiviteti të testit prej 4.53 përqind në fund të dhjetorit, nga 2.29 përqind një muaj më parë, një tregues që virusi po përhapet.
Rastet e gripit, COVID-19, RSV dhe norovirusit me të vjella dimërore janë rritur gjithashtu në Evropë , në atë që disa ekspertë e kanë quajtur “katër-demike”.
“Një kombinim i atyre viruseve tashmë të njohur [duket] se po shkakton një rritje globale” të infeksioneve, tha Openshaw.
Çfarë po bëhet për të luftuar HMPV?
Nuk ka vaksina për HMPV, por disa janë duke u zhvilluar, duke përfshirë disa që mund të mbrojnë kundër HMPV dhe RSV, tha Dr Andrew Pollard, drejtor i Grupit të Vaksinave të Oksfordit në Universitetin e Oksfordit.
Ndërkohë, Senanayake bëri thirrje që Kina të ndajë të dhënat e saj për të konfirmuar se HMPV po shkakton shpërthimin dhe të ndihmojë në zhvillimin e vaksinës.
Si mund të mos sëmurem?
Ashtu si viruset e tjera, HMPV përhapet përmes kollitjes dhe teshtitjes, kështu që ajrimi i shtëpisë dhe larja e duarve rregullisht do t’ju ndihmojë të mos sëmureni.
Mbulimi i gojës kur kolliteni dhe qëndrimi në shtëpi kur jeni të sëmurë do të ndihmojë gjithashtu në parandalimin e përhapjes së virusit – dhe zvogëlimin e barrës në sistemet e kujdesit shëndetësor.
“Ne të gjithë jemi shumë të shqetësuar”, tha Openshaw. “Rritja e dimrit e infeksioneve po bën që shumë nga sistemet tona të kujdesit shëndetësor pothuajse të arrijnë pikën e thyerjes”. /Gazeta Shneta/