Hulumtimi i ri nga Universiteti Edith Cowan (ECU) ka treguar se dieta mund të ndikojë në rrezikun e depresionit dhe sëmundjes së Alzheimerit (AD).
Provat sugjerojnë se simptomat e depresionit janë një faktor rreziku për AD dhe një reagim ndaj problemeve të hershme të kujtesës.
Studiuesja e ECU Dr. Samantha Gardener vuri në dukje se modelet e dietës së shëndetshme zbusin potencialisht disa nga ndikimet negative që kanë simptomat e depresionit në ndryshimet e biomarkerëve të gjakut të lidhura me AD. Këta biomarkera janë molekula biologjike që gjenden në gjak që mund të maten dhe të përdoren për të gjurmuar përparimin e sëmundjes.
Gjetjet ofrojnë kontribute të thella në kuptimin e ndërveprimeve midis dietës, simptomave depresive dhe biomarkerëve të gjakut të lidhur me AD, shkruan MedicalXpress, transmeton Gazeta Shneta.
“Faktorët ushqyes mund të ndikojnë në shëndetin e trurit përmes inflamacionit, stresit oksidativ, funksionit vaskular, neuroplasticitetit dhe nëpërmjet boshtit zorrë-tru. Këto rrugë biologjike mund të ndikojnë në sistemet e neurotransmetuesve dhe funksionin neuronal, duke ndikuar përfundimisht në disponimin dhe njohjen”, tha ajo.
Dieta mesdhetare, e cila përbëhet nga një bollëk ushqimesh bimore, vaj ulliri , drithëra të plota dhe një konsum të moderuar të verës së kuqe, ka qenë e lidhur në mënyrë të kundërt me goditjet në tru, depresionin, dëmtimet njohëse dhe AD. Në krahasim, një dietë tipike perëndimore, e cila përbëhet nga sasi më të larta të ushqimeve të përpunuara dhe sheqernave, mund të rezultojë në një rënie në rritje të disa funksioneve të trurit.
“Dieta mesdhetare është plot me antioksidantë dhe flavonoide dhe shumë komponime të tjera vërtet interesante që reduktojnë inflamacionin dhe stresin oksidativ në tru, së bashku me acidet yndyrore të shëndetshme të cilat janë vendimtare për të mësuarit dhe kujtesën”, tha Dr. Gardener.
“Është thelbësore të theksohet se ndërsa studimet vëzhguese ofrojnë njohuri të vlefshme, nevojiten prova të kontrolluara të rastësishme që hetojnë efektet e ndërhyrjeve dietike specifike në depresion dhe demencë për shkak të AD. Prova të tilla mund të ofrojnë prova më përfundimtare mbi përfitimet e mundshme të ndërhyrjeve dietike të synuara në menaxhimin e këtyre kushteve”, tha tutje ajo.
Sëmundja e Alzheimerit vlerësohet të prekë rreth 50 milionë njerëz në mbarë botën dhe pritet të rritet në 152 milionë deri në vitin 2050. Kostot vjetore të lidhura me sëmundjen dhe gjendjet e tjera të lidhura me demencën vlerësohen në 909 miliardë dollarë në vit, ose rreth 1% e prodhimit të brendshëm bruto global.
Në Australi, rreth 3.7 miliardë dollarë shpenzohen çdo vit për diagnostikimin, trajtimin dhe kujdesin e individëve me demencë.
ECU Ph.D. Studenti Hilal Salim Said Suliman Al Shamsi vuri në dukje se në mesin e individëve të diagnostikuar me AD, depresioni shfaqet në rreth 50%.
“Një analizë gjatësore tregoi se 40% e të rriturve të moshuar me një diagnozë të depresionit përparuan në AD gjatë një periudhe relativisht të shkurtër të ndjekjes mesatare prej 27 muajsh. E njëjta analizë zbuloi se rreziku i përparimit në AD ishte dukshëm më i lartë në mesin e pacientëve që kishin një histori aktive të depresionit gjatë dy viteve të mëparshme sesa midis atyre me një histori më të largët të depresionit”, tha ai.
Deri më sot, nuk dihen masa specifike kuruese për AD, por Dr. Gardener tha se vonimi i fillimit mund të zvogëlojë prevalencën e sëmundjes dhe barrën e saj në shëndetin publik.
“Kërkimet identifikuan 14 faktorë rreziku të modifikueshëm që propozohen të përbëjnë rreth 45% të rasteve të demencës në mbarë botën. Nga këta 14 faktorë rreziku të modifikueshëm, pesë mund të ndikohen pozitivisht nga një dietë e shëndetshme, duke përfshirë hipertensionin, obezitetin, marrjen e alkoolit dhe depresionin.
“Faktorë të tjerë të rrezikut të modifikueshëm përfshijnë aktivitetin fizik dhe gjumë të mjaftueshëm. Nëse ne mund t’i adresojmë të gjitha këto gjëra, teorikisht mund të parandalohen pothuajse 45% e rasteve të demencës”. /Gazeta Shneta/