Shkencëtarë nga National Institutes of Health po zhvillojnë zëvendësues sintetikë të gjakut që synojnë të imitojnë funksionin më kritik të gjakut njerëzor: transportin e oksigjenit në inde dhe organe.
Kjo fushë kërkimi konsiderohet një nga inovacionet më premtuese në mjekësinë moderne, veçanërisht për situata emergjente ku furnizimi me gjak të dhuruar është i kufizuar ose kur përputhja e grupeve të gjakut nuk është e mundur në kohë, shkruan NIH, transmeton Gazeta Shneta.
Sipas studiuesve, ideja e gjakut artificial nuk është thjesht krijimi i një lëngu zëvendësues, por zhvillimi i molekulave ose sistemeve biologjike që mund të transportojnë oksigjen në mënyrë të qëndrueshme dhe të sigurt në trup. Kjo përfshin struktura që imitojnë hemoglobinën ose përdorin komponime të reja sintetike për të kryer të njëjtin funksion si qelizat e kuqe të gjakut.
Potenciali i kësaj teknologjie është i madh. Në raste traumash të rënda, aksidentesh apo operacionesh kirurgjikale, gjaku artificial mund të përdoret menjëherë pa pasur nevojë për testime të gjera për përputhshmëri. Kjo mund të shpëtojë jetë, sidomos në situata ku koha është faktor kritik. Gjithashtu, në zona të largëta ose vende me mungesë bankash gjaku, një zëvendësues i tillë mund të bëjë dallimin mes jetës dhe vdekjes.
Megjithatë, studiuesit theksojnë se teknologjia është ende në faza eksperimentale dhe përballet me sfida të mëdha. Një nga problemet kryesore është siguria afatgjatë, pasi ende nuk dihet plotësisht si reagon trupi njerëzor ndaj këtyre substancave gjatë përdorimit të zgjatur. Gjithashtu, ekziston shqetësimi për efekte anësore të mundshme, si reaksione imunitare ose ndikime në organet vitale.
Një tjetër sfidë është prodhimi në shkallë të gjerë dhe kostoja e lartë e zhvillimit. Aktualisht, shumica e zëvendësuesve të gjakut janë në faza laboratorike ose testimesh klinike të kufizuara, dhe ende nuk janë të disponueshëm gjerësisht për përdorim mjekësor.
Pavarësisht këtyre kufizimeve, komuniteti shkencor e sheh gjakun artificial si një hap potencialisht revolucionar në mjekësi, i cili në të ardhmen mund të ndryshojë mënyrën se si trajtohen urgjencat mjekësore dhe si menaxhohet furnizimi me gjak në mbarë botën. /Gazeta Shneta/