Gratë janë shumë më të prirura se meshkujt për të zhvilluar sëmundje autoimune si artriti reumatoid, skleroza multiple dhe lupusi.
Tani, studiuesit kanë dalë me një shpjegim të mundshëm për këtë – një që është i rrënjosur në gjenet që drejtojnë gjininë e një personi, shkruan burimi Health Day përcjell Gazeta Shneta.
Trupi femëror ka një mjet kompleks me të cilin trajton kromozomin X shtesë dhe duket se ky proces gjithashtu i bën disa gra më të ndjeshme ndaj sëmundjeve autoimune, sipas një raporti të botuar më 1 shkurt në revistën “Cell”.
Ky zbulim ndihmon në shpjegimin pse gratë përbëjnë rreth 80% të të gjitha rasteve të sëmundjeve autoimune, në të cilat sistemi imunitar ndizet në trup dhe sulmon indet dhe organet e tij.
“Është një pyetje që ka mërzitur imunologët dhe reumatologët për 60 apo 70 vitet e fundit”, tha Dr. Robert Lahita, një reumatolog në Shkollën e Mjekësisë Hackensack Meridian në Nutley, për revistën “Nature”. Lahita nuk ishte i përfshirë në studim.
Seksi biologjik përcaktohet tek gjitarët nga prania e dy kromozomeve X në çdo qelizë femërore. Meshkujt kanë vetëm një kromozom X, të çiftëzuar me një kromozom Y më të shkurtër.
Kromozomi X mbart qindra gjene aktive që mbështesin jetën, ndërsa kromozomi Y përmban vetëm një pjesë të vogël, shpjeguan studiuesit.
Fatkeqësisht, rritja e dy kromozomeve X rrezikon që trupi femëror të prodhojë një dozë të dyfishtë vdekjeprurëse të këtyre proteinave, kështu që natyra ka shpikur një mënyrë për të çaktivizuar njërën prej tyre.
Një lloj i veçantë i ARN-së i quajtur Xist prodhohet nga kopja shtesë në një çift XX.
Xist ngjitet në seksione të gjata të kromozomit X shtesë, duke e ulur prodhimin e tij gjenetik në zero ose afër tij, ndërsa kromozomin tjetër X e lë vetëm për të bërë punën e tij.
“Çdo qelizë në trupin e një gruaje prodhon Xist,” tha për Associated Press, studiuesi Dr. Howard Chang, një profesor i dermatologjisë dhe gjenetikës në Universitetin e Stanfordit.
Fatkeqësisht, Xist tërheq gjithashtu kombinime të çuditshme të proteinave që grumbullohen së bashku me të, dhe shumë prej atyre afër 100 proteinave shoqërohen me çrregullime autoimune, kuptuan studiuesit. /Gazeta Shneta/