Gratë që u janë hequr vezoret në një moshë të re dhe gjithashtu mbajnë një gjen që i predispozon për sëmundjen e Alzheimerit mund të përballen me shanse shumë më të larta për të zhvilluar sëmundjen e trurit, zbulon një studim i ri.
Megjithatë, studiuesit kanadezë theksuan se çdo rrezik i tepërt për demencë tek këto gra mund të pakësohet me terapinë e zëvendësimit të hormoneve (HRT).
Ky zbulim “thekson rëndësinë e terapive të bazuara në estrogjen në uljen e rrezikut të sëmundjes së Alzheimerit për gratë që u janë hequr vezoret me operacion para moshës 50 vjeç”, tha bashkëautori i studimit Dr. Esme Fuller-Thomson.
Gratë në premenopauzë mund të zgjedhin heqjen e vezoreve (ooforektomia) për çdo numër arsyesh mjekësore. Për shembull, cistet e përsëritura të vezoreve (endometrioza), një rrezik gjenetik i rritur për kancerin ovarian ose sindroma e rëndë premenstruale mund të bëjnë që një grua t’i nënshtrohet procedurës, shkruan Healthday, transmeton Gazeta Shneta.
Sidoqoftë, dihet prej kohësh se estradioli, një hormon i prodhuar nga vezoret, duket se mbron shëndetin e trurit tek gratë dhe ndihmon në parandalimin e demencës.
Gratë (dhe meshkujt) që mbartin një gjen të caktuar të njohur si APOE4 janë tashmë në rrezik të rritur për sëmundjen e Alzheimerit.
Ekipi i Fuller-Thomson pyeti veten se si humbja e parakohshme e vezoreve mund të ndikojë në rrezikun e demencës tek femrat bartëse të APOE4.
Studimi i tyre përdori të dhëna për pothuajse 35,000 gra britanike të regjistruara në Biobank në MB, të gjitha të moshës 60 vjeç e lart.
Rreth 4,400 nga gratë i ishin nënshtruar ooforektomisë para moshës 49 vjeç, me një moshë mesatare prej 43 vjeç në kohën e procedurës. Rreth 30,000 gra të tjera iu nënshtruan menopauzës natyrale në një moshë mesatare 54 vjeç.
Studimi zbuloi se gratë që kishin hequr vezoret dhe mbanin gjenin APOE4 përballeshin me më shumë se katër herë më shumë rrezik të zhvillimit të sëmundjes Alzheimer, krahasuar me gratë që kishin kaluar menopauzë natyrale dhe nuk mbanin këtë gjen.
Pra, ooforektomia dhe humbja hormonale që rezulton “mund të ndërveprojnë me alelin APOE4 për të rritur më tej rrezikun e sëmundjes Alzheimer, duke i vendosur gratë me ooforektomi të hershme dypalëshe dhe APOE4 në një gjendje rreziku të dyfishtë”, shpjegoi autorja kryesore e studimit Dr. Gillian Einstein.
Megjithatë, faktorë të tjerë mund t’i ndihmojnë gratë të shmangin demencën. Për shembull, studimi zbuloi se një nivel i lartë arsimor lidhej me një rënie prej 9% të rrezikut të Alzheimerit, në lidhje me mënyrën se si një grua hyri në menopauzë.
Dhe, në një zbulim që mbetet i çuditshëm, rritja e peshës trupore duket se ndihmon në uljen e rrezikut të Alzheimerit – por vetëm në mesin e grave që i ishin nënshtruar heqjes së hershme të vezoreve të tyre. Studiuesit teorizojnë se prodhimi i estronit nga qelizat dhjamore, një hormon i ngjashëm me estrogjenin, mund të shpjegojë këtë përfitim.
Gjithashtu, për gratë që i ishin nënshtruar ooforektomisë, fillimi i HRT përgjysmoi rrezikun e tepërt për demencë, tregoi studimi.
Megjithatë, “terapia hormonale nuk u shoqërua me një rrezik më të ulët të sëmundjes Alzheimer në mesin e atyre që kaluan në menopauzë natyrale në moshën 51 vjeç ose më të vjetër”, tha Fuller-Thomson.
“Studimi sugjeron një arsye të rëndësishme të jetës së hershme pse më shumë gra sesa burra kanë sëmundjen e Alzheimerit dhe gjithashtu ofron një kuptim më të mirë të faktorëve të elasticitetit që mund të forcojnë gratë me ooforektomi kundër sëmundjes së Alzheimerit”, përfundoi Einstein. /Gazeta Shneta/