Një nga shkaqet kryesore në botë të humbjes së pakthyeshme të shikimit mund të fillojë me presionin e lartë të syve, sipas një studimi.
Yi Hua, një profesor i inxhinierisë biomjekësore në Universitetin e Misisipit, bashkëpunoi me studiues në Universitetin e Pitsburgut për të studiuar se si hipertensioni okular – presioni i lartë i syve – ndikon në sy.
“Ne donim të shihnim se si ndryshon presioni intraokular dhe deformon enët e gjakut në sy”, tha Hua. “Nëse mund ta kuptojmë këtë, mund të informojmë administrimin e ilaçeve për të përmirësuar rrjedhën e gjakut në pjesën e prapme të syrit. Kjo mund të ngadalësojë përparimin e glaukomës”.
Glaukoma dëmton nervin optik, duke çuar në humbje të pakthyeshme të shikimit. Është një shkak kryesor i verbërisë në mbarë botën. Glaukoma nganjëherë quhet “hajduti i heshtur i shikimit”, me simptoma që shpesh nuk bëhen të dukshme derisa dëmtimi të jetë i gjerë, shkruan MedicalXpress, transmeton Gazeta Shneta.
“Kjo mund të na çojë në një mënyrë të re për të diagnostikuar glaukomën më herët”, tha Yuankai Lu, një studiues postdoktoral në Universitetin e Pitsburgut dhe bashkautor i studimit. “Nëse ky zbulim është i vërtetë, atëherë mund të përdorim furnizimin me gjak për të parashikuar zhvillimin e kësaj sëmundjeje”.
Presioni brenda syrit mund të rritet kur humori ujor – një lëng i kthjellët i prodhuar nga syri – nuk kullohet siç duhet. Grumbullimi i lëngut rrit presionin mbi lamina cribrosa, një strukturë e ngjashme me rrjetë në kokën e nervit optik, e cila mund të ngushtojë enët e gjakut, duke zvogëluar rrjedhën e oksigjenit në qelizat nervore dhe pjesë të tjera të syrit.
Pa oksigjen, këto qeliza mund të vdesin, duke çuar në humbjen e shikimit.
“Ne duam ta kuptojmë këtë problem në mënyrë që të zhvillojmë rrugë të reja ilaçesh për pacientët”, tha Hua. “Ende nuk kemi një mënyrë efikase për të ngadalësuar përparimin e glaukomës. E vetmja mënyrë është të ulim presionin e syve”.
“Por për disa pacientë, edhe pse e kemi ulur presionin e syve, dëmtimi përparon dhe ata prapë humbasin shikimin. Pra, na duhen metoda më të mira”.
Studiuesit përdorën një kombinim të modelimit 3D dhe ngjyrës fluoreshente për të gjurmuar rrugën e rrjedhjes së gjakut nëpër sy nën sasi të ndryshme presioni. Ata zbuluan se edhe presioni pak i lartë i syrit mund të shtrembërojë enët e gjakut dhe të çojë në hipoksi, një mungesë oksigjeni.
Presioni ekstrem i syve çoi në hipoksi në afërsisht 30% të indit të lamina cribrosa.
“Syri mund të përballojë një rritje afatshkurtër të presionit të syrit; për shembull, kur i fërkojmë sytë lehtë”, tha Ian Sigal, profesor i asociuar i oftalmologjisë dhe bioinxhinierisë.. “Por një rritje kronike prej javësh, muajsh ose vitesh mund të shkaktojë dëme të konsiderueshme’.
“Humbja e shikimit që rezulton nga ky dëmtim nuk mund të rikuperohet. Prandaj, është thelbësore të gjejmë mënyra për të zbuluar sëmundjen dhe për të parandaluar dëmin para se të ndodhë”, tha ai.
Hulumtimet e mëparshme kanë lidhur presionin e lartë të syve me glaukomën, por nuk kanë shpjeguar se si lidhen këto çështje, tha Lu.
“Shumica e hulumtimeve mbi glaukomën bazohen në statistika, të cilat mund t’ju japin një korrelacion. Por në të vërtetë ishte shumë e vështirë të zbulohej mekanizmi i saj”, tha ai.
“Duke kombinuar teknikat e imazherisë me modelimin 3D, ne fituam një kuptim më gjithëpërfshirës të rrjedhjes së gjakut dhe shpërndarjes së oksigjenit në sy”.
“Opsionet e trajtimit janë të disponueshme për presionin e lartë të syve, por ato janë më efektive për pacientët që i nënshtrohen ekzaminimeve të rregullta të syve dhe diagnostikohen herët, veçanërisht nëse janë në rrezik të zhvillojnë glaukomë”, tha Hua.
Faktorët e rrezikut përfshijnë gjendje mjekësore si presioni i lartë i gjakut ose diabeti, një histori familjare e sëmundjes dhe raca, pasi studimet tregojnë se individët me ngjyrë dhe latino-amerikanë kanë më shumë gjasa të preken.
“Ne duam vërtet të rrisim ndërgjegjësimin për këtë çështje”, tha Hua. “Shumë njerëz e dinë rrezikun e presionit të lartë të gjakut , por ne duam të rrisim edhe rëndësinë e presionit të lartë të syve”./Gazeta Shneta/