Për gratë e moshës 40 deri në 74 vjeç, një mamografi çdo vit ose çdo dy vjet është rekomandimi standard në depistimin për kancerin e gjirit.
Mamografitë e rregullta zvogëlojnë rrezikun e kancerit të gjirit në fazën e vonë dhe përmirësojnë shkallën e mbijetesës nga kanceri i gjirit. Por udhëzimet kanë qenë më pak të qarta për gratë e moshës 75 vjeç e lart.
Një studim i ri ofron prova se edhe tek gratë e moshuara , vazhdimi i kryerjes së mamografive të rregullta shoqërohet me kancer në fazë më të hershme në diagnozë dhe shkallë më të ulëta të vdekshmërisë nga kanceri i gjirit.
Studiuesit shqyrtuan të dhënat për më shumë se 13,000 gra të moshës 70 vjeç e lart të diagnostikuara me kancer të gjirit dhe zbuluan se gratë që kishin bërë mamografi të rregullta para diagnozës kishin rezultate më të mira shëndetësore, duke përfshirë diagnozën në fazat më të hershme dhe shkallë më të mira mbijetese. E njëjta gjë dukej e vërtetë edhe për gratë e moshës 75 vjeç e lart.
Rezultatet mund të “tregojnë përfitimin e mundshëm të shqyrtimit të vazhdueshëm në këtë grupmoshë”, tha autorja kryesore e studimit, Dr. Michaela Dinan, Ph.D.
“Ajo që shton studimi ynë është prova se shqyrtimi i rregullt, madje edhe tek gratë e moshuara, mund të jetë ende në gjendje të zbulojë sëmundjen në fazat e hershme kur ajo shoqërohet me rezultate më të mira në lidhje me kancerin”, tha Dinan.
Por gjetjet vijnë me një paralajmërim.
Përfitimi i më shumë diagnozave të hershme të sëmundjeve, tha Dinan, duhet të peshohet kundrejt rrezikut të mbidiagnozës – dhe ky ekuilibër ka të ngjarë të ndryshojë midis grave individuale mbi moshën 70 vjeç.
“Rezultatet tona janë në përputhje me udhëzimet që sugjerojnë që gratë e moshuara mund të vazhdojnë të marrin në konsideratë shqyrtimin me vendimmarrje të personalizuar të përshtatshme”, tha Dinan.
Ndërsa mamografia është një mjet i fuqishëm për zbulimin e hershëm të kancerit, ajo ka edhe anët e saj negative. Mbidiagnoza është më e zakonshme tek gratë e moshuara dhe mund të çojë në biopsi të panevojshme, shenja, infeksione dhe shqetësime emocionale. Përveç kësaj, disa kancere të gjirit tek gratë e moshuara më vonë tregohen të parëndësishme ose lihen në hije nga probleme të tjera shëndetësore, të tilla si sëmundjet kardiovaskulare.
Të gjitha 13,000 gratë e përfshira në studimin e Yale u diagnostikuan me kancer të gjirit nëpërmjet mamografisë midis viteve 2010 dhe 2017. Seti i të dhënave kombinoi kërkesat e Medicare me të dhënat nga një regjistër tumoresh i quajtur Mbikëqyrja, Epidemiologjia dhe Rezultatet Përfundimtare (SEER), i mirëmbajtur nga Instituti Kombëtar i Kancerit.
Për të zvogëluar shanset e rezultateve të shtrembëruara, studiuesit morën në konsideratë një sërë faktorësh, siç janë mosha e gruas në momentin e diagnozës, raca, etnia, statusi martesor dhe viti i diagnozës, plus treguesit e varfërisë, duke përfshirë të drejtën për Medicaid përveç Medicare. Ata gjithashtu morën në konsideratë brishtësinë dhe problemet shëndetësore, si dhe masat e sjelljeve që promovojnë shëndetin, duke përfshirë vaksinimin kundër gripit dhe vizitat te ofruesit e kujdesit parësor.
Pak më pak se një e treta e grave në studim kishin një kancer në fazë të mëvonshme pas diagnozës. Rreth tre të katërtat kishin bërë një mamografi në pesë vitet para diagnozës dhe shqyrtimi paraprak ishte i lidhur me rezultate më të mira.
Sipas studimit, kryerja e një mamografie të mëparshme uli shanset e një diagnoze në fazë të mëvonshme me afërsisht gjysmën dhe rrezikun e vdekjes nga kanceri i gjirit me rreth një të tretën.
Rezultate të ngjashme u treguan për gratë e moshës 75 vjeç e lart: Shqyrtimi paraprak ishte i lidhur me probabilitete dukshëm më të ulëta të diagnozës dhe vdekjes në fazat e mëvonshme.
Numri i mamografive të mëparshme gjithashtu duket se bëri një ndryshim. Gratë që kishin bërë më parë tre ose katër mamografi kishin rreth një të tretën më pak vdekshmëri nga kanceri i gjirit krahasuar me gratë që kishin bërë vetëm një mamografi të mëparshme.
Ndërsa rezultatet i shtohen provave të mëparshme në favor të vazhdimit të mamografisë rutinë pasi gratë kalojnë moshën 74 vjeç, studimi kishte kufizime.
Meqenëse studimi ishte i kufizuar në grupe specifike të të dhënave, studiuesit nuk ishin në gjendje të përcaktonin nëse faktorë të tjerë, siç janë statusi socioekonomik ose angazhimi i rregullt me një ofrues të kujdesit parësor, ndikuan në rezultatet individuale shëndetësore. Studimi u përqendrua gjithashtu në formën më të zakonshme të kancerit të gjirit, kështu që rezultatet mund të mos vlejnë për llojet e tjera të kancerit të gjirit.
Autorët vërejnë se rreziqet dhe përfitimet e depistimit për kancerin e gjirit janë komplekse dhe studimi aktual, ndonëse informues, nuk duhet të shihet si vendimtar në përcaktimin nëse gratë e moshuara duhet të vazhdojnë të bëjnë depistim dy herë në vit. Ky vendim duhet të merret nga secili individ në konsultim me ofruesin e kujdesit shëndetësor./Gazeta Shneta/