Medikamente për rënien në peshë si Ozempic, Mounjaro dhe agonistët e receptorëve të peptidit-1 të ngjashëm me glukagonin (GLP-1) janë bërë shumë të njohur vitet e fundit, me pothuajse 15 milionë amerikanë që i kanë përdorur ndonjëherë.
Por ka një grup personash që i marrin këto ilaçe të fuqishme dhe që po shqetësojnë mjekët dhe ata janë individët me diabet të tipit 1.
Sipas burimit Health, të rriturit dhe fëmijët me diabet të tipit 1 po përdorin GLP-1 më shumë se më parë, sipas një studimi të publikuar në mars.
Autorët e lidhin këtë rritje me përhapjen e obezitetit tek personat me diabet të tipit 1 – nga 30% në vitin 2008 në 38% në vitin 2023, përcjell Gazeta Shneta.
Administrata e Ushqimit dhe Barnave në SHBA (FDA) i ka miratuar GLP-1 për të trajtuar diabetin e tipit 2, obezitetin ose të dyja (dhe njëra prej tyre, Wegovy, për të reduktuar ngjarjet madhore kardiovaskulare për disa persona). Por asnjëra prej tyre nuk është miratuar për të trajtuar diabetin e tipit 1, i njohur edhe si T1D.
“Ndonëse këto ilaçe mund të ofrojnë përfitime si humbje në peshë dhe mbrojtje kardiovaskulare – të ngjashme me ato që shihen tek personat me diabet të tipit 2 ose obezitet – ekzistojnë shqetësime për rrezikun e shtuar të hipoglikemisë,” tha autorja kryesore e studimit, Dr. Jung-Im Shin, profesoreshë e asociuar e epidemiologjisë në Shkollën e Shëndetit Publik të Universitetit Johns Hopkins.
Diabeti i tipit 1 është një gjendje kronike që zakonisht – por jo gjithmonë – shfaqet në fëmijëri dhe është forma më pak e zakonshme e diabetit, që prek deri në 10% të personave me diabet.
Sëmundja ndodh kur pankreasi nuk prodhon mjaftueshëm insulinë – hormon që ndihmon trupin të shndërrojë sheqerin në gjak në energji. Nëse nuk trajtohet, sheqeri i lartë në gjak mund të shkaktojë dëme serioze në zemër, veshka, nerva, sy dhe më shumë.
Shumica e personave me diabet të tipit 1 duhet të marrin injeksione të insulinës ose të përdorin një pompë insuline.
Ndryshe nga diabeti i tipit 2, diabeti i tipit 1 është tradicionalisht i lidhur me persona me peshë normale ose të ulët.
Megjithatë, shkalla e obezitetit – veçanërisht mes të rinjve me ngjyrë dhe hispanikë – është në rritje tek personat me diabet të tipit 1. Për disa persona, trajtimi intensiv me insulinë mund të çojë në shtim në peshë. Të tjerë mund të hanë më shumë ose të shmangin aktivitetin fizik për të evituar hipoglikeminë, një ndërlikim i zakonshëm i sëmundjes.
Sipas Dr. Shin, barnat GLP-1 veprojnë duke ulur nivelet e sheqerit në gjak përmes stimulimit të prodhimit të insulinës dhe shtypjes së hormonit glukagon, i cili normalisht rrit nivelin e sheqerit në gjak (dhe gjithashtu ngadalëson tretjen dhe ul oreksin).
Këto ilaçe mund të ofrojnë përfitime për personat me diabet të tipit 2, si përmirësim të kontrollit të glukozës, rritje të efikasitetit të insulinës, ulje të rritjes së sheqerit pas vakteve, si dhe mbrojtje për zemrën dhe veshkat. Megjithatë, nuk ka ende kërkime të mjaftueshme për të ditur nëse GLP-1 ndikojnë në të njëjtën mënyrë tek personat me diabet të tipit 1.
Kërkimet kanë treguar vetëm se liraglutide – e cila merret një herë në ditë – përmirëson kontrollin e glukozës, ndihmon në rënien në peshë dhe rrit aktivitetin e insulinës tek personat me diabet të tipit 1.
Por studiuesit zbuluan gjithashtu se kjo rriti rrezikun për dy gjendje: hipoglikemi dhe hiperglikemi me ketozë – që do të thotë sheqer i lartë në gjak dhe praninë e niveleve të larta të ketoneve, një lloj acidi që trupi e prodhon kur përdor yndyrën në vend të glukozës për energji.
Hipoglikemia mund të ndodhë kur GLP-1 përdoret në kombinim me insulinën. “Efekti i kombinuar mund të ulë sheqerin në gjak tepër, duke shkaktuar hipoglikemi,” tha Shin për Health.
Por kur dikush ul dozën e insulinës gjatë përdorimit të një GLP-1, siç mund të sugjerojnë disa mjekë, kjo mund të çojë në të kundërtën – sheqer të lartë në gjak. /Gazeta Shneta/