Një raport i ri paralajmëron se mundësia për të mbrojtur shëndetin global nga efektet e ndryshimeve klimatike po ngushtohet me shpejtësi.
Sipas edicionit 2026 të “Lancet Countdown Europe”, ndikimet në shëndet po rriten në të gjithë Evropën, ndërsa reagimi politik dhe ndërgjegjësimi publik nuk po ecin me të njëjtin ritëm.
Ekspertët theksojnë se rreziqet shëndetësore po intensifikohen më shpejt sesa masat për t’i përballuar ato, shkruan burimi Euronews Health transmeton Gazeta Shneta.
Joacim Rocklöv, bashkëdrejtor i raportit, paralajmëroi se Evropa po përballet me pasoja gjithnjë e më serioze, ndërsa veprimi mbetet i pamjaftueshëm.
Ndikimet direkte janë tashmë të dukshme.
Gjatë periudhës 2015–2024, pothuajse të gjitha rajonet evropiane kanë shënuar rritje të vdekjeve të lidhura me temperaturat ekstreme krahasuar me vitet 1991–2000.
Paralajmërimet për valë të nxehti janë rritur me mbi 300%, ndërsa temperaturat e larta po shkaktojnë më shumë sëmundje, probleme me gjumin, përkeqësim të sëmundjeve kronike dhe komplikime gjatë shtatzënisë.
Cilësia e dobët e ajrit po kontribuon në rritjen e sëmundjeve respiratore dhe kardiovaskulare. Ndërkohë, efektet indirekte janë po aq shqetësuese.
Rritja e temperaturave dhe thatësirat po përkeqësojnë sigurinë ushqimore, duke prekur mbi një milion njerëz shtesë vetëm në vitin 2023 krahasuar me dekadat e mëparshme.
Ndryshimet klimatike po nxisin gjithashtu përhapjen e sëmundjeve infektive.
Rreziku për shpërthime të dengue është rritur ndjeshëm në dekadën e fundit, ndërsa raste të viruseve si Nili Perendimor, Chikungunya dhe Zika po bëhen më të shpeshta, për shkak të zgjerimit të habitateve të mushkonjave.
Megjithatë, raporti thekson një hendek të madh mes njohurive shkencore dhe veprimit shoqëror. Edhe pse shëndeti është prioritet për publikun, ai rrallë lidhet drejtpërdrejt me ndryshimet klimatike në diskursin politik.
Në vitin 2024, vetëm një numër shumë i vogël fjalimesh në Parlamentin Evropian trajtoi këtë lidhje.
Ekspertët argumentojnë se masat ekzistojnë dhe janë efektive – si investimet në energji të pastër dhe përmirësimi i cilësisë së ajrit – por kërkohet veprim më i shpejtë dhe i koordinuar.
Sipas Cathryn Tonne, zhvendosja e investimeve nga karburantet fosile drejt energjisë së pastër mund të sjellë përfitime të menjëhershme dhe afatgjata për shëndetin.
Në përfundim, raporti thekson se vendimet e sotme do të përcaktojnë nëse këto rreziqe do të përkeqësohen apo nëse Evropa do të ndërtojë një të ardhme më të sigurt, më të drejtë dhe më të qëndrueshme për qytetarët e saj. /Gazeta Shneta/