Afazia është një gjendje që mund të ndikojë në aftësinë e një personi për të komunikuar.
Për të kuptuar më mirë gjendjen, neurologu Dr. Hugo Botha nga Klinika Mayo ka diçka për të shpjeguar, transmeton Gazeta Shneta.
Afazia është një term i gjerë që i referohet një problemi me gjuhën. Kështu, për shembull, pacientët me afazi mund të kenë vështirësi të kuptojnë se çfarë thonë njerëzit e tjerë, të kuptojnë atë që lexojnë ose mund të kenë vështirësi të shprehin mendimet e tyre me fjalë.
Nuk është një sëmundje në kuptimin që është diçka si diabeti. Ka shumë sëmundje të ndryshme që mund të shkaktojnë afazi – për shembull, goditja në tru ose lëndime në kokë, ose sëmundje progresive të trurit, si sëmundja e Alzheimerit.
Kur afazia është simptoma kryesore e një sëmundjeje progresive të trurit, quhet afazi primare progresive.
Për shkak se afazia mund të rezultojë nga shumë sëmundje të ndryshme, simptomat specifike, trajtimi dhe prognoza ndryshojnë shumë në varësi të shkakut themelor dhe ashpërsisë.
Çfarë e shkakton afazinë?
Afazia më së shpeshti rezulton nga dëmtimi i qendrave gjuhësore në tru, të cilat gjenden kryesisht në gjysmën e majtë të trurit në shumicën e njerëzve. Shpesh shoqërohet me simptoma të tjera që reflektojnë dëmtime në anën e majtë të trurit ose zona afër qendrave gjuhësore. Për shembull, pacientët mund të kenë probleme me lëvizjen ose koordinimin e pjesës së djathtë të trupit, të kenë probleme me të folurit ose mund të kenë probleme njohëse.
Pacientët me afazi mund të kenë dëmtime jogjuhësore, veçanërisht ato që reflektojnë dëmtime në gjysmën e majtë të trurit.
Si trajtohet afazia?
Trajtimi i afazisë mund të ndahet në tre kategori.
Grupi i parë i trajtimeve zbatohet për të gjithë ose shumicën e pacientëve me afazi dhe fokusohet në përmirësimin ose ruajtjen e aftësisë së dikujt për të komunikuar. Kjo përfshin terapinë e të folurit dhe gjuhës, strategjitë e komunikimit për familjen dhe miqtë dhe në disa raste, pajisje ndihmëse, të tilla si aplikacionet e tekstit në të folur.
Grupi i dytë i trajtimeve varet nga shkaku themelor i afazisë. Për shembull, nëse dikush ka afazi nga një goditje në tru, mund të nevojiten trajtime specifike për të trajtuar goditjen në tru dhe për të parandaluar goditjet e mëtejshme.
Në mënyrë të ngjashme, nëse dikush ka afazi nga një sëmundje progresive e trurit, mund të ketë teste ose trajtime të mëtejshme.
Grupi përfundimtar i trajtimeve trajton simptoma të tjera që mund të shoqërojnë afazinë. Për shembull, nëse pacientët gjithashtu kanë probleme me të folurit ose me shikimin e tyre për shkak të dëmtimit të atyre zonave të ndodhura së bashku me afazinë, ata mund të kenë nevojë për rehabilitim dhe strategji specifike për t’u marrë me to.
Disa trajtime zbatohen pothuajse për të gjithë me afazi, siç është terapia e të folurit. Megjithatë, trajtimet e tjera varen nga shkaku, dhe prandaj është thelbësore të merret një diagnozë e saktë për sa i përket shkakut të afazisë së pacientit. /Gazeta Shneta/