Organizata Botërore e Shëndetësisë u ka kërkuar autoriteteve talebane të heqin kufizimet për punonjëset e ndihmës femra afgane, duke u lejuar atyre të udhëtojnë pa kujdestarë meshkuj dhe të ndihmojnë gratë që kanë vështirësi në aksesin ndaj kujdesit shëndetësor pas një tërmeti të fuqishëm që vrau 2,200 persona në Afganistanin lindor.
“Një problem shumë i madh tani është mungesa në rritje e stafit femëror në këto vende”, tha Dr. Mukta Sharma, zëvendëspërfaqësuesja e zyrës së OBSH-së në Afganistan.
Ajo vlerësoi se rreth 90% e stafit mjekësor në zonë ishin meshkuj, dhe 10% e mbetur shpesh ishin mami dhe infermierë, në vend të mjekëve, të cilët mund të trajtonin plagë të rënda. Kjo po pengonte kujdesin pasi gratë nuk ndiheshin rehat ose kishin frikë të bashkëvepronin me stafin mashkull dhe udhëtonin vetëm për të marrë kujdes, shkruan Reuters, transmeton Gazeta Shneta.
Tërmeti me magnitudë 6 i 1 shtatorit dhe lëkundjet pasuese plagosën më shumë se 3,600 njerëz dhe lanë mijëra të pastrehë në një vend që tashmë po përballet me shkurtime të rënda të ndihmave dhe një mori krizash humanitare që kur talebanët morën kontrollin në vitin 2021, ndërsa forcat e huaja u larguan.
Talebanët thonë se respektojnë të drejtat e grave në përputhje me interpretimin e tyre të ligjit islamik dhe më parë kanë thënë se do të sigurojnë që gratë të mund të marrin ndihmë.
Administrata e saj në vitin 2022 urdhëroi stafin e OJQ-ve femra afgane të ndalonte punën jashtë shtëpisë. Zyrtarët humanitarë thonë se ka pasur përjashtime, veçanërisht në sektorët e shëndetësisë dhe arsimit, por shumë thanë se këto ishin të pakontrolluara dhe jo të mjaftueshme për të lejuar një rritje të stafit femëror, veçanërisht në një situatë emergjente që kërkonte udhëtime.
Kjo do të thoshte se organizatat e ndihmës dhe stafi femëror përballeshin me pasiguri, tha Sharma, dhe në disa raste nuk ishin në gjendje të merrnin rrezikun.
“Kufizimet janë të mëdha, çështja e mahremit (kërkesave për kujdestar mashkull) vazhdon dhe autoritetet de facto nuk kanë dhënë asnjë përjashtim formal”, tha ajo, duke shtuar se ekipi i saj e kishte ngritur çështjen me autoritetet javën e kaluar.
“Kjo është arsyeja pse menduam se duhej të avokonim me (autoritetet) për të thënë, kjo është koha kur ju me të vërtetë keni nevojë për më shumë punonjëse shëndetësore femra të pranishme, le t’i sjellim ato dhe le të kërkojmë nga vende të tjera ku ato janë të disponueshme””.
Sharma tha se ishte jashtëzakonisht e shqetësuar për mundësinë e grave në të ardhmen për të pasur akses në kujdesin shëndetësor mendor për t’u përballur me traumat, si dhe për ato gra, anëtarët meshkuj të familjes së të cilave ishin vrarë, duke i lënë ato të përballen me kufizimet mbi gratë pa një kujdestar mashkull.
Peer Gul nga distrikti Somai në provincën Kunar, i cili u godit rëndë nga tërmetet, tha se shumë gra nga fshati i tij kishin përjetuar trauma dhe presion të lartë të gjakut pas tërmetit dhe po luftonin për të marrë kujdes mjekësor.
“Nuk ka mjeke femër për ekzaminime; vetëm një mjek mashkull është në dispozicion”, tha ai.
Sharma vuri në dukje mungesën në rritje të mjekeve afgane, pasi talebanët kanë ndaluar studentet femra nga shkolla e mesme dhe universiteti, që do të thotë se një numër i madh mjekesh nuk po rimbushej.
OKB-ja vlerëson se rreth 11,600 gra shtatzëna u prekën gjithashtu nga tërmetet në një vend me disa nga nivelet më të larta të vdekshmërisë së nënave në Azi.
Shkurtimet e fondeve, përfshirë ato nga administrata amerikane këtë vit, e kishin lënë tashmë sistemin shëndetësor në vështirësi. Rreth 80 institucione shëndetësore ishin mbyllur tashmë në zonat e prekura këtë vit për shkak të shkurtimeve të ndihmës amerikane dhe 16 pika të tjera shëndetësore u detyruan të mbylleshin për shkak të dëmeve nga tërmeti, tha Sharma./Gazeta Shneta/