Vdekshmëria e foshnjeve është rritur në shtetet që miratuan kufizime më të rrepta për abortin pas vendimit të qershorit 2022 të Dobbs kundër Jackson Women’s Health. Kjo ndodh si për të porsalindurit – ata që janë më pak se një ditë të vjetër – ashtu edhe për foshnjat më të mëdha – ato 1 muaj deri në 1 vjeç.
Përveç kësaj, shtetet me kufizime të reja që përfshijnë përjashtime shëndetësore , të cilat lejojnë kryerjen e një aborti për të shpëtuar jetën e nënës ose në rastin e një anomalie fetale që kufizon jetën, përjetojnë një rritje të ngjashme të vdekjeve të foshnjave.
Për hulumtimin tonë, ne morëm të dhëna nga Qendrat për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve për të përcaktuar se sa foshnje vdiqën në secilin shtet midis viteve 2018 dhe 2023, shkruan Medicalxpress, transmeton Gazeta Shneta.
Pastaj shqyrtuam ndryshimet në numrin e vdekjeve të foshnjave përpara se një shtet të prezantonte një kufizim të ri për abortin krahasuar me më pas, duke i krahasuar këto ndryshime me shtetet që nuk kishin zbatuar kufizime të reja. Në gjuhën ekonomike, vlerësuam “ndryshimin në ndryshime”.
Mesatarisht, shtetet me kufizime për abortin të miratuara pas Dobbsit panë një rritje prej 7.2% të vdekjeve të foshnjave – një rritje prej afërsisht 30 vdekjesh në vit tek fëmijët deri në moshën 1 vjeç.
Këto vdekje nuk ndodhën ekskluzivisht tek të porsalindurit në ditën e tyre të parë të jetës. Në vend të kësaj, pjesa më e madhe e pabarazisë ishte përqendruar tek foshnjat midis 1 muajsh dhe 1 vjeç, të cilat pësuan një rritje prej 9.3% të vdekjeve të tepërta.
Ne nuk vumë re ndonjë ndryshim domethënës në numrin e vdekjeve të foshnjave kur legjislaturat shtetërore përfshinë përjashtime shëndetësore për nënën ose fetusin. Me fjalë të tjera, të dhënat tona treguan se pavarësisht përjashtimeve të tilla, vdekjet e foshnjave u rritën me të njëjtën ritëm si në shtetet pa përjashtime.
Tre vjet pasi vendimi i Roe u rrëzua, peizazhi i të drejtave të abortit në SHBA është ende një terren i kontestuar.
Në fakt, vendimi i Dobbs ia ktheu kontrollin e rregullimit të abortit shteteve. Që nga ajo kohë, ligjvënësit në më shumë se 20 shtete kanë vendosur kufizime mbi abortin që nuk do të kishin qenë të lejueshme sipas standardit të mëparshëm Roe kundër Wade.
Megjithatë, shtete të tjera kanë ndërmarrë hapa për të mbrojtur aksesin në procedurë , duke përfshirë Arizonën, Koloradon, Merilendin, Misurin, Montanën dhe Nju Jorkun.
Brenda këtij mjedisi ligjor të fragmentuar, ne dhe të tjerët po punojmë për të shqyrtuar me rigorozitet rezultatet e shëndetit publik, në mënyrë që politikëbërësit, ligjvënësit dhe votuesit të mund të marrin vendime të informuara.
Ky shqyrtim nuk filloi me ne. Për shembull, studiuesit e mëparshëm zbuluan se vdekjet e foshnjave në Teksas u rritën me gati 13% pas miratimit të Projektligjit 8 të Senatit të Teksasit në vitin 2021. Punimi ynë sugjeron që, për fat të keq, studimi i Teksasit nuk ishte rastësi. I njëjti model vlen edhe në nivel kombëtar në shtetet që miratuan kufizime për abortin pas përmbysjes së Roe.
Mungesa e një ndryshimi të rëndësishëm në numrin e vdekjeve të foshnjave në shtetet ku kufizimet e abortit kanë përjashtime shëndetësore sugjeron gjithashtu se profesionistët mjekësorë mund të jenë të pasigurt se kur mund të mbështeten në përjashtime të tilla kur trajtojnë pacientët. Dhe nëse përjashtimet shëndetësore do të kenë efektin e dëshiruar, legjislaturat shtetërore do të duhet të përcaktojnë se çfarë përbën “rrezik serioz” dhe “dëmtim të pakthyeshëm”, si dhe terma të tjerë të përgjithshëm që përfshihen në një gjuhë të tillë statutore.
Edhe pse studimi ynë e bën të qartë se vdekshmëria foshnjore është rritur në shtetet që kufizojnë abortin, nevojiten kërkime të mëtejshme për të shpjeguar saktësisht se si kufizimet kontribuan në këto vdekje.
Në fakt, studimi ynë zbulon se rritja e vdekshmërisë nuk ishte vetëm për shkak të problemeve perinatale ose kongjenitale dhe kohës së lindjes. Rritje ndodhi edhe në kategorinë gjithëpërfshirëse të “shkaqeve të tjera” që mund të prekin foshnjat deri në vitin e dytë të jetës. Kjo paqartësi e thellon misterin rreth mënyrës se si, saktësisht, kufizimet e abortit po i vënë foshnjat në rrezik.
Për më tepër, për shkak të disponueshmërisë së të dhënave, kemi pak informacion se si mozaiku i ligjeve për abortin po prek njerëzit nga grupe të ndryshme, siç janë raca dhe klasa socio-ekonomike.
Ka të ngjarë që qasje ekonomike, si dhe të shëndetit publik, do të jenë të nevojshme për të adresuar një problem që po arrin përmasa tragjike./Gazeta Shneta/