Rreth gjashtë në dhjetë të rritur në Shtetet e Bashkuara kanë një sëmundje kronike dhe katër në dhjetë të rritur kanë dy ose më shumë.
Prevalenca e sëmundjeve kronike vazhdon të rritet në SHBA dhe pritet të përkeqësohet gjatë dekadave të ardhshme në të gjitha grupmoshat, shkruan Health News përcjell Gazeta Shneta.
Sëmundjet kronike janë ato që zgjasin një vit ose më shumë. Ato pengojnë aktivitetet e përditshme dhe kërkojnë kujdes të vazhdueshëm mjekësor.
Mes tjerash këto sëmundje kontribuojnë në një kosto vjetore prej 4.1 trilion dollarësh në kujdesin shëndetësor në SHBA.
Disa faktorë që mund të rezultojnë në sëmundje kronike janë pasiviteti fizik, përdorimi i duhanit, përdorimi i tepërt i alkoolit dhe ushqimi i dobët.
– Sëmundjet e zemrës
Sëmundja e zemrës është shkaku kryesor i vdekjes për gratë, burrat dhe të gjitha grupet kryesore etnike dhe racore në SHBA. Sëmundja e arterieve koronare është sëmundja më e zakonshme e zemrës, që ndikon në rrjedhën e gjakut në zemër. Një rënie në qarkullimin e gjakut mund të rezultojë në një atak në zemër.
Rreth 805 mijë njerëz përjetojnë një atak në zemër në SHBA çdo vit. Midis tyre, 1 në 5 janë sulme të heshtura në zemër.
Disa faktorë rreziku të zakonshëm për sëmundjet e zemrës përfshijnë: kolesterolin dhe presionin e lartë të gjakut, duhanin, diabetin, konsumimin e tepërt të alkoolit, mbipeshën dhe mungesën e aktivitetit fizik.
– Kanceri
Kanceri është shkaku i dytë kryesor i vdekjeve në SHBA. Një në çdo pesë vdekje në SHBA është për shkak të kancerit.
Sipas CDC, mbi 1.7 milionë raste të reja të kancerit janë raportuar në vitin 2019, me kancerin e gjirit të femrave që është më i zakonshmi.
Më shpesh, nuk ka një shkak të caktuar për zhvillimin e kancerit. Megjithatë, kjo sëmundje mund të zhvillohet për shkak të shumë shkaqeve të mundshme, si ndryshimet e stilit të jetesës, ekspozimi ndaj agjentëve që shkaktojnë kancer dhe historia familjare.
– Sëmundja kronike e rrugëve të poshtme të frymëmarrjes (CLRD)
Sëmundja kronike e rrugëve të poshtme të frymëmarrjes (CLRD) është shkaku i katërt kryesor i vdekjeve në SHBA, përfshin katër sëmundje kryesore të mushkërive: sëmundjen pulmonare obstruktive kronike (COPD), bronkitin kronik, astmën dhe emfizemën. Të gjitha këto sëmundje çojnë në pengimin e rrjedhës së ajrit, gjë që vështirëson frymëmarrjen.
– Sëmundja e Alzheimerit
Sëmundja e Alzheimerit është shkaku i gjashtë kryesor i vdekjeve në SHBA. Sipas CDC, rreth 5.8 milionë amerikanë 65 vjeç e sipër jetonin me sëmundjen e Alzheimerit në vitin 2020.
Ky numër pritet të trefishohet në rreth 14 milionë deri në vitin 2060. Shkaku i saktë i sëmundjes së Alzheimerit nuk është shumë e qartë. Mund të zhvillohet për shkak të ndryshimeve të lidhura me moshën së bashku me stilin e jetës, gjenetikën dhe faktorët mjedisorë.
– Diabeti
Më shumë se 37 milionë njerëz në SHBA kanë diabet, nga të cilët 29.7 milionë janë të padiagnostikuar. Është shkaku i shtatë kryesor i vdekjeve në SHBA. Diagnoza e diabetit është më shumë se dyfishuar në 20 vitet e fundit dhe pritet të rritet më tej.
Diabeti është i tre llojeve: diabeti i tipit 1, i tipit 2 dhe gestacional (diabeti gjatë shtatzënisë).
Diabeti i tipit 1 shfaqet kur pankreasi nuk prodhon ose prodhon shumë pak insulinë. Diabeti i tipit 2 ndodh kur qelizat nuk i përgjigjen normalisht insulinës. Diabeti gestacional ndodh kur trupi nuk prodhon mjaftueshëm insulinë gjatë shtatzënisë. /Gazeta Shneta/