Në ditën e parë të kthimit në Shtëpinë e Bardhë, presidenti amerikan Donald Trump filloi procesin e tërheqjes së SHBA nga Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH).
Trump kishte iniciuar tërheqjen e SHBA-së gjatë mandatit të tij të parë, por vendimi u anulua nga presidenti i atëhershëm Joe Biden, raporton Euronews Health përcjell Gazeta Shneta.
Shkencëtarët kanë frikë se masa mund të zhbëjë përfitimet prej dekadash të bëra në luftimin e sëmundjeve infektive si SIDA, malaria dhe tuberkulozi, dhe kanë paralajmëruar se tërheqja nga organizata globale e shëndetit mund të dobësojë mbrojtjen kundër shpërthimeve të reja të rrezikshme që mund të shkaktojnë pandemi.
Ja një vështrim se çfarë do të thotë vendimi i Trump:
Në paraqitjen e parë në Zyrën Ovale të mandatit të tij të dytë, Trump nënshkroi një urdhër ekzekutiv që detajonte se si mund të fillonte procesi i tërheqjes.
Masa e tij bën thirrje për ndalimin e transferimit të ardhshëm të fondeve të qeverisë amerikane për organizatën, tërheqjen dhe ricaktimin e personelit federal dhe kontraktorëve që punojnë me OBSH-në dhe u bën thirrje zyrtarëve të “identifikojnë partnerët e besueshëm dhe transparentë të Shteteve të Bashkuara dhe ndërkombëtarë për të ndërmarrë aktivitetet e nevojshme të ndërmarra më parë nga organizata”.
Kjo nuk është hera e parë që Trump përpiqet të shkëpusë lidhjet me OBSH-në, agjencinë e specializuar shëndetësore të OKB-së.
Në korrik 2020, disa muaj pasi OBSH shpalli COVID-19 si një pandemi dhe ndërsa rastet u rritën globalisht, administrata e Trump njoftoi zyrtarisht Sekretarin e Përgjithshëm të OKB-së Antonio Guterres se SHBA po planifikonte të tërhiqej nga OBSH, duke pezulluar fondet për agjencinë.
A mund ta tërheqë vërtet Trump – SHBA nga OBSH-ja?
Po, për sa kohë që ai merr miratimin e Kongresit dhe SHBA përmbush detyrimet e saj financiare ndaj OBSH-së për vitin aktual fiskal.
SHBA iu bashkua OBSH-së nëpërmjet një rezolute të përbashkët të vitit 1948 të miratuar nga të dy dhomat e Kongresit, e cila më pas është mbështetur nga të gjitha administratat. Rezoluta kërkon që SHBA-ja të sigurojë një periudhë njoftimi prej një viti nëse vendos të largohet nga OBSH.
Çfarë do të thotë kjo për OBSH?
Kjo do ta vendosë OBSH-në në një pozitë të vështirë financiare. SHBA ka qenë historikisht ndër donatorët më të mëdhenj të OBSH-së, duke i ofruar agjencisë shëndetësore të OKB-së jo vetëm qindra milionë dollarë, por edhe qindra punonjësve me ekspertizë të specializuar të shëndetit publik.
Në dekadën e fundit, SHBA i ka dhënë OBSH-së rreth 160 deri në 815 milionë dollarë (153 deri në 780 milionë euro) çdo vit. Buxheti vjetor i OBSH-së është rreth 2 miliardë deri në 3 miliardë dollarë (1,9 miliardë deri në 2,9 miliardë euro).
OBSH ofron asistencë teknike për vendet më të varfra, ndihmon në shpërndarjen e vaksinave, furnizimeve dhe trajtimeve dhe vendos udhëzime për qindra kushte shëndetësore, duke përfshirë shëndetin mendor dhe kancerin.
Humbja e fondeve të SHBA-së mund të gjymtojë shumë iniciativa globale shëndetësore, duke përfshirë përpjekjen për të çrrënjosur poliomielitin, programet e shëndetit të nënës dhe fëmijës dhe kërkimin për të identifikuar kërcënimet e reja virale.
Shkencëtarët amerikanë do të humbnin gjithashtu aksesin e shpejtë në bazat e të dhënave gjenetike kritike të drejtuara nga OBSH, të cilat mund të pengojnë përpjekjet për të prodhuar vaksina dhe ilaçe.
Si do të përgjigjen vendet e tjera?
Kur Trump u tërhoq për herë të parë nga OBSH, Gjermania rriti fondet e saj për t’u bërë shkurtimisht donatori më i madh i agjencisë. Megjithatë, nuk është e qartë se Gjermania ose liderë të tjerë evropianë do të kishin të njëjtin oreks për të mbushur boshllëqet e financimit këtë herë.
Pse Trump po tërheq SHBA-në nga OBSH-ja?
Në një tubim të fushatës së shtatorit, Trump tha se do të “merrte përsipër korrupsionin” në OBSH dhe institucione të tjera shëndetësore publike që ai tha se “dominoheshin” nga fuqia e korporatave dhe Kina.
Në vitin 2020, Trump pretendoi se OBSH-ja po “bashkohej” me Kinën për të fshehur shtrirjen e përhapjes së koronavirusit në ditët e para të pandemisë.
Një hulumtim i burimit të AP-së në qershor 2020 zbuloi se Kina fshehu detaje thelbësore rreth virusit menjëherë pasi u shfaq, duke i zhgënjyer përpjekjet e OBSH-së për të vlerësuar potencialin e virusit për rrezik dhe për të ndaluar përhapjen e tij. /Gazeta Shneta/