Netët më të nxehta të shkaktuara nga kriza klimatike mund ta bëjnë apnenë e gjumit shumë më të zakonshme dhe më të rrezikshme deri në fund të shekullit, ka zbuluar një studim i ri.
Rritja e temperaturave ka të ngjarë të përkeqësojë apnenë obstruktive të gjumit (OSA) – një çrregullim gjumi që tashmë prek gati një miliard njerëz në të gjithë botën dhe lidhet me sëmundjet e zemrës, demencën dhe vdekjen e parakohshme, thanë studiuesit.
Studimi, është i pari që modelon se si ndryshimi i klimës mund të intensifikojë ashpërsinë dhe ndikimin në shëndet të OSA-së.
“Ky studim na ndihmon të kuptojmë se si faktorët mjedisorë si klima mund të ndikojnë në shëndet duke hetuar nëse temperaturat e ambientit ndikojnë në ashpërsinë e OSA-së”, tha autori kryesor Dr. Bastien Lechat i FHMRI.
Studiuesit analizuan të dhëna gjumi prej më shumë se 58 milionë netësh nga mbi 116,000 njerëz në 29 vende, të regjistruara nëpërmjet një sensori nën dyshek që gjurmonte çrregullimet e frymëmarrjes gjatë gjumit.
Të dhënat, të mbledhura gjatë disa viteve, u përputhën më pas me të dhënat klimatike orare nga modelet globale të klimës për të simuluar ndryshimet në ashpërsinë e OSA-së në skenarë të ndryshëm të ngrohjes, shkruan The Independent, transmeton Gazeta Shneta.
“Në përgjithësi, u habitëm nga madhësia e lidhjes midis temperaturës së ambientit dhe ashpërsisë së OSA-së”, tha Dr. Lechat.
“Temperaturat më të larta shoqëroheshin me një rritje prej 45% të gjasave që një person që fle të përjetojë OSA në një natë të caktuar”.
Studimi zbuloi se rritja e ashpërsisë së OSA-së që lidhet me temperaturën ishte veçanërisht e theksuar në vendet evropiane krahasuar me Australinë ose SHBA-në , gjë që studiuesit sugjerojnë se mund të lidhet me qasjen e ndryshme në ajër të kondicionuar.
Studiuesit përdorën vitet e jetës të përshtatura për aftësinë e kufizuar (DALY) për të vlerësuar barrën shëndetësore dhe ekonomike të apnesë së gjumit të përkeqësuar nga klima. Ata zbuluan se vetëm në vitin 2023, rritja e temperaturave ishte e lidhur me humbjen e afërsisht 800,000 viteve të jetës së shëndetshme në 29 vendet e studiuara.
“Ky numër është i ngjashëm me gjendje të tjera mjekësore, të tilla si çrregullimi bipolar , sëmundja e Parkinsonit ose sëmundjet kronike të veshkave”, tha Dr. Lechat.
Humbja totale ekonomike e vlerësuar ishte rreth 98 miliardë dollarë, ku 68 miliardë dollarë i atribuohen humbjes së mirëqenies dhe 30 miliardë dollarë uljes së produktivitetit në vendin e punës.
Profesori Danny Eckert, studiues i lartë, tha se mostra mund të nënpërfaqësojë barrën reale të OSA-së në vendet me të ardhura të ulëta, pasi të dhënat erdhën kryesisht nga individë në rajone me të ardhura të larta me qasje më të mirë në ftohje dhe kujdes shëndetësor.
“Kjo mund të ketë paragjykuar vlerësimet tona dhe të ketë çuar në një nënvlerësim të kostos së vërtetë shëndetësore dhe ekonomike”, tha ai.
Vetëm në Australi, kostoja e problemeve shëndetësore që lidhen me gjumin, përfshirë OSA-në, është vlerësuar më parë në 66 miliardë dollarë australianë në vit.
Ekipi tani planifikon të hetojë ndërhyrjet e mundshme, duke përfshirë mënyrën se si qasja në ftohje ose përshtatjet e sjelljes mund të zvogëlojë ashpërsinë e apnesë së gjumit në kushte ngrohjeje.
“Në të ardhmen, ne duam të hartojmë studime ndërhyrjeje që eksplorojnë strategji për të zvogëluar ndikimin e temperaturave të ambientit në ashpërsinë e apnesë së gjumit, si dhe të hetojnë mekanizmat themelorë fiziologjikë”, tha Profesor Eckert.
Pa veprime më të forta globale për klimën, barra e apnesë së gjumit ka të ngjarë të rritet ndjeshëm, paralajmëron studimi, duke përkeqësuar sfidat e shëndetit publik dhe duke i tendosur ekonomitë./Gazeta Shneta/